Sinemada Yaşlılık Temsillerine Karşılaştırmalı Bir Bakış

Sinema alanının odağında yer alan film çalışmaları, temsil üzerine gerçekleştirilen incelemeler neticesinde farklı disiplinler bağlamında araştırmalara olanak sağlayan bir zemin sunmaktadır. Yaşlılık çalışmalarının da disiplinler arası bir biçimde ele alınması gerektiği düşünüldüğünde filmlerdeki yaşlılık temsillerine ilişkin yapılacak bir çalışmanın bu ihtiyacı karşılayabileceği düşünülmektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilen araştırmaların kapsamı göz önüne alındığında karşılaştırmalı bir perspektif ile konuya yaklaşmanın problemi farklı yönleriyle ortaya koyabilmek açısından elverişli bir alan açacağı öngörülmektedir. Bu amaçla gerçekleştirilen çalışmanın evrenine üç film dahil edilmiştir. Bu üç filmin hem coğrafya (Dersim, İstanbul ve Kolombiya) hem de tür (belgesel ve kurmaca) bakımından farklılıklara sahip olması çalışma çerçevesinde amaçlanan mukayese yapma imkanını genişletmektedir. Dûr / Uzak (Kazım Öz, 2005), 11’e 10 Kala (Pelin Esmer, 2009) ve Litigante / Davacı (Franco Lolli, 2019) filmleri yaşlılık temsilleri ekseninde ele alınarak bu temsillerin biçimlerine ilişkin incelemeler yapılacaktır. Kısaca bakıldığında, filmlerin konuları itibarıyla göç, kent ve aile gibi farklı katmanlar açtığı da anlaşılmaktadır. Film analizi yöntemi kullanılarak temsiller üzerinden bir değerlendirme yapılan bu çalışma sonucunda yaşlıların sinemadaki temsilinin yetersiz olduğu ve temsil edilme biçimlerinin de sınırlı bir kapsamda gerçekleştiği söylenebilir. Betimsel analize dayalı bu çalışmanın verimli bir tartışma alanı yaratması ve bu doğrultuda sinemasal temsillerde yaşlılar ile yaşlılığa daha fazla ve farklı biçimlerde yer verilmesine katkı sağlaması hedeflenmektedir.