El-Aksa Tufanı Operasyonu ve Filistin Sorununun Çözümüne Etkileri

İkinci Dünya Savaşı sonrasında Filistin bölgesinde İngiltere’nin manda yönetimi sona ererken, Filistinli Araplar için bir devlet kurulması uluslararası toplum tarafından göz ardı edilerek, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulunda Yahudiler için İsrail Devletinin 1947 yılında kurulmasının ardından bölgede Araplar ile Yahudiler arasında günümüze kadar devam eden çatışmalar başlamıştır. Bölgede Araplar ile Yahudiler arasında İngiliz manda yönetimi döneminde başlayan bu yerel çatışmaların dışında Filistinli Arapların çıkarlarını kendi çıkarları ile özdeşleştiren Arap Devletleri ile İsrail arasında 1948-1949, 1956, 1967 ve 1973 yıllarında “Arap-İsrail Savaşları” olarak adlandırılan dört büyük savaş yaşanmıştır. 1948-1949, 1956, 1967 savaşlarında İsrail’i ortadan kaldırmayı amaçlayan Arap devletleri bu savaşlarda yaşadıkları mağlubiyet ve büyük toprak kayıpları nedeniyle bundan sonra amaçlarını 1967 savaşlarında kaybettikleri toprakların geri alınması yönünde değiştirmişlerdir. Ancak 1967 savaşlarında kaybettikleri toprakların geri alınması amacıyla gerçekleştirdikleri 1973 savaşı da Arap devletlerinin mağlubiyeti ile sonuçlanmıştır. Yaser Arafat liderliğindeki FKÖ (Filistin Kurtuluş Örgütü) ile İsrail arasında uluslararası toplumun girişimleriyle görüşmeler yapılmış ve bir sonuca varılmış ise de varılan anlaşmalar İsrail’in Filistinli Araplar tarafından tanınmasını gerektirdiği için reddedilmiştir. 7 Ekim 2023 tarihinde, Gazze’nin yönetimini elinde bulunduran ve Filistin sorunu için İsrail devletinin ortadan kaldırılması dışındaki tüm çözümleri reddeden ve FKÖ’nü Filistin halkının tek ve meşru temsilcisi olduğunu kabul etmekle birlikte, FKÖ’nün Filistin’de kurmak istediği laik ve demokratik bir düzene karşı olan Hamas Hareketi tarafından bir silahlı mücadele hareketi olarak "El-Aksa Fırtınası Operasyonu” başlatılmıştır. Bu Operasyona İsrail’in “demir kılıçlar operasyonu” ile karşılık vermesi üzerine çatışmalar topyekûn bir savaşa dönüşmüştür. Bu bağlamda çalışmanın amacı Hamas Hareketi tarafından başlatılan ve yürütülen "El-Aksa Fırtınası Operasyonu”nun Filistin Sorununun çözümü açısından sonuçlarının araştırılmasıdır. Çalışmada ilk olarak Filistinli Araplar ve Arap devletleri tarafından sorunun çözümüne yönelik yürütülen silahlı mücadeleler ve sonuçları araştırılmıştır. İkinci olarak Filistinli Araplar tarafından yürütülen ve bir tür sivil direniş olarak nitelendirilen “intifada” hareketinin sonuçları ve ardından FKÖ liderliğinde ve uluslararası toplumun girişimleriyle Filistin Sorununun çözümüne yönelik diplomatik girişimler ve sonuçları incelenmiştir. Son olarak Hamas Hareketi tarafından yürütülen "El-Aksa Fırtınası Operasyonu”nun Filistin Sorununun çözümü açısından sonuçlarının ortaya konulmuştur.

After the Second World War, when the British mandate in Palestine ended, the establishment of a state for Palestinian Arabs was ignored by the international community, and after the establishment of the State of Israel for Jews by the United Nations (UN) General Assembly in 1947, conflicts between Arabs and Jews in the region began that continue to this day. Apart from these local conflicts that began during the British mandate period between Arabs and Jews in the region, four major wars, known as the "Arab-Israeli Wars", took place between the Arab States, which identified the interests of Palestinian Arabs with their own interests, and Israel in 1948-1949, 1956, 1967 and 1973. The Arab states that aimed to eliminate Israel in the 1948-1949, 1956 and 1967 wars changed their aim to regain the lands they lost in the 1967 wars due to the defeats and great territorial losses they suffered in these wars. However, the 1973 war they waged to regain the lands they lost in the 1967 wars also resulted in the defeat of the Arab states. Negotiations were held between the PLO (Palestine Liberation Organization) led by Yasser Arafat and Israel with the initiatives of the international community, and although a conclusion was reached, the agreements were rejected because they required the recognition of Israel by the Palestinian Arabs. On October 7, 2023, the Hamas Movement, which controls Gaza and rejects all solutions to the Palestinian issue other than the elimination of the State of Israel and accepts the PLO as the sole and legitimate representative of the Palestinian people, but is against the secular and democratic order that the PLO wants to establish in Palestine, launched " Al-Aqsa Storm Operation " as an armed struggle movement. When Israel responded to this operation with the "iron swords operation", the conflicts turned into an all-out war. In this context, the aim of the study is to investigate the results of the "Al-Aqsa Storm Operation" initiated and carried out by the Hamas Movement in terms of the solution of the Palestinian Question. In the study, firstly, the armed struggles carried out by the Palestinian Arabs and Arab states for the solution of the problem and their results were investigated. Secondly, the results of the “intifada” movement carried out by the Palestinian Arabs and described as a kind of civil resistance and then the diplomatic initiatives and results for the solution of the Palestinian Problem under the leadership of the PLO and the initiatives of the international community were examined. Finally, the results of the “Al-Aqsa Storm Operation” carried out by the Hamas Movement in terms of the solution of the Palestinian Problem were revealed.