Educational Messages and Effective Communication Factors in Children's Literature Works

Öz

Effective communication has an important place in the socialization process of the individual. The individual communicates with his environment from the moment he is born. However, the child encounters many environments and people throughout his life; thus, his life experience increases, changes and develops. Education is undoubtedly the most important force affecting the cognitive, affective, social and personality development of the child in this process of change. The school child, who spends much time r with his peers and teachers, understands the importance of having a place in the society. During this period, the psychological, cognitive, affective and social development of the child should be supported by the environment in the right directions. The most important tool to be used for these correct directions is children's books. A lot of information is conveyed directly or indirectly to children through educational messages that include knowledge, values, attitudes, interests and behaviors in children's books, and at the same time the child gains aesthetic awareness. The messages, thus, settle in the minds of children and affect their attitudes and behaviors in the face of events and situations they encounter throughout their lives. In this study, educational messages in children's books were identified. At the same time, effective communication elements in the chosen children's books were also examined, and communication barriers were determined. Educational messages in the books were grouped as educational messages that support social, mental, and personal development. Effective communication, on the other hand, was examined in terms of empathy and the use of ego language in the books investigated; The conflicts of the characters in the books with himself, with other characters and with the society were determined. This study aims to determine how children's books can be used for the individual and social development of the child. The study was conducted in accordance with qualitative research techniques; document analysis method was used to collect data. The study group was composed of children's literature products named "Boy in Striped Pajamas" and "Saving the Queen" chosen using the random sampling method. Based on the preliminary results of the study, which is still in progress, it can be stated that the educational messages and effective communication elements contained in the examined books are of a particular quality that supports the cognitive, affective and social development of children and gives them positive behavior.

Anahtar Kelimeler

• Children's Literature
• educational messagess
• effective communication

Çocuk Edebiyatı Eserlerinde Yer Alan Eğitsel İletiler ve Etkili İletişim Unsurları

Öz

Etkili iletişim, bireyin toplumsallaşması sürecinde önemli bir yer tutar. Birey, doğduğu andan itibaren çevresi ile iletişime geçer. Oyuncağını isteyen bir bebeğin ağlaması, acıktığını belirtmek için annesine mutfağı işaret etmesi gibi davranışları onun ilk iletişim denemelerini örneklendirir. Bununla birlikte çocuk hayatı boyunca pek çok çevre ve kişiyle karşılaşır, böylelikle hayat tecrübesi artar, değişir ve gelişir. Bu değişim sürecinde çocuğun bilişsel, duyuşsal, sosyal ve kişilik gelişimine etki eden en önemli güç şüphesiz eğitimdir. Eğitim- öğretim süreci ile birlikte çocuğun sosyal ortamı da genişlemeye başlar. Yaşıtları ve öğretmenleri ile bir arada bulunan çocuk, toplumda yer edinmenin de önemini kavrar. Davranışlarını ve iletişimini buna göre şekillendirir. Bu dönemde çocuğun psikolojik, bilişsel, duyuşsal ve sosyal gelişimi çevresi tarafından doğru yönlendirmelerle desteklenmelidir. Bu doğru yönlendirmeler için kullanılacak en önemli araç ise çocuk kitaplarıdır. Çocuğun dil gelişimine, estetik zevkine katkı sağlayan çocuk kitapları, aynı zamanda çocuğun belirtilen gelişim alanlarında da olumlu etkiler bırakır. Çocuk kitaplarının içinde yer alan bilgi, değer, tutum, ilgi ve davranışları kapsayan eğitsel iletiler aracılığıyla da çocuklara doğrudan veya dolaylı olarak pek çok bilgi aktarılır aynı zamanda çocuğa estetik bilinci yerleştirilir. Bu duruma ek olarak çocuklarda farkındalık oluşturmaya çalışılır ve bakış açılarını geliştirmeleri, eleştirel ve yaratıcı düşünmeleri, sorgulamaları, problem çözmeleri sağlanır. İletiler böylece çocukların zihinlerine yerleşmekle beraber onların yaşamları boyunca karşılaştıkları olay ve durumlar karşısında tutum ve davranışlarını da etkilemektedir. Bu çalışmada da çocuk kitaplarında yer alan eğitsel iletiler belirlenmiştir. Aynı zamanda belirlenen çocuk kitaplarındaki etkili iletişim unsurları da incelenmiş, yer alan iletişim engelleri de tespit edilmiştir. Kitaplarda yer alan eğitsel iletiler, zihinsel, toplumsal ve kişisel gelişimi destekleyen eğitsel iletiler olarak gruplandırılmıştır. Etkili iletişim ise, belirlenen kitaplarda yer alan duygudaşlık ve ben dili kullanımı açısından incelenmiş; kitaplardaki karakterlerin kendisi ile, diğer karakterlerle ve toplumla olan çatışmaları tespit edilmiştir. Bu çalışma ile çocuk kitaplarından, çocuğun bireysel ve toplumsal gelişimi için ne şekilde yararlanılabileceğinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Kitaplarda yer alan iletişim engellerinin tespit edilmesi de etkili iletişimi engelleyen diyaloglara farkındalık oluşturması açısından bir başka amacı oluşturmuştur. Çalışma nitel araştırma tekniklerine uygun olarak hazırlanmış; verilerin toplanması için doküman incelemesi yönteminden faydalanılmıştır. Çalışma grubunu, rastgele örneklendirme yöntemiyle belirlenen “Çizgili Pijamalı Çocuk” ve “Kraliçeyi Kurtarmak” adlı çocuk edebiyatı ürünleri oluşturmuştur. Elde edilen bulgular sonucunda incelenen kitapların içerdiği eğitsel iletiler ve etkili iletişim unsurlarının çocukların bilişsel, duyuşsal ve sosyal gelişimlerini destekleyen, onlara olumlu davranış kazandıracak nitelikte oldukları ifade edilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk Edebiyatı
• Eğitsel İleti
• Etkili İletişim

Kaynakça

1. Boyne, J. (2020). Çizgili Pijamalı Çocuk. İzmir: Tudem Yayınları.
2. Dilidüzgün, S. (2018). Çağdaş Çocuk Yazını. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
3. Güleryüz, H. (2003). Yaratıcı Çocuk Edebiyatı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
4. Harary F., Battell M. F. (1981) “Communication Conflict” Human Relations, 34, s. 633-641.
5. Kaya, M. (2007). Okuma Yazma Öğretiminde Çocuk Edebiyatının Öğretim Amaçlı Kullanımındaki Yöntem ve Teknikler. Ankara: AÜ Eğitim Bilimleri Fakültesi.
6. Özdemir, E. (2007). Eleştirel Okuma. Anakara: Bilgi Yayınevi.
7. Sever, S. (2013). Çocuk Edebiyatı ve Okuma Kültürü. İzmir: Tudem Yayınları.
8. Sever, S. (2017). Çocuk Edebiyatı. Ankara: Kök Yayınları.

9. Tumanov, V. (2020). Kraliçeyi Kurtarmak. İstanbul: Günışığı Kitaplığı.
10. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.