Türkiye’de Öğrenci Merkezli Strateji, Yöntem ve Tekniklerle İlgili Çalışmaların İncelenmesi: Arapça Eğitimi Bağlamında Bir Değerlendirme

Öz

Bu araştırmanın amacı, 2005-2022 yılları arasında Arapça eğitiminde öğrenci merkezli strateji, yöntem ve tekniklerle ilgili yapılmış lisansüstü tezler ve bilimsel makaleleri incelemektir. Bu hedef doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. İçerik analizi, yazılı, sözlü veya görsel materyal gibi çeşitli iletişim biçimlerinin içeriğini analiz etmek ve yorumlamak için kullanılan bir araştırma metodolojisidir. Alanyazın taraması sonucunda, son yıllarda Arapça eğitimi bağlamında öğrenci merkezli strateji, yöntem ve tekniklerle ilgili yapılan çalışmaların düzenli olarak arttığı, çalışmaların 4’u doktora, 41’i yüksek lisans 3’ü araştırma makalesi olmak üzere 48 çalışmanın yapıldığı, en çok çalışmanın yayınlandıkları kurum bazında İstanbul Aydın Üniversitesinde (f=23), bilim dalı bazında ise eğitim bilimlerinde (f=39), yöntem olarak da en fazla betimsel ve derleme yöntemlerin kullanıldığı belirlenmiştir. Ayrıca çalışmanın bulguları kapsamında Arapça eğitimi alanında bireysel öğrenme yöntemi, ters yüz yöntemi, işbirliğine dayalı öğrenme, beyin fırtınası, tartışma yöntemi, artırılmış gerçeklik, proje tabanlı öğrenme, probleme dayalı öğrenme, sınıf dışı etkinlik ve yaratıcı düşünme yöntemlerinde yapılan çalışmaların sayısı 1 ila 2 arasında değişerek düşük kalmıştır. Sonuçta, sayısı giderek artmasına rağmen, çalışma kapsamında dikkat çeken en önemli nokta, Türkiye’de Arapça eğitimi alanında öğrenci merkezli stratejilerine ilişkin yapılan taramalar ve analizler sonucunda bazı öğrenci merkezli strateji, yöntem ve tekniklerle ilgili yapılmış herhangi bir çalışmaya rastlanmamaktır. Bu bağlamda hem makale hem de lisansüstü çalışmalarda bu konulara başvurulması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Öğrenci Merkezli Strateji
• Arapça Eğitimi
• Değerlendirme.

A Research on Studies Related with Student-Centered Strategies, Methods and Techniques in Turkey: An Evaluation in the Context of Arabic

Öz

The aim of this research is to examine postgraduate theses and scholarly articles related to student-centered strategies, methods, and techniques in Arabic education between the years 2005-2022. To achieve this objective, a qualitative research method of content analysis was employed. Content analysis is a research methodology used to analyze and interpret the content of various forms of communication, such as written, oral, or visual materials. As a result of the literature review, it has been observed that in recent years, there has been a consistent increase in studies focusing on student-centered strategies, methods, and techniques in the context of Arabic education. A total of 48 studies have been conducted, comprising 4 doctoral theses, 41 master's theses, and 3 research articles. Istanbul Aydın University emerges as the institution with the highest number of publications (n=23), while the field of education sciences has the highest number of studies (n=39), predominantly utilizing descriptive and review methods. Additionally, the findings of the study reveal that within the scope of Arabic education, the number of studies conducted on individual learning methods, flipped learning, collaborative learning, brainstorming, discussion method, augmented reality, project-based learning, problem-based learning, out-of-class activities, and creative thinking methods remains consistently low, ranging from 1 to 2. In conclusion, despite the increasing number of studies, the most noteworthy observation within the scope of this research is the absence of any study specifically focusing on student-centered strategies, methods, and techniques in Arabic education in Turkey. Therefore, it is recommended that both articles and postgraduate studies should explore these topics.

Anahtar Kelimeler

• Arabic Language Education
• Arabic Language Literature
• Arabic Language Dialects

Kaynakça

1. Abdigapbarova, U., & Zhiyenbayeva, N. (2023). Organization of Student-Centered learning within the Professional Training of a future teacher in a Digital Environment. Education and Information Technologies, 28(1), 647–661. https://doi.org/10.1007/s10639-022-11159-5
2. Abu Rmealah, H. M. S. (2018) Yabancılara Arapça öğretmenin yaratıcı düşünme teknikleri bilgisinin öğretmenin yeterliliğine etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
3. Abu Saleh, H. K. H. (2021) Öğrenen yabancı öğrencilerin kelime dağarcığının gelişmesinde oyun ve rol oynama yönteminin kullanılmasının etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
4. Aktan-Erciyes, A. (2021). Understanding language acquisition: Neural theory of language. Journal of Language and Linguistic Studies, 17(2), 697-705. https://doi: 10.52462/jlls.48
5. Alafune, A. (2021) Yabancı öğrencilere Arapça öğretiminde öykünün dilde akıcılığın geliştirilmesine etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
6. Alkan, C. (2019). Öğrenme-öğretme süreçleri ilkeler. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 20(1), 209-229. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000001070
7. Almohammed, S. (2022) Yabancılara Arapça öğretimi alanında artırılmış gerçeklik tekniği ışığında müfredat önerisi hazırlanması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
8. Alnufaie, M. R. (2022). Language learning strategy instruction in Saudi Arabia: a systematic review. Arab World English Journal, 13(2), 192–204. https://doi.org/10.24093/awej/vol13no2.13

9. Aydın, T. (2005) Çoklu zekâ kuramı ve yabancılara Arapça öğretimi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
10. Başfırıncı Şahin, Ç. (2008). Bir pazarlama iletişim medyası olarak web ortamında içerik analizi yapmanın güçlükleri ve olası çözüm önerileri. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme İktisadı Enstitüsü Dergisi 19(61):52-71.
11. Baysal, E. A. (2019). How to teach language learning strategies? Uluslararası Bilim ve Eğitim Dergisi, 2(2), 72-98.
12. Baz-Bolluk, D., ve Bağcı, H. (2020). Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin kullandıkları dil öğrenme stratejileri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(2), 448-463. https://doi.org/10.17860/mersinefd.705769
13. Bıyıklı, C. (2021). The relationship between language learning strategies and academic self-concept. International Journal of Progressive Education, 17(2), 101–123. https://doi.org/10.29329/ijpe.2020.332.7
14. Bilgin, N. (2006). Sosyal bilimlerde içerik analizi: Teknikler ve örnek çalışmalar. Ankara: Siyasal Kitabevi.
15. Brown, H. D. (2006). Principles of language learning and teaching (5th ed.). Philadelphia, PA: Pearson Education.
16. Buck, J., ve Wightwick, C. (2012). Teaching and learning languages: A practical guide to learning by doing. London, England: Routledge.
17. Cesur, O. ve Fer, S. (2007). Dil öğrenme stratejileri envanterinin geçerlik ve güvenirlik çalışması nedir?. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 49–74.
18. Çakmak, N. (2016). Lisans öğrencilerinin bilgi arama süreçleri ile ilgili kavramları, tutumları ve düşünceleri. Yayınlanmamış doktora tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir. Ankara.
19. Çalık, M. ve Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174).
20. Çeltik, H. (2022). Yabancı dil öğretiminde dört temel dil becerisi üzerine bir inceleme çalışması. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 11(31), 107-131.
21. Demet-Nazlı, Ö. (2013). How do the psycholinguistic factors affect the foreign language learning process of preparatory class students?”. The Internet Journal Language, Culture and Society, 38, 120–130.
22. Dhendup, S. (2021). Investigating language learning strategy use by Bhutanese undergraduate students. I-Manager’s Journal on English Language Teaching, 11(1), 28-39. https://doi.org/10.26634/jelt.11.1.17552
23. Foster, R. (2010). The teaching and learning process. Florida: University Press.
24. Göçer, A. (2017). Türkçeyi ikinci dil olarak öğrenen öğrencilerin dil öğrenme stratejilerinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 121-142.
25. Guler, A. (2007, July 23). Dil Öğrenme Süreci. Retrieved from Aöf-Açıköğretim Fakültesi Yardım Destek ve Paylaşım Platformu website: https://www.aofdestek.net/konu/dil-ogrenme-sureci.32/
26. Hendavi, F. (2019) Arapça öğretmenlerinin eylem ve iletişim yeteneklerini geliştirmede dil oyuncaklarının rolü. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
27. Kalkan, T. (2022). Uzaktan eğitim dil öğrenim süreçlerinde özgün araç kullanımı. Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi (BEST Dergi), 6(1), 77–91. https://doi.org/10.46328/bestdergi.56
28. Karaca, S. (2016) Yabancı dil öğretiminde drama ve Arapça konuşma becerisine etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
29. Karakoç, R. (2021) Öğrenen yabancı öğrencilerin kelime dağarcığının gelişmesinde oyun ve rol oynama yönteminin kullanılmasının etkisi, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
30. Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (35. Basım). Ankara: Nobel Yayınları.
31. Kassas, C. (2019) Duygusal zekâ ve Arapça öğretmenlerinin mesleki yeterliliğinin oluşumuna etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
32. Kerimbayev, N., Umirzakova, Z., Shadiev, R., & Jotsov, V. (2023). A student-centered approach using modern technologies in distance learning: a systematic review of the literature. Smart Learning Environments, 10(1). https://doi.org/10.1186/s40561-023-00280-8
33. Koçak, A. (2021). Arapça konuşmayı öğrenmede tartışma metodunun rolü. Araştırmaları Dergisi Arap Dili Eğitimi, 1(3), 87-99. DOI: 10.17932/IAU.ARAP.2019.020/ayad_v03i10041
34. Kütükcü, A. H. (2010) Arapça öğretiminde drama yöntemi ve Arapça dersini yürüten öğretmenlerin bu yöntemi kullanma düzeyleri, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Yıldız Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
35. Medni, T. (2010) Arapça öğretiminde edebi materyallerin kullanımı. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
36. Mutlu, A. (2008) Dil öğrenme inanışları ve dil öğrenme stratejileri: İngilizce öğretmen adayları üzerine bir çalışma (Balıkesir üniversitesi örneği). Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
37. Pawlak, M. (2019). Investigating language learning strategies: Prospects, pitfalls and challenges. Language Teaching Research, 25(5), 817-835. https://doi.org/10.1177/1362168819876156
38. Pongsukvajchakul, P. (2021). Language learning strategies used in English writing by thai undergraduate students. Shanlax International Journal of Education, 9(2), 54–59. https://doi.org/10.34293/education.v9i2.3626
39. Sulak, S. E., & Süğümlü, Ü. (2019). Türkçe öğretiminde strateji, yöntem ve teknikler. In Türkçe Öğretimi Öğretmen Adayları ve Öğretmenler İçin (pp. 335–370). Pegem Akademi Yayıncılık.
40. Şanal, f. (2017). Foreign language teaching and learning theories/approaches. Literature Journal of Turkish Language and Literature, 3(2), 220-225.
41. Şi̇mşek, H., & Özaslan, D. (2021). Yabancı dil olarak ingilizce öğretiminde kullanılan öğrenci merkezli yöntem ve tekniklerin akademik başarıya etkisi: bir meta-analiz çalışması. Ankara Universitesi Egitim Bilimleri Fakultesi Dergisi. https://doi.org/10.30964/auebfd.740077
42. Taşkin, Y. (2023). Yabancılara Türkçe öğretiminde öğrencilerin sözlük kullanma tercihlerinin incelenmesi. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 6(1), 214–229. https://doi.org/10.48174/buaad.1296735
43. Temizkan, M. (2010). Öğrenci merkezli öğrenme yaklaşımına göre düzenlenen Türk dili ıı dersinin konuşma becerisine yönelik tutumlarına etkisi. Milli Eğitim Dergisi, 40(187), 86-103.
44. Uçak, S. (2016). Dil öğrenimi ve edinimi üzerine bir tartışma. Aydın Tömer Dil Dergisi, 1(1), 65-80.
45. Yağan, S. A. (2022). Öğrenci merkezli yöntem, teknik ve stratejilerin öğrenci tutumuna etkisi: bir meta analiz çalışması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(33), 294–323. https://doi.org/10.35675/befdergi.730782
46. Yeşi̇lpinar U. M., & Doğanay, A. (2018). Öğrenci merkezli strateji, yöntem ve tekniklerin akademik başarıya etkisi: bir meta-analiz çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 186–209. https://doi.org/10.17860/mersinefd.334542
47. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: SeçkinYayınları. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi (YKBAYEY). (2012). Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı: Augustus 2012. https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&cad=rja&uact=8&ved=2ahUKEwiDnse4ksSFAxW0efEDHfO8AeYQFnoECB8QAQ&url=https%3A%2F%2Fwww.yok.gov.tr%2FDocuments%2FKurumsal%2Fmevzuat%2FYay%25C4%25B1nEti%25C4%259FiY%25C3%25B6nergesi_140318.pdf&usg=AOvVaw1Z13uMORQBA422O9eyMyT3&opi=89978449
48. Zhang, Y., Tian, Y., Yao, L., Duan, C., Sun, X., ve Niu, G. (2022). Individual differences matter in the effect of teaching presence on perceived learning. Computers & Education, 179, 104427. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2021.104427