Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerde Sosyal Beceri Öğretiminde Kullanılan Kanıt Temelli Bir Uygulama: PEERS

Zehra Kurşun

Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerde Sosyal Beceri Öğretiminde Kullanılan Kanıt Temelli Bir Uygulama: PEERS

Öz

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan bireyler sosyal becerilerde yetersizlikler göstermektedir. Bu sebeple OSB olan bireylerin sosyal becerilerinin geliştirilmesi eğitimlerinde yer alması ve geliştirilmesi gereken öncelikli amaçlardandır. OSB olan bireylere sosyal beceri öğretiminde pek çok yöntem kullanılmaktadır. Ancak burada önemli olan nokta kanıt temelli uygulamaların kullanılıyor olmasıdır. PEERS Programı UCLA Üniversitesi’nden Dr. Elizabeth Laugeson tarafından oluşturulmuş kanıta dayalı bir “sosyal beceri eğitim” programıdır. Bu araştırmada OSB olan bireylere sosyal beceri öğretiminde kullanılan PEERS Programının uygulanmasına yönelik bir derleme çalışması yapılmıştır. Derleme çalışmalarında ele alınan konuyla ilgili alan yazında yer alan çalışmalar ayrıştırılır ve konuyla ilgili mevcut durumun anlatımı yapılır. Bu amaç çerçevesinde yapılan bu çalışmada yazar tarafından konuya ilişkin taramalar yapılarak elde edilen bulguların aktarımı yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Attwood, T. (2000). Strategies for improving the social integration of children with Asperger syndrome, Autism, 4(1), 85-100. doi: https://doi.org/10.1177/1362361300004001006
Attwood, T. (2003). Frameworks for behavioral interventions. Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America, 12, 65-86. doi: 10.1016/s1056-4993(02)00054-8
Avcıoğlu, H. (2005). Etkinliklerle sosyal beceri öğretimi. (2. Baskı). Ankara: Kök Yayıncılık.
Bellini, S., Peters, J. K., Benner, L., & Hope, A. (2007). A meta-analysis of school-based social skills interventions for children with autism spectrum disorders. Remedial and Special Education, 28(3), 153-162. doi: 10.1177/07419325070280030401
Bock, M. A., (2016). SODA strategy: Enhancing the social interaction skills of youngsters with asperger syndrome, Intervention in School and Clinic, 36(5), 272-278. doi: https://doi.org/10.1177/105345120103600503
Burrows, M., Ford, J., & Bottroff, V. (2001). The post school outcomes of young adults with autism spectrum disorder. Australasian Journal of Special Education, 25(1), 34-48. doi: https://doi.org/10.1017/S1030011200024842
Constantino, J. N. (2005). Social responsiveness scale. Los Angeles: Western Psychological Services.
Dağseven Emecen, D. (2011). Comparison of direct and problem solving approach in teaching social skills to children with mental retardation. Educational Sciences: Theory and practice, 11(3), 1414-1420.

Durualp, E., & Aral, N. (2015). Oyun temelli sosyal beceri eğitimi. (2.Baskı). Ankara: Vize Yayıncılık.
Frankel, F., & Mintz, J. (2011). Maternal reports of play dates of clinic referred and community children. Journal of Child and Family Studies, 25(5), 623-630. doi: https://doi.org/10.1007/s10826-010-9437-9
Gantman, A., Kapp, S. K., Orenski, K., & Laugeson, E. A. (2012). Social skills training for young adults with autism spectrum disorders: A randomized controlled pilot study. Journal for Autism nd Developmental Disorder, 42(6), 1094-1103. doi: https://doi.org/10.1007/s10803-011-1350-6
Gardner, D. M., Gerdes, A. C., & Weinberger, K. (2015). Examination of a parentassisted, friendship-building program for adolescents with ADHD. Journal of Attention Disorders, 23(4), 363-373. doi: 10.1177/1087054715588188
Howlin, P. (2000). Outcome in adult life for more able individuals with autism or Asperger syndrome. Autism, 4(1). 63-83. doi: 10.1177/1362361300004001005
Karst, J. S., Van Hecke, A. V., Carson, A. M., Stevens, S., Schohl, K., & Dolan, B. (2015). Parent and family outcomes of PEERS: A social skills intervention for adolescents with autism disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 45(3), 752-765. doi: 10.1007/s10803-014-2231-6
Krasny, L., Williams, B. J., Provencal, S., & Ozonoff, S. (2003). Social skills interventions fort he autism spectrum: Essential ingredients and a model curriculum. Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America, 12(1), 107-122. doi: 10.1016/s1056-4993(02)00051-2.
Laugeson, E. A., & Frankel, F. (2010). Social skills for teenagers with developmental and autism spectrum disorders: The PEERS Treatment Manual. New York: Routledge.
Laugeson, E. A., & Park, M. N. (2014). Using a CBT approach to teach social skills to adolescents with autism spectrum disorder and other social challenges: The PEERS method. Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 32(1), 84-97.
Laugeson, E. A., Ellingsen, R., Sanderson, J., Tucci, L., & Bates, S. (2014). The ABC’s of teaching social skills to adolescents with autism spectrum disorder in the classroom: The UCLA PEERS program. Journal of Autism and Other Developmental Disorders, 44, 2244-2256. doi: 10.1007/s10803-014-2108-8
Laugeson, E. A., Frankel, F., Gantman, A., Dillon, A. R., & Mogil, C. (2012). Evidence-based social skills training for adolescents with autism spectrum disorders: The Ucla PEERS program. Journal of Autism and Developmental Disorders, 42(6), 1025-1036. doi: 10.1007/s10803-011-1339-1
Laugeson, E. A., Frankel, F., Mogil, C., & Dillon, A. R. (2009). Parent-assisted social skills training to improve friendships in teens with autism spectrum disordes. Journal of Autism and Developmental Disorders, 39(4), 596-606. doi: doi: 10.1007/s10803-008-0664-5
Laugeson, E. A., Gantman, A., Kapp, S. K., Orenski, K., & Ellingsen, R. (2015). A randomized controlled trial to improve social skills in young adults with autism spectrum disorder: The UCLA PEERS program. Journal of Autism and Developmental Disorders, 45(12), 3978-3989. doi: 10.1007/s10803-015-2504-8 Margalit, M. (1993). Social skills and classroom behavior among adolescents with mild mental retardation. American Journal on Mental Retardation.
Rowley, J., & Slack, F. (2004). Conducting a literatüre review. Management Research News, 27(6), 31-39. doi: 10.01409170410784185
Sazak, E., & Terzioğlu, I. (2018). Özel gereksinimli bireylerde sosyal becerilerin öğretimi. Elif Sazak (Ed.), Özel eğitimde sosyal becerilerin öğretimi. (s. 91-95). Ankara: Pegem Akademi.
Schohl, K. A., Van Hecke, A. V., Carson, A. M., Dolan, B., Karst, J., & Stevens, S. (2014). A replication and extension of the PEERS intervention: Examining effects on social skills and social anxiety in adolescents with autism spectrum disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 44(3), 532-545. doi: 10.1007/s10803-013-1900-1
Schor, E. L. (1999). The complete and authoritative guide: Caring for your school-age child ages 5 to 12. (Revised Edition). New York: Bantam Books.
Shtayermman, O. (2007). Peer victimization in adolescents and young adults diagnosed with Asperger’s syndrome: A link to deppressive symptomatology, anxiety symptomatology and suicidal ideation. Issues in Comprehensive Pediatric Nursing, 30(3), 87-107. doi: 10.1080/01460860701525089
Sucuoğlu, B., & Özokçu, O. (2005). Kaynaştırma öğrencilerinin sosyal becerilerinin değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 6(1). 41-65. doi: https://doi.org/10.1501/ozlegt_ 0000000086
Van Hecke, A. V., Stevens, S., Carson, A. M., Karst, J. S., Dolan, B., Schohl, K., McKindles, R. J., Remmel, R., & Brockman, S. (2015). Measuring the plasticity of social approach: A randomized controlled trial of the effects of the PEERS intervention on EEG asymmetry in adolescents with autism spectrum disorders. Journal of Autism and Developmental Disorders, 45(2), 316-335. doi: 10.1007/s10803-013-1883-y
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Laugeson, E. A., & Frankel, F. (2010). Social skills for teenagers with developmental and autism spectrum disorders: The PEERS treatment manual. New York: Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Zehra Kurşun ^*
0000-0002-9628-2924
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2023

Gönderilme Tarihi

3 Şubat 2023

Kabul Tarihi

26 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: Özel Sayı (Ö2)

IZ

https://izlik.org/JA37ZW92UU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kurşun, Z. (2023). Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerde Sosyal Beceri Öğretiminde Kullanılan Kanıt Temelli Bir Uygulama: PEERS. Journal of Sustainable Education Studies, Özel Sayı (Ö2), 180-189. https://izlik.org/JA37ZW92UU

AMA

1.Kurşun Z. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerde Sosyal Beceri Öğretiminde Kullanılan Kanıt Temelli Bir Uygulama: PEERS. JSES. 2023;(Özel Sayı (Ö2):180-189. https://izlik.org/JA37ZW92UU

Chicago

Kurşun, Zehra. 2023. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerde Sosyal Beceri Öğretiminde Kullanılan Kanıt Temelli Bir Uygulama: PEERS”. Journal of Sustainable Education Studies, sy Özel Sayı (Ö2): 180-89. https://izlik.org/JA37ZW92UU.

EndNote

Kurşun Z (01 Mart 2023) Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerde Sosyal Beceri Öğretiminde Kullanılan Kanıt Temelli Bir Uygulama: PEERS. Journal of Sustainable Education Studies Özel Sayı (Ö2) 180–189.

IEEE

[1]Z. Kurşun, “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerde Sosyal Beceri Öğretiminde Kullanılan Kanıt Temelli Bir Uygulama: PEERS”, JSES, sy Özel Sayı (Ö2), ss. 180–189, Mar. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37ZW92UU

ISNAD

Kurşun, Zehra. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerde Sosyal Beceri Öğretiminde Kullanılan Kanıt Temelli Bir Uygulama: PEERS”. Journal of Sustainable Education Studies. Özel Sayı (Ö2) (01 Mart 2023): 180-189. https://izlik.org/JA37ZW92UU.

JAMA

1.Kurşun Z. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerde Sosyal Beceri Öğretiminde Kullanılan Kanıt Temelli Bir Uygulama: PEERS. JSES. 2023;:180–189.

MLA

Kurşun, Zehra. “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerde Sosyal Beceri Öğretiminde Kullanılan Kanıt Temelli Bir Uygulama: PEERS”. Journal of Sustainable Education Studies, sy Özel Sayı (Ö2), Mart 2023, ss. 180-9, https://izlik.org/JA37ZW92UU.

Vancouver

1.Zehra Kurşun. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireylerde Sosyal Beceri Öğretiminde Kullanılan Kanıt Temelli Bir Uygulama: PEERS. JSES [Internet]. 01 Mart 2023;(Özel Sayı (Ö2):180-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37ZW92UU