SOMALİ’NİN TÜRKİYE İÇİN JEOSTRATEJİK ÖNEMİ

This study evaluates that Turkiye, having the Bosphorus and Dardanelles Straits, two of the most critical connection points in the World, desires to enhance its influence in the Horn of Africa due to the strategic value of the Bab’ul Mendep Strait. Somalia, surrounding Ethiopia, Eritrea, and Djibouti, is one of the most important countries of the Horn of Africa in terms of energy security, international trade, and geographical position. This study suggests that Turkiye, through diplomatic, economic, humanitarian as well as development aid, security, and strategic collaborations with Somalia, has built a multi-dimensional and deepening relationship, thereby enhancing Turkey’s geostrategic influence in the region. The scope and depth of Türkiye-Somalia relations, which started to intensify with the humanitarian aid in 2011, has grown over time and reached a more strategic level. This study aims to draw attention to Turkiye’s strategic goals by developing different perspectives on Somalia, which was previously evaluated mostly from economic, military, and humanitarian and foreign aid contexts. Consequently, by employing a mixed-methods approach, this study demonstrates that Turkiye-Somalia relations have progressively developed and reached a multi-dimensional and strategic level. Accordingly, it has been observed that these relations have advanced in the fields of humanitarian aid, economic development, diplomacy, economy, and security, while also creating spheres of influence for Turkey in Somalia and its surrounding region. Turkiye’s area of activity across the Somalia mainland and its territorial waters has expanded, especially through the high-level strategic agreements signed in 2024.

Bu çalışmada İstanbul ve Çanakkale boğazlarıyla dünyadaki en kritik bağlantı noktalarından ikisine sahip olan Türkiye’nin, bir diğer stratejik nokta olan Bab’ül Mendep Boğazı’nın olduğu Afrika Boynuzu’nda etkisini artırmak istemesi değerlendirilmiştir. Etiyopya, Eritre ve Cibuti’yi çevreleyen Somali, enerji güvenliği, uluslararası ticaret ve coğrafi konumu açısından Afrika Boynuzu’nun en önemli ülkelerinden biridir. Bu çalışma, Türkiye’nin Somali ile diplomatik, ekonomik, insani ve kalkınma yardımlarının yanı sıra güvenlik ve stratejik iş birlikleri aracılığıyla Somali’de çok boyutlu ve derinleşen bir ilişki inşa ettiğini ve bu süreçte Türkiye’nin bölgedeki jeostratejik etkisini artırdığını öne sürmektedir. 2011 yılında insani yardım ile yoğunlaşmaya başlayan Türkiye-Somali ilişkilerinin kapsamı ve derinliği her geçen gün artmış ve daha stratejik bir seviyeye ulaşmıştır. Genellikle ekonomik, askeri ve insani yardım bağlamında değerlendirilen Somali konusuna bu çalışmayla farklı bakış açıları geliştirilerek Türkiye’nin stratejik hedeflerine dikkat çekmek amaçlanmıştır. Sonuç olarak, karma araştırma yöntemiyle yapılan bu çalışmada, Türkiye-Somali ilişkilerinin aşamalı olarak geliştiği, çok boyutlu ve stratejik bir düzeye ulaştığı görülmüştür. Böylelikle, bu ilişkilerin Somali’de yalnızca insani yardım, ekonomik kalkınma, diplomasi ve güvenlik alanlarında gelişmekle kalmayıp, aynı zamanda Somali ve çevresinde Türkiye’ye yeni etki alanları açtığı gözlemlenmiştir. Özellikle 2024 yılında yapılan stratejik düzeyi yüksek anlaşmalarla birlikte Türkiye’nin Somali anakarası ve karasularındaki faaliyet alanları genişlemiştir.