Kalıcı, Sürekli ve İlgili: Yaşsız Yaşlılar (Perennialler)

Öz

Bu araştırma, yaşsız yaşlı toplumsal tipinin arkasında yatan sosyal gerçekliği anlama çabası içindedir. Yaşsız yaşlıların (perenniallerin) yaşam stratejilerini ortaya koymak ve bu yaşam stratejilerinin altında yatan sosyal gerçekliğin daha iyi bir şekilde anlaşılmasını sağlamak araştırmanın amacıdır. Bu amaç doğrultusunda araştırma nitel teknikler ile tanımlayıcı olarak hazırlanmıştır. Araştırma mekânı Antalya ili olarak belirlenmiştir. Çalışma grubu, Antalya ili merkez ilçelerinde yaşayan 60 yaş üstü 7 erkek 8 kadından oluşmaktadır. Katılımcılara kartopu örneklem tekniği ile ulaşılmış ve yarı yapılandırılmış soru formu aracılığıyla derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Gerekli teknikler ve prosedürler uygulandıktan sonra görüşmeler edinilen bilgiler ve konularına göre temalara ayrılmış ve analiz edilmiştir. Araştırmanın kuramsal çerçevesini toplumsal tip kuramı, yaşlılığın kümülatif avantajlar ve dezavantajlar teorisi ve Pierre Bourdieu’nun habitus kavramı oluşturmaktır. Bu kuramlar yaşam seyri perspektifinden değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular yaşsız yaşlı toplumsal tipinin oluşmasında; yaşam boyu öğrenme, sosyal ilişkiler, bireylerin dijital yatkınlıkları ve yaşa yönelik algıların etkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Toplumsal tip
• Yaşlanma
• Yaşam seyri
• Yaşsız yaşlılar

Öz

This research aims to understand the social reality behind the ageless older adult’s social type by getting information about the aging processes of the ageless older adults. From this point forth, the main aim of the research is to reveal the life strategies of perennials and to understand the underlying reason of the social reality and life strategies. For this purpose, the population of the research has been determined as the province of Antalya. The sample consists of 7 men and 8 women who are over the age of 60 living in the cenral districts of Antalya. Within this scope, the in-depth interviews were with the participants through a semi-structured questionnaire. The theoretical framework of the research contains the theory of social type, the theory of cumulative advantages and disadvantages of aging and the concept of habitus of Pierre Bourdieu. These theories have been discussed in terms of life course perspective. The findings obtained in this research about the ageless older adult social type show lifelong learning, social relationships, digital predispositions of individuals and their attitude towards age to be effective.

Anahtar Kelimeler

• Social Type
• Ageing
• Life Course
• Ageless Older Adults

Kaynakça

1. Achenbaum, W.A. (2013). “ Pass As Prologue: Toward A Global History of Ageing.” içinde Dannefer, D.& Phillipson, C. (2013). The Sage Handbook of Social Gerontology. London: Sage.
2. Arun, Ö. (2018). Arayışlar: Türkiye'nin Yaşlanma Serüveni. Ö. Arun içinde, Yaşlanmayı Aşmak (s. 7-20). Ankara: Phoenix.
3. Arun, Ö. (2018). Yaşlılık: 21. Yüzyılın Türkiye'ye Sunduğu Armağan. Ö. Arun içinde, Yaşlanmayı Aşmak (s. 169-179). Ankara: Phoenix.
4. Aydemir, M. A., (2011). Sosyal Sermaye: Topluluk Duygusu ve Sosyal Sermaye Araştırması, Konya: Çizgi Kitapevi.
5. Aydemir, M. A. (2016). “Sosyal Alanın Tipleştirilmesi: Toplumsal Tipler” içinde Toplumsal Tipler, Ed.M.Ali Aydemir, . İstanbul: Açılım Kitap.
6. Baum,S.K., & Boxley, R. L. (1983). Age identification in the elderly. The Gerontologist, 23(5), 532-537.
7. Bourdieu, P. (1979). Ayrım: beğeni yargısının toplumsal eleştirisi (D. Fırat& G. Berkkurt. Çev.) Ankara: Heretik.
8. Carney, J. (Senarist), Carney, J (Yönetmen). (2019). The Race Grows Sweeter Near Its Final Lap [Televizyon dizisi bölümü]. Hoffman, T (Baş yapımcı), Modern Love içinde. New York. Amazon Prime Video.

9. Canatan, A. (2014). Eski Toprak. Sosyoloji Divanı, 37.
10. Dannefer, D. (2003). Cumulative advantage/disadvantage and the life course: Cross fertilizing age and social science theory. The Journals of Gerontology: Social Sciences, 58(6), 327-337.
11. Duben, A. (2018). Türkiye ve Avrupa’da Nüfus Yaşlanması, Aile, Piyasa ve Devlet. A. Duben içinde, Yaşlanma ve Yaşlılık: Disiplinlerarası Bakış Açıları (s. 67- 76). İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
12. Ferraro, K. F., & Shippee, T. P. (2009). Aging and cumulative inequality: How does inequality get under the skin?. The Gerontologist, 49(3), 333-343.
13. Field, J. (2006). Sosyal sermaye. (B. Bilgen, B. Şen, Çev.) Bilgi İletişim Grubu Yayıncılık: İstanbul.
14. Holman, D., & Walker, A. (2020). Understanding unequal ageing: towards a synthesis of intersectionality and life course analyses. European Journal of Ageing, 1-17.
15. Kanbir, F. (2020). Türkiye’de yaşlılara yönelik toplumsal algılar ve politikalardaki değişim. Konya: Çizgi.
16. Morgen, L. A., & Kunkel, S. R. (2016). Aging, Society, and the life course. New York: Springer Publishing Company.
17. Ok, B. (2014). İhtiyar. Sosyoloji Divanı, 195.
18. Palabıyık, A. (2011). Pierre bourdieu sosyolojisinde “habitus”, “sermaye” ve “alan” üzerine. Liberal düşünce dergisi. 61. 121-141.
19. Stowe, J. D., & Cooney, T. M. (2015). Examining Rowe and Kahn’s concept of successful aging: Importance of taking a life course perspective. The Gerontologist, 55(1), 43-50.
20. Tunçer, M. (2020). Kriz döneminde yaşçılık: yeni mücadele alanları. Cogito, 98, 144-152.
21. Wright, G.C. (2020). Yaşlanma, yaşlılık ve yaşlılar: Kavramsal tartışmalar, toplumsal algılar ve yaşlının sosyal statüsü. Cogito, 98, 120-144.
22. Yıldız, A. (2014). Hayata Yaşlı Bakış: Ömür Dediğin Programı. Sosyoloji Divanı, 16