Öz

Among the family members, daughters-in-law are the ones who abuse and neglect the older adult most. Daughters-in-law are seen as responsible for the care of mothers-in-law when they get older, so the relationship between the two turns into a relationship of care. In this study, I conducted interviews with six pairs of daughters-in-law and mothers-in-law that are in a caring relationship, and I investigated the effects of their past relationship on the present situation and the care provided, the dynamics that determine their relationship and whether those result in abuse and neglect of the older adults. Being a woman and a wife necessitates a caregiving responsibility on daughters-in-law. Their belief that there is no alternative leads them to give consent to care. The role of women in arranging the relations of relatives, living in the same house with mother-in-law, domestic work sharing, and the changing positions with care are determinant in the daughter-in-law-mother-in-law relationship. All pairs stated that they are satisfied with their current relationships, but in three pair’s relationships abuse and neglect of the older adults were identified or suspected. Rather than being immanent, the elder abuse and neglect in care is related to the fact that the daughter-in-law-mother-in-law relationship has fewer protective dynamics and more of those that pose risks.

Anahtar Kelimeler

• Conflicted Relationships
• Protective Factors
• Risk Factors

Geçmişlerinin Gölgesinde Gelin Kayınvalidenin Bakım İlişkisi; Yaşlı İhmal ve İstismarı

Öz

Gelinler, yaşlıyı ihmal/istismar eden aile üyelerinin başında gelmektedir. Gelin-kayınvalide ilişkisi kayınvalidenin yaşlanması ve gelinin bakımdan sorumlu tutulmasıyla bakım ilişkisine dönüşmektedir. Bu çalışmada bakım ilişkisi içeren altı gelin-kayınvalide çiftiyle görüşmeler yapılarak geçmiş ilişkilerinin mevcut ilişkilerine ve bakıma nasıl etki ettiği, ilişkilerini belirleyen dinamiklerin neler olduğu ile yaşlı ihmal/istismarı sonucu doğurup doğurmadığı araştırılmıştır. Kadın olmak, oğul/eşin varlığı gelinlere bakım verme sorumluluğu yüklemektedir. Başka bir alternatifin olmadığına dair inançları, bakım vermeye rıza göstermelerine sebep olmaktadır. Kadınların akraba ilişkilerini düzenleme rolü, kayınvalideyle aynı evde yaşamak, ev içi iş bölümü, bakımla değişen konumlar gelin-kayınvalide ilişkisinde belirleyicidir. Geçmiş ilişkilerinin çatışmalı olduğunu bildiren üç gelin-kayınvalide çifti de dâhil tüm çiftler şu anki ilişkilerinden memnuniyet bildirmişlerdir ancak üç çiftte yaşlı ihmal/istismarı bulgusuna rastlanmış ya da şüphesi tespit edilmiştir. Bakımda yaşlı ihmal/istismarının gerçekleşmesi gelin-kayınvalide ilişkisinin kendisine içkin olmaktan ziyade ilişkideki koruyucu dinamiklerin az, risk teşkil edenlerinse daha fazla olmasıyla ilişkilidir.

Anahtar Kelimeler

• Çatışmalı İlişkiler
• Koruyucu Faktörler
• Risk Faktörleri

Kaynakça

1. Alpteker, H. (2008). 65 yaş üstü bireylere evde bakım verenlerin yaşadığı güçlüklerin belirlenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
2. Arpacı, F. (2009). Yaşlıya bakan kadınların bakım yüklerinin incelenmesi. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 1, 61-72.
3. Artan, T. (1996). Aile içi fiziksel yaşlı istismarı. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi.) İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü, İstanbul.
4. Artan, T. (2013a). Türkiye’de Yaşlı İstismarına Genel Bir Bakış. Maltepe Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2009(1-2), 38-62.
5. Artan, T. (2013b). Huzurevinde kalmakta olan yaşlılarda aile içi istismar. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 24(2), 109-122.
6. Arun, Ö., ve Holdsworth, J.K. (2018). Generational Care and Support Mechanisms in Turkey: Identifying at Risk Populations. In Research on Family Structures in Turkey: Advanced Statistical Analysis, 2018. The General Directorate of Family and Social Services: Ankara.
7. Bilgili, N. (2000). Yaşlı bireye bakım veren ailelerin yaşadıkları sorunların belirlenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
8. Bora, A. (2014). Kadınların Sınıfı. İstanbul: İletişim Yayınları.

9. Brewer, L. (2001). Gender socialization and the cultural construction of elder caregivers. Journal of Aging Studies, 15(3), 217–235.
10. Davidoff, L. (2009). Feminist tarih yazımında sınıf ve cinsiyet (Çev. Ataşer, Z. ve Somuncuoğlu, S.) İstanbul: İletişim Yayınları.
11. Globerman, J. (1996). Motivations to care: Daughters-and sons-in-law caring for relatives with Alzheimer's disease. Family Relations, 37-45.
12. Goodrich, C. S. (1997). Results of a national survey of state protective services programs: Assessing risk and defining victim outcomes. Journal of Elder Abuse & Neglect, 9(1), 69-86.
13. Gönüllü Taşkesen, C. (2012). Türkiye’de yaşlılık ve evde yaşlı bakımı: resmi karar ve uygulamaların yerinde tespiti (ısparta ili araştırması). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.
14. Guberman, N. (1999). Daughters-in-law as caregivers: How and why do they come to care? Journal of Women & Aging, 11(1), 85-102.
15. Joffe, H ve Yardley, L. (2004). Contend and Thematic Analysis. Research Methods for Clinical and Health Psychology, (Ed. D. F. Marks and L. Yardley) içinde (56-68. ss.). London: Sage Publications.
16. Johannesen, M. ve LoGiudice, D. (2013). Elder abuse: A systematic review of risk factors in community-dwelling elders. Age and ageing, 42(3), 292-298.
17. Kandiyoti, D. (1988). Bargaining with Patriarchy. Gender and Society, 2(3), 274-290.
18. Keskinoğlu, P., Giray, H., Pıçakçıefe, M., Bilgiç, N. ve Uçku, R. (2004). Yaşlıda fiziksel, finansal örselenme ve ihmal edilme. Türk Geriatri Dergisi, 7(2), 57-61.
19. Kıssal, A. ve Beşer, A. (2009). Yaşlı istismar ve ihmalinin değerlendirilmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin, 8(4), 357-364.
20. Louderback, P. (2000). Elder care: A positive approach to caregiving. Journal of the American Academy of Nurse Practitioners, 12(3), 97-100.
21. Marotz-Baden, R. ve Cowan, D. (1987). Mothers-in-law and daughters-in-law: The effects of proximity on conflict and stress. Family Relations, 385-390.
22. Özbay, F. (1982). Ev Kadınları. Ekonomik Yaklaşım, 3(1), 209-225.
23. Quinn, M. J., ve Tomita, S. K. (1997). Elder abuse and neglect: Causes, diagnosis, and interventional strategies. Springer Publishing Company.
24. Rittenour, C. ve Soliz, C. (2009). Communicative and relational dimensions of shared family identity and relational intentions in mother-in-law/daughter-in-law relationships: Developing a conceptual model for mother-in-law/daughter-in-law research. Western Journal of Communication, 73(1), 67-90.
25. Sandel, T L. (2004). Narrated relationships: Mothers-in-law and daughters-in-law justifying conflicts in Taiwan's Chhan-chng. Research on Language and Social Interaction, 37(3) 365-398.
26. Sirman, N. (2010). Köy Kadınının Aile ve Evlilikte Güçlenme Mücadelesi (Ed.), 1980’ler Türkiye’sinde Kadın Bakış Açısından Kadınlar içinde (221-247. ss.). İstanbul: İletişim Yayınları.
27. Soeda, A. ve Araki, C. (1999). Elder Abuse by Daughters-in-law in Japan. Journal of Elder Abuse & Neglect, 11(1), 47-58.
28. Strasser, S. M. ve Fulmer, T. (2007). The Clinical Presentation of Elder Neglect: What We Know and What We Can Do? Journal of the American Psychiatric Nurses Association, 12, 340-349.
29. Thompson, L. (1991). Family Work: Women's Sense of Fairness.” Journal of Family Issues, 12, 181-196.
30. Yakali-Camoglu, D. (2007). Turkish Family Narratives: The Relationships Between Mothers- and Daughters-in-law. Journal of Family History, 32(2), 161-178.