MERKEZ BANKASI DİJİTAL PARA BİRİMLERİNE GLOBAL BİR BAKIŞ AÇISI
Öz
Dijital paraların gerçek hayatta olası rolü ve geleceği hakkında değerlendirme yapmak suretiyle kripto para birimlerinin ve merkez bankası dijital para birimlerinin (CBDC) dinamik görüntüsünün bir çerçevesini sunmayı amaçlamaktadır. Son zamanlarda yaşanan parasal sıkılaşma ile birlikte CBDC daha fazla gündeme gelecek bu konu üzerinde daha fazla durulacaktır. Fed’in faiz artırımları sonucu piyasada parasal sıkılaşmanın etkisi ile küçük sermayeli bankalar iflas etmiş banka mudileri mevduatlarındaki parayı çekmeye çalışınca da bankalar fiziki olarak bu paraları ödeme noktasında karşılayamayacağından finansal anlamda ufak çaplı kriz meydana gelmiştir. Öyle ki Fed şahin duruşundan ödün vermek zorunda kalmıştır. Hali hazırda devam eden dijital para birimi dalgasını bunların sosyal ve ekonomik anlamda gerekliliklerini, ana itici güçlerini ve paranın değişim serüvenini teknolojik gelişmeler ışığında tarihsel bir perspektiften göstermeyi hedeflemektedir. Bunun dışında CBDC’nin uygulama alanı bulmasıyla birlikte ekonomik ve sosyal olarak ne gibi riskler ve avantajlar barındırabileceği ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AL, İ. & AKYAZI, H. (2019). Merkez Bankası Dijital Parası ve Para Politikasına Yansımaları. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(3), 573-593.
- BECH, M. L. & GARRATT, R. (2017). Central Bank Cryptocurrencies. BIS Quarterly Review September 2017. Obtenido en SSRN:: https://ssrn. com/abstract, 3041906.
- DYSON, B. & HODGSON, G. (2017). “Digital Cash: Why Central Banks Should Start Issuing Electronic Money.” Available at: http://positivemoney.org/wp-content/uploads/2016/01/Digital_Cash_WebPrintReady_20160113.pdf.
- HAZAR, A. & BABUŞCU, Ş. (2017), Banka Aktif Pasif Yönetimi, Ankara: Bankacılık Akademisi Yayınları.
- KIFF, M. J., ALWAZIR, J., DAVIDOVIC, S., FARIAS, A., KHAN, M. A., KHIAONARONG, M. T. & ZHOU, P. (2020). A Survey of Research on Retail Central Cank Digital Currency, WP/20/104. Washington.
- KIM, G. (2020). Why is China Going to Issue CBDC (Central Bank Digital Currency)?. The Journal of Internet Electronic Commerce Resarch, 20(4), 161-177.
- KLEIN, M., GROSS, J. & SANDNER, P. (2020). The Digital Euro and The Role of DLT for Central Bank Digital Currencies. Frankfurt School of Finance & Management GmbH, FSBC Working Paper.
- KOÇ, S. (2020). Paranın Dijitalleşmesi ve Merkez Bankası Dijital Para Olasılığı. Bitlis Eren Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Akademik İzdüşüm Dergisi, 5(2), 196-204.
- KSHETRI, N. (2023). China’s Digital Yuan: Motivations of the Chinese Government and Potential Global Effects. Journal of Contemporary China, 32(139), 87-105.
- KUMHOF, M. & C. Noone, (2018), “Central Bank Digital Currencies - Design Principles And Balance Sheet Împlications”, Bank of England, Staff WP No. 725.