İnceleme Makalesi

Yaşlılıkta Kırılganlık: Risk Toplumu, Bakım Düzeni ve Yapısal Belirleyiciler

Cilt: 3 Sayı: 2 24 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Yaşlılıkta Kırılganlık: Risk Toplumu, Bakım Düzeni ve Yapısal Belirleyiciler

Öz

Yaşlılık dönemi, bireylerin biyolojik değişimlerin yanı sıra ekonomik, toplumsal ve kurumsal koşullarla şekillenen çok boyutlu kırılganlıklarla karşı karşıya kaldıkları bir evredir. Yaşlılıkta kırılganlık, yalnızca bireysel sınırların değil, aynı zamanda toplumun kaynakları nasıl dağıttığının ve kurumların nasıl işlediğinin bir yansımasıdır. Gelir güvencesizliği, bakım yükünün adaletsiz paylaşımı ve sosyal bağların zayıflaması, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini doğrudan etkileyen başlıca unsurlar arasında yer alır. Dolayısıyla yaşlılık, bireysel bir yaşam evresinden öte, toplumsal eşitsizliklerin en açık biçimde görünür hale geldiği bir süreçtir. Bu çalışma, yaşlılıkta kırılganlığı bireysel kısıtlarının ötesinde; risklerin toplumsal üretimi ve bakım düzenindeki yapısal eşitsizlikler çerçevesinde ele almaktadır. Çalışma, kırılganlığı yalnızca sağlık ve tıbbi boyutlarla sınırlı görmeyip, toplumsal ve kurumsal mekanizmalarla bağlantılı çok katmanlı bir süreç olarak kavramsallaştırmaktadır. Literatür taramasına dayanan bu çalışma; ekonomik kırılganlık ve yoksulluk, toplumsal cinsiyet ve bakım yükü ve sosyal dışlanma ve yalnızlık olmak üzere üç temel ekseni incelemektedir. Bulgular, piyasa ağırlıklı bakım düzeninin bu eksenlerle kesişerek kırılganlığı derinleştirdiğini göstermektedir. Böylece yaşlılıkta kırılganlık, bireysel bir yaşam evresinden öte, toplumsal kurumların işleyişi ve eşitsizliklerin dağılımıyla şekillenen yapısal bir olgu olarak tanımlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agyemang, F. A. (2021). Long-term care in Africa: Trends and challenges. AARP International Journal. AARP International. google scholar
  2. Ayalon, L., & Tesch-Römer, C. (2018). Introduction to the section: Ageism—Concept and origins. In L. Ayalon & C. Tesch-Römer (Eds.), Contemporary perspectives on ageism (pp. 1–10). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-73820-8_1 google scholar
  3. Bauman, Z. (2019). Akışkan modernite (D. S. Çavuş, Trans.). Can Yayınları. (Orijinal eser 2000’de yayımlandı) google scholar
  4. Beck, U. (1992). Risk society: Towards a new modernity. Sage. google scholar
  5. Bettio, F., Simonazzi, A., & Villa, P. (2006). Change in care regimes and female migration: The ‘care drain’ in the Mediterranean. Journal of European Social Policy, 16(3), 271–285. https://doi. org/10.1177/0958928706065598 google scholar
  6. Brodolini, F. G., Verashchagina, A., & Bettio, F. (2012). Long-term care for the elderly: Provisions and providers in 33 European countries. Publications Office of the European Union. google scholar
  7. Butler, J. (2004). Precarious life: The powers of mourning and violence. Verso. google scholar
  8. Cacioppo, J. T., & Hawkley, L. C. (2009). Perceived social isolation and cognition. Trends in Cognitive Sciences, 13(10), 447–454. https://doi.org/10.1016/j.tics.2009.06.005 google scholar

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yaşlılık Sosyolojisi

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

30 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

5 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 3 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ayhan, E. E. (2025). Yaşlılıkta Kırılganlık: Risk Toplumu, Bakım Düzeni ve Yapısal Belirleyiciler. Senectus, 3(2), 253-275. https://doi.org/10.26650/senectus.2025.3.2.0982
AMA
1.Ayhan EE. Yaşlılıkta Kırılganlık: Risk Toplumu, Bakım Düzeni ve Yapısal Belirleyiciler. Senectus. 2025;3(2):253-275. doi:10.26650/senectus.2025.3.2.0982
Chicago
Ayhan, Emine Elif. 2025. “Yaşlılıkta Kırılganlık: Risk Toplumu, Bakım Düzeni ve Yapısal Belirleyiciler”. Senectus 3 (2): 253-75. https://doi.org/10.26650/senectus.2025.3.2.0982.
EndNote
Ayhan EE (01 Eylül 2025) Yaşlılıkta Kırılganlık: Risk Toplumu, Bakım Düzeni ve Yapısal Belirleyiciler. Senectus 3 2 253–275.
IEEE
[1]E. E. Ayhan, “Yaşlılıkta Kırılganlık: Risk Toplumu, Bakım Düzeni ve Yapısal Belirleyiciler”, Senectus, c. 3, sy 2, ss. 253–275, Eyl. 2025, doi: 10.26650/senectus.2025.3.2.0982.
ISNAD
Ayhan, Emine Elif. “Yaşlılıkta Kırılganlık: Risk Toplumu, Bakım Düzeni ve Yapısal Belirleyiciler”. Senectus 3/2 (01 Eylül 2025): 253-275. https://doi.org/10.26650/senectus.2025.3.2.0982.
JAMA
1.Ayhan EE. Yaşlılıkta Kırılganlık: Risk Toplumu, Bakım Düzeni ve Yapısal Belirleyiciler. Senectus. 2025;3:253–275.
MLA
Ayhan, Emine Elif. “Yaşlılıkta Kırılganlık: Risk Toplumu, Bakım Düzeni ve Yapısal Belirleyiciler”. Senectus, c. 3, sy 2, Eylül 2025, ss. 253-75, doi:10.26650/senectus.2025.3.2.0982.
Vancouver
1.Emine Elif Ayhan. Yaşlılıkta Kırılganlık: Risk Toplumu, Bakım Düzeni ve Yapısal Belirleyiciler. Senectus. 01 Eylül 2025;3(2):253-75. doi:10.26650/senectus.2025.3.2.0982