Kamu Yönetiminde Eşbiçimlilik Mantığı: İyi Yönetim Reformlarına Kurumsal Bir Bakış

Öz

Bu çalışma, kamu yönetiminde yaygınlaşan iyi yönetim reformlarının neden farklı ülkelerde ve bağlamlarda büyük ölçüde benzer biçimlerde ortaya çıktığını kurumsal eşbiçimlilik perspektifinden incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, iyi yönetim reformlarının teknik verimlilikten ziyade meşruiyet üretimi amacıyla benimsenip benimsenmediğini analiz etmektir. Araştırma, DiMaggio ve Powell’ın zorlayıcı, mimetik ve normatif eşbiçimlilik mekanizmalarını analitik çerçeve olarak kullanmaktadır. Yöntem olarak karşılaştırmalı nitel araştırma tasarımı benimsenmiştir. Avrupa Birliği üyesi ve aday ülkelerdeki iyi yönetim reformlarına ilişkin politika belgeleri ve resmi raporlar doküman analizi yoluyla incelenmiştir. Bulgular, iyi yönetim reformlarının büyük ölçüde zorlayıcı ve normatif eşbiçimlilik mekanizmaları aracılığıyla yayıldığını, reform içeriklerinde yüksek düzeyde benzeşme görülmesine rağmen uygulama sonuçlarında belirgin farklılıklar bulunduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, iyi yönetim reformlarının kamu yönetiminde gerçek bir dönüşümden ziyade, çoğu durumda sembolik uyum ve meşruiyet üretme işlevi gördüğünü savunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kurumsal Eşbiçimlilik
• İyi Yönetim
• Kamu Yönetimi
• Reform
• Meşruiyet

The Logic of Isomorphism in Public Administration: An Institutional Perspective on Good Governance Reforms

Öz

This study examines why good governance reforms that have become widespread in public administration tend to emerge in largely similar forms across different countries and contexts, from the perspective of institutional isomorphism. The main objective of the study is to analyze whether good governance reforms are adopted primarily to enhance technical efficiency or rather to generate legitimacy. The research employs DiMaggio and Powell’s mechanisms of coercive, mimetic, and normative isomorphism as its analytical framework. Methodologically, a comparative qualitative research design is adopted. Policy documents and official reports on good governance reforms in European Union member states and candidate countries are analyzed through document analysis. The findings reveal that good governance reforms have largely diffused through coercive and normative isomorphic mechanisms, and that despite a high degree of similarity in reform content, there are significant differences in implementation outcomes. The study argues that, rather than leading to genuine transformation in public administration, good governance reforms often function as instruments of symbolic conformity and legitimacy production.

Anahtar Kelimeler

• Institutional isomorphism
• Good governance
• Public administration
• Reform
• Legitimacy

Kaynakça

1. Addink, H. (2019). Good governance: Concept and context. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780198841159.001.0001
2. Aktan, C. C. (2015). İdeal devlet ve iyi yönetim: Temel ilkeler, kurallar ve kurumlar. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi, 7(1), 50-60. https://izlik.org/JA28LL65JZ
3. Aktan, C. C., & Çoban, H. (2006). Kamu sektöründe iyi yönetimin ilkeleri. In C. C. Aktan (Ed.), Kamu mali yönetiminde stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme (pp. 13–43). Seçkin Yayıncılık.
4. DiMaggio, P., & Powell, W. (1983). Institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. American Sociological Review, 48(2), 147-160. https://doi.org/10.2307/2095101
5. European Commission. (2025). Commission staff working document: Türkiye report – 2025 communication on EU enlargement policy (SWD (2025) 756 final). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A52025SC0756
6. Fındık, M., & Bedük, A. (2014). Organizational isomorphism in the context of institutional theory. International Journal of Social and Economic Sciences, 4(1), 27-33. https://www.ijses.org/index.php/ijses/article/view/123
7. Haveman, H. A. (1993). Follow the leader: Mimetic isomorphism and entry into new markets. Administrative Science Quarterly, 38(4), 593–627. https://doi.org/10.2307/2393338
8. Jorge, S., Nogueira, S. P., & Ribeiro, N. (2020). The institutionalization of public sector accounting reforms: The role of pilot entities. Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management, 33(2), 114–137. https://doi.org/10.1108/JPBAFM-08-2019-0125

9. Karakul, S. (2015). Hukuki ve idari denetim ölçütü olarak iyi yönetim ilkeleri. Ombudsman Akademik Dergisi, 2(3), 61–105. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ombudsmanakademik/article/439668
10. Krause, R., Wu, Z., Bruton, G. D., & Carter, S. M. (2019). The coercive isomorphism ripple effect: An investigation of nonprofit interlocks on corporate boards. Academy of Management Journal, 62(1), 283–308. https://doi.org/10.5465/amj.2017.0064
11. Le Comité Action Publique. (2018). Action publique 2022. https://fichiers.acteurspublics.com/redac/pdf/20_07_2018_12_52_59Rapport_CAP22.pdf
12. Lin, R.-J., & Sheu, C. (2012). Why do firms adopt/implement green practices? An institutional theory perspective. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 57, 533–540. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.09.1221
13. Open Government Partnership. (2024, March 28). Finland action plan review 2023–2027. https://www.opengovpartnership.org/documents/finland-action-plan-review-2023-2027/
14. Özer, M. A. (2025). Kamu yönetiminin paradigmatik değişiminin post yeni kamu yönetimi reformlarıyla dönüşümü. Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 14(38), 49–74. https://doi.org/10.31199/hakisderg.1648770
15. Poniatowicz, M., Dziemianowicz, R., & Kargol-Wasiłuk, A. (2020). Good governance and institutional quality of public sector: Theoretical and empirical implications. European Research Studies Journal, 23(2), 529–556. https://doi.org/10.35808/ersj/1608
16. Röhl, K.-H. (2020). Bürokratieabbau und bessere Rechtsetzung: Wer macht was in der EU? Bund und Ländern (IW-Policy Paper 1/20). Institut der Deutschen Wirtschaft. https://www.iwkoeln.de/fileadmin/user_upload/Studien/policy_papers/PDF/2020/IW-Policy-Paper_2020_B%C3%BCrokratieabbau.pdf
17. Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2021). Kamu idareleri için stratejik planlama kılavuzu (V3.1). T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. http://www.sp.gov.tr/upload/xSpKutuphane/files/0QRai+Kamu_Idareleri_Icin_Stratejik_Planlama_Kilavuzu_V3_1_.pdf
18. The Danish Government. (2023). Denmark’s national reform programme 2023. European Commission. https://commission.europa.eu/system/files/2023-05/2023-Denmark-NRP_en.pdf