Üst Düzey Süper Lig Futbol Kulüplerinin Pazarlama İletişimi ve Sağlık İletişimi Bakımından Sosyal Medya Kullanımı

Öz

Amaç: Bu araştırmada Türkiye’nin önde gelen spor kulüplerinden Fenerbahçe ve Galatasaray’ın Instagram sosyal medya hesaplarının pazarlama iletişimi ve sağlık iletişimi açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme modeli kullanılmıştır. Bu bağlamda 01 Ocak-01 Haziran 2024 tarihleri arasında, Fenerbahçe ve Galatasaray kulüplerinin Instagram platformu üzerinden sosyal medya pazarlamasını hangi amaçlar ile kullandıkları, sosyal medya kullanımında sağlık iletişimine hangi ölçüde yer verdikleri, iki kulübün sosyal medya pazarlaması kullanımındaki ve sağlık iletişimindeki farklılık ve benzerlikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Frekans ve yüzdelerin hesaplanması için SPSS 26.0 istatistik programı kullanılmıştır. Bulgular: Fenerbahçe ve Galatasaray kulüpleri Instagram hesaplarını kurumsal internet siteleri ve diğer tüm sosyal ağları ile ilişkilendirmektedir. İki kulübün de Instagram hesabı üzerinden yaptıkları paylaşım türleri benzer olmakla birlikte Galatasaray kulübünün yaptığı paylaşım sayısı Fenerbahçe’nin yaklaşık iki katıdır. İki kulüpte, ulusal ve dini bayramlar, özel günler ve anma/kutlama/tebrik paylaşımlarına benzer düzeyde yer verirlerken Galatasaray kulübünün sosyal sorumluluk ve bilgilendirme paylaşım sayısının daha fazla olduğu belirlenmiştir. Galatasaray kulübü Fenerbahçe’ye nazaran Instagram sosyal medya platformunu reklam ve satış geliştirme açısından daha etkin bir biçimde kullanmaktadır. İki kulübünde Instagram’daki sağlık iletişimi paylaşımları sağlıkla ilgili aynı üç özel günü hatırlamalarıyla sınırlıyken iki kulübün de sağlık iletişimi paylaşımları çok küçük bir yer tutmaktadır. Sonuç: Kulüplerin instagram hesapları kurumsal internet siteleri ve diğer sosyal ağlarıyla ilişkili, paylaşım türleri benzerdir. İki kulüp sık sık “hashtag” kullanırken; ulusal ve dini bayram, özel günler, anma/kutlama/tebrik paylaşımları benzer orandadır. Toplam paylaşımları içerisinde sosyal sorumluluk paylaşımları oldukça azdır ve pazarlama iletişimi bağlamında “Ünlü” kullanımını tercih etmemektedirler. Kulüplerin sağlık iletişimi paylaşımları aynı 3 özel günle sınırlı ve oldukça azdır. Kulüpler instagram paylaşımlarında kullanıcı yorumlarına yanıt vermemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Pazarlama iletişimi
• sağlık iletişimi
• sosyal medya
• instagram
• spor kulüpleri

Use of Social Media in Marketing Communications and Health Communications of Top-Level Super League Football Clubs

Öz

Aim: This study aims to examine the Instagram social media accounts of Fenerbahçe and Galatasaray, two of Turkey's leading sports clubs, in terms of marketing communication and health communication. Method: Qualitative research methods and document review models were used in the study. Between January 1 and June 1, 2024, it was tried to determine for what purposes Fenerbahçe and Galatasaray clubs used social media marketing via Instagram platform, to what extent they included health communication in social media use, and the differences and similarities in the use of social media marketing and health communication of the two clubs. The data were analyzed using the content analysis method. SPSS 26.0 statistical program was used to calculate frequencies and percentages. Results: Fenerbahçe and Galatasaray clubs associate their Instagram accounts with their corporate websites and all other social networks. Although the types of posts made by both clubs through their Instagram accounts are similar, the number of posts made by Galatasaray club is approximately twice that of Fenerbahçe. While both clubs have similar levels of national and religious holidays, special days and commemoration / celebration / congratulations, Galatasaray club has more social responsibility and information posts. Galatasaray club uses Instagram social media platform more effectively than Fenerbahçe in terms of advertising and sales development. While the health communication posts of both clubs on Instagram are limited to remembering the same three special days related to health, the health communication posts of both clubs occupy a very small place. Conclusion: The Instagram accounts of the clubs are related to their corporate websites and other social networks, and the types of posts are similar. While the two clubs frequently use ‘hashtags’; national and religious holidays, special days, commemoration/celebration/greeting posts are at similar rates. Social responsibility posts are quite low in their total posts and they do not prefer the use of ‘Celebrity’ in marketing communication. The health communication posts of the clubs are limited to the same 3 days and are quite few. Clubs do not respond to user comments.

Anahtar Kelimeler

• Marketing Communications
• health communications
• social media
• instagram
• sports clubs

Kaynakça

1. Akgün, O. (2022). Spor kulüplerinin sosyal medya hesaplarının kullanımına yönelik türkiye’de yapılan çalışmaların kapsam sistematik incelemesi. Uluslararası Dağcılık Ve Tırmanış Dergisi, 5(1), 23-37. https://doi.org/10.36415/dagcilik.1121113
2. Akyazı E. (2018). Spor toto süper lig takımlarının spor iletişimi bağlamında Instagram’ı kullanımı. International Journal of Social Sciences and Education Research, 4(2), 317-329.
3. Algül, A., & Danış, E. (2020). Tweet zincirinde dijital halkla ilişkiler: Spor kulüpleri örneğinde. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 10(4), 321-338.
4. Aliyev, M., & Mirzayev, M. (2023). Pazarlama iletişimi ve spor pazarlaması: karabağ futbol kulübü taraftarları üzerine bir araştırma. Turan: Stratejik Arastirmalar Merkezi, 15, 506-516.
5. Altunışık R, Özdemir Ş, Torlak Ö. (2006). Pazarlamaya giriş, 1. Baskı, Sakarya Yayıncılık, İstanbul.
6. Arslan, A. (2021). Halkla ilişkiler modelleri temelinde sağlık iletişimi: yeni medya üzerinden sağlık bakanlığı’nın incelenmesi. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli E-Dergisi, (8), 4-28.
7. Aslan Çetin, F., Öziç, N. (2020). Bütünleşik Pazarlama İletişiminde Instagram Fenomenlerinin Satın Almaya Etkisi, İşletme Araştırmaları Dergisi, 12 (1), 157-172.
8. Aytan, C., & Telci, E.E. (2014). Markaların sosyal medya kullanımının tüketici davranışı üzerindeki etkileri. The Turkish Journal of Design, Art and Communication-Tojdac, 4, 2-15.

9. Bozkurt, G. Ş. (2021). Pazarlamanın yeni silahı sosyal medya fenomenleri: fenomen pazarlamanın marka algısına etkisinin değerlendirilmesi. 25. Pazarlama Kongresi, 567-579.
10. Canoğlu, M., & Üstüner, S. (2021). Sosyal medya iletişim etkinliğinin karşılaştırması; Fenerbahçe spor kulübü, Beşiktaş Jimnastik Kulübü ve Galatasaray spor kulübü örneği. 25. Pazarlama Kongresi.
11. Çalışkan, M., & Duygun, A. (2021). Havacılık Sektöründe Pazarlama İletişimi Açısından Covıd-19 Pandemisi Sürecinde Sosyal Medyada İçerik Analizi. Gaziantep Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(1), 15-29.
12. Çelik, M., Bakır, U., & Bazarcı, S. (2022). Genç Tüketicilerde Etkili Kişi Algısı: Sosyal Medyadaki Pazarlama İletişimi Uygulamalarına Sosyal Karşılaştırma Perspektifinden Bir Bakış. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi(41), 118-139. https://doi.org/10.17829/turcom.1121574.
13. Danış, E., & Yengin, D. (2020). Türkiye’de spor iletişiminin futbol kulüpleri üzerinden incelenmesi: Fenerbahçe, Beşiktaş ve Galatasaray örneği. Yeni Medya Elektronik Dergisi, 4(2), 89-105.
14. Demirci Orel, F., & Arık, A. (2020). Sosyal medya pazarlama faaliyetlerinin çevrimiçi tüketici katılımı ve satın alma niyeti üzerindeki etkisi: Moda markaları örneği. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(49), 146-161.
15. Elden, M., & Bakır, U. (2010). Reklam Çekicilikleri, İstanbul: İletişim Yayınları.
16. Esgin, Y. (2022). E-Ticaret Sitelerinde AISAS Modelinin Influencer Pazarlama Iletisimi Ekseninde Kullanımı Üzerine Bir Vaka Analizi. Yeni Yüzyılda İletişim Çalışmaları Dergisi, 3(5) ss: 137-151.
17. Gümüş, S. (2019). Futbol kulüplerinin kurumsal iletişim açısından sosyal medya kullanımı: Türkiye'deki dört büyük spor kulübünün incelenmesi. Yüksek Lisans Teziç Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gazetecilik Anabilim Dalı Bilişim Bilim Dalı, İstanbul.
18. Hacıibrahimoğlu, Y. (2021). Türkiye’ deki Bankaların Sosyal Medyayı Pazarlama İletişimi Aracı Olarak Kullanımı. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 11(1), 129-148. https://doi.org/10.53495/e-kiad.937200.
19. Irmaksoy, M. (2023). Spor kulüplerinin instagram paylaşımları üzerine bir inceleme: Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray örneği. Pamukkale Üniversitesi İletişim Bilimleri Dergisi, 1(2), 150-167.
20. İslamoğlu, H., Ursavaş, Ö., & Reisoğlu, İ. (2015). Fatih projesi üzerine yapılan akademik çalışmaların içerik analizi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama Dergisi, 5(1), 161-183.
21. Kara, T., & Aytekin, Ç. (2014). Kültür endüstrisi bağlamında aktif taraftar çağı: sosyal medyanın futbol kulübü/taraftar ilişkisine etkisi. International Conference on Education and Social Sciences, 3-5.
22. Kartal, N., & Erigüç, G. (2018). Sağlık iletişiminde bir unsur olarak sosyal medya: Bir sosyal içerik platformundaki sağlık haberlerinin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(1), 569-587. https://doi.org/10.19145/e-gifder.339093
23. Kocamaz Adaş, S., Çimen, Z., & Dursun, M. (2020). Amatör Spor Kulüplerinin Çevrimiçi Pazarlama Aracı Olarak Sosyal Medya Kullanımı. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi.
24. Kurt, E. V. (2021). Sağlık iletişimi ve sosyal medya: Sivil toplum kuruluşlarının twitter kullanımı üzerine bir değerlendirme. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(Sp. Issue), 89-109.
25. Küçükatçeken, V., Karalar, F., Yağan, K. & Sunay, H. (2022). Türkiye Futbol Süper Liginde Oynayan Takımların İnstagram Takipçi Rakamlarının Değerlendirilmesi: Fenerbahçe, Galatasaray, Beşiktaş ve Trabzonspor Örneği. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 8(59), 1947-1952.
26. Külcü, A. V. (2022). Yeni medya kanallarının spor pazarlamasındaki yeri: Sosyal medya ve dijital spor yayınlarının spor sponsorluğuna etkisi. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 8(58), 1727-1732.
27. Öztürk, C., & Vardarlıer, P. (2020). Sağlığın geliştirilmesi ve sağlık iletişimi: Sağlık kurumlarının sosyal medya mecra kullanımının incelenmesi. Modern Leisure Studies, 2(1), 33-56.
28. Şahin, A., & Ilgın, H. Ö. (2022). Halkla ilişkiler perspektifinden sağlık iletişim aracı olarak instagram uygulaması. 9th International Communication in New World’ Congress 1-3 November 2022.
29. Şimşek, A., & Koçak, A. (2022). Türkiye Spor Toto Süper Lig’de Yer Alan Futbol Kulüplerinin Twitter Kullanım Pratiklerinin İncelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(49), 315-332. https://doi.org/10.52642/susbed.1162316.
30. Tabuk, M. E., & Karadağ, A. (2022). Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor kulüplerinin kurumsal twitter hesaplarının incelenmesi: Metodolojik çalışma. Ulusal Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 60-73. https://doi.org/10.30769/usbd.1211775
31. Üçüncüoğlu, M. (2021). Spor kulüplerinin iletişim ve pazarlama faaliyetlerinde sosyal medyanın rolü: İstanbul Başakşehir FK Örneği. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 26(1), 59-69.
32. Üçüncüoğlu, M., & Çavuşoğlu, S. B. (2021). Spor organizasyonlarında iletişim aracı olarak sosyal medya kullanımı: Avrupa’nın üç büyük futbol ligi üzerine içerik analizi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 283-297.
33. Yengin, D. (2017). İletişim çalışmalarında araştırma yöntemleri ve uygulamaları. İstanbul: Der Yayınları. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
34. Yıldız, S. (2021). Sağlık iletişimi kampanyalarında sosyal medya reklamları kullanımı: İnme farkındalığı konulu bir örnek olay. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(1), 103-122. https://doi.org/10.47107/inifedergi.888544
35. Yılmaz, M. F. (2022). Türkiye Spor Toto Süper Lig takımlarının internet-ağ kullanımının pazarlama açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Antrenörlük Eğitimi Anabilim Dalı Spor Yönetimi Bilim Dalı, İstanbul.