Öz
Bu çalışma Nuri Demirağ’ın şahsiyetini ve düşünce dünyasını anlamaya, onun ülkemize sağladığı ve sağlamaya çalıştığı katkıları ortaya koymaya dair literatür taraması yönteminden faydalanılarak hazırlanmış bir değerlendirmedir. Bir Cumhuriyet devri münevveri ve girişimcisi olan Demirağ, imparatorluğun dağılma döneminde doğmuş ve o dönemin sıkıntılarını yakından tecrübe etmiştir. Bu tecrübeler üzerinde derin izler bırakmış, yaşamı boyunca bunların tekrarlanmaması için gayret etmiştir. Zenginliğin, topluma hizmet için kişiye verilmiş bir emanet olduğunu düşünen Demirağ daima buna göre hareket etmiş, servetini bu uğurda harcamıştır. Yeri gelmiş köyleri refaha kavuşturmak için projeler üretmiş, yeri gelmiş okullar kurmuştur. Göklerine hâkim olamayan milletlerin ilerleyemeyeceğini öngörmüş, ilk seri üretim yerli uçak ve ilk yerli paraşüt imalini gerçekleştirmiştir. Kendi insanının yabancıların yaptığı her şeyi yapabileceğine inanmış, milli olana rağbet edip ithal unsurların yerli olanla ikamesi için çalışmış, girişimlerinin tıkandığı noktada siyasete girmiştir. Ahlaka ve ahlaklı olmaya büyük önem veren Demirağ, başarının temelini ahlak olarak görmüş, milletçe gelişmişliğin de ahlaklı olmakla mümkün olacağına inanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Nuri Demirağ Erken Cumhuriyet Dönemi Milli Kalkınma Partisi Girişimcilik Havacılık
Kaynakça
- Adıgüzel, M. B. (2013). Hayalleri uçuran adam. İTO Yayınları.
- Akçakaya, U. (2022). Bir karış fazla şimendifer: Osmanlı’dan Cumhuriyet’e demiryolu politikasının değişimi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi, 5(1), 29-61. https://doi.org/10.47437/esogutd.1078259
- Amerika Seyahati İntibaları. (1951). Nuri Demirağ’ın Amerika seyahati intibaları ve Türk milletine beyannamesi. Şaka Matbaası.
- Aydoğan, A. (2020). Atatürk dönemi Türk havacılık faaliyetleri ve havacılık faaliyetlerinin gelişim süreci. Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 4(2), 69-81. https://doi.org/10.47088/utad.785945
- Başgil, A. F. (2021). 27 Mayıs ihtilali ve sonuçları (5. Baskı). Kubbealtı Yayınları.
- Çınar Akay, T. ve Akay, T. (2025). Osmanlı Devleti’nin son döneminde siyasi propaganda aracı olarak sigara paketleri ve kâğıtlarının kullanımı. Belleten, 89(315), 641-682. https://doi.org/10.37879/belleten.2025.641
- Çokgezen, M. (2000). New fragmentations and new cooperations in the Turkish bourgeoisie. Environment and Planning C: Government and Policy, 18(5), 525-544. https://doi.org/10.1068/c9850
- Deliorman, M. N. (1957). Nuri Demirağ’ın hayat ve mücadeleleri. Nu. D. Matbaası.
- Demir, M. (2014). Mütareke yılları İstanbul'unda toplumsal yapıyı etkileyen olaylardan yansımalar. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 1(2), 22-32. https://izlik.org/JA26YK63RU
- Dervişoğlu, F. M. (2007). Nuri Demirağ Türkiye’nin havacılık efsanesi (1. baskı). Ötüken Neşriyat.
- Dik, E. (2016). Türkiye’de erken cumhuriyet döneminde (1923-1930) “köy” sorunu. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 71(3), 693-729. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002409
- Erdem, D. F. (2016). Cumhuriyet Türkiyesi’nin “farklı” işadamı Nuri Demirağ’ın havacılık sanayii ve Karadeniz’den Akdeniz'e bütünsel kalkınma projeleri. Karadeniz Araştırmaları, 49, 189-209. https://izlik.org/JA38UG24PF
- Haçin, İ. (2014). 1939 Erzincan büyük depremi. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 30(88), 37-70. https://izlik.org/JA33FB74TB
- Karakılıç, C. ve Akbaş, İ. (2024). Bir cumhuriyet projesi olarak köy kalkınması: Nuri Demirağ'ın kent planları ile Ebenezer Howard'ın bahçe kent kuramı üzerine panoramik bir inceleme. Turkish Studies- Economics, Finance, Politics, 19(3). https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.76285
- Karataş, M. ve Solak, Y. (2023). Türkiye’de çok partili hayata geçiş sürecinde muhalif bir figür: Nuri Demirağ ve Milli Kalkınma Partisi. History Studies, 15(2), 311-325. https://izlik.org/JA83YK78RX
- Korkmaz, E. (2023) Cumhuriyetin 100. yılında hayalden gerçeğe: Özel müteşebbisler ekseninde Türkiye’nin uçak üretme serüveni. 10. Uluslararası Atatürk Kongresi, 8 – 9 Kasım, Ankara. https://atam.gov.tr/wp-content/uploads/2024/10/Erdal-KORKMAZ.pdf
- Milli Kalkınma Partisi Nizamnamesi (1950). Milli Kalkınma Partisi nizamnamesi izahları ve köy kalkınması. Şaka Matbaası.
- Müjdeci, M. (2005) Türk basınında milli kalkınma partisi. Ekev Akademi Dergisi, 9(25), 175-188. https://www.ajindex.com/ekev-akademi-dergisi/turk-basininda-milli-kalkinma-partisi-11247
- Öztürk, M. (2014). Siyasi ahlâkın imkânı ve Milli Kalkınma Partisi nizamnamesi. FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, (3), 245-266. https://doi.org/10.16947/fsmiad.57895
- Öngüner, E. (2024). Bir avcı tayyaresi yapmaya karar verdim Nuri Demirağ’ın Almanya’da kaybolan uçağı Nu. D. 40 (4. baskı). Ankara: TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları.
- Öngüner, E. (2022). Yüksek Mühendis Mektebi’nde makine-tayyare şubesinin kuruluşu ve eğitim faaliyetleri (1941). Türkiye’de Mühendislik ve Mimarlığın 250 Yılı Uluslararası Sempozyumu, 19 -21 Mayıs, İstanbul.
- Sakaoğlu, N. (2003). Osmanlı’dan günümüze eğitim tarihi (1. baskı). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- Şakir, Z. (1947). Nuri Demirağ kimdir? Kenan Matbaası.
- Şeker, K. (2011). Tek Parti Dönemi ekonomik politikaları ve özel teşebbüs yatırımlarına bir örnek: Nuri Demirağ tayyare atölyesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2011(23), 129-143. https://izlik.org/JA63PW63LT
- Tan, M. T. (2010). Avrupa notları (1. Baskı). İstanbul: Çağrı Yayınları.
- Toker, H. (2006). Mütareke döneminde İstanbul Rumları. Genelkurmay ATASE ve Denetleme Başkanlığı Yayınları.
- Yalçın, O. (2016). Havacılık, hava gücünün doğuşu ve birinci dünya savaşına etkisi. Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 59, 181-236. https://doi.org/10.1501/Tite_0000000455
- Yalçın, O. (2009). Mühürdarzade Nuri Bey’in (Demirağ) hayatı ve çalışmaları (1886-1957). Atatürk Yolu Dergisi, 11(44), 743-769. https://doi.org/10.1501/Tite_0000000311
- Yalçın, O. (2010). Türk havacılık tarihinde bağış uçakları ve havacılık sanayii kurulmasına tesirleri. Gazi Akademik Bakış, 3(6), 191-212. https://izlik.org/JA29DZ83NM
- Yalçınkaya, A. ve Yalçınkaya, L. A. (2020). Nuri Demirağ'ın bir girişimci olarak ortaya çıkışı, yükselişi ve düşüşü: Makro-kurumsal yaklaşım bağlamında tarihsel bir inceleme. Yönetim Bilimleri Dergisi, 18(38), 839-864. https://doi.org/10.35408/comuybd.648537
- Yusufoglu, N. ve Kara Pilehvarian, N. (2017). Besiktas Aircraft factory (1936-1943). Megaron, 12(2), 249–262. https://doi.org/10.5505/megaron.2017.87004
- Yücel, M. S. ve Taşar, M. M. (2016). Demiryolunun Stratejik önemi ve erken cumhuriyet döneminde demiryolu siyaseti. Vakanüvis-Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 1(1), 293-342. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.233677
- İnceöz, S. (1996). Türkiye'nin ilk uçak fabrikasını kuran adam Nuri Demirağ. Aksiyon Dergisi. http://www.ae.metu.edu.tr/~oderman/aeronautics/nuri-demirag.html, Erişim Tarihi 5 Eylül 2025.
- Nuri Demirağ - Türk Zaferi Sigara Kâğıdı, Erişim Tarihi 10 Ağustos 2025.
- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, https://cevreselgostergeler.csb.gov.tr/kentsel---kirsal-nufus-orani-i-85670, Erişim Tarihi 21 Ağustos 2025.
- Türk Dil Kurumu Sözlükleri, https://sozluk.gov.tr/, Erişim Tarihi 20 Aralık 2025.
- Bilaloğlu, A. (1945, 8 Temmuz). Milli Kalkınma Partisi Müstakbel parti lideri neler anlatıyor. Vakit, s. 3-4.
- Daver, A. (1938, 3 Ağustos). İlk hususi Türk tayyare fabrikasında bir saat. Cumhuriyet, s. 5.
- Fenik, F. (1942, 24 Ağustos). Nuri Demirağ Gök Okulu. Vatan, s. 1,4.
- Fenik, M. F. (1945, 9 Temmuz). Milli Kalkınma Partisi değil de Kitabı Mukaddes Partisi. Ulus, s. 2.
- Güngör, S. (1939, 1 Ekim). Yeşilköy’de Hususi ve Yeni Bir Tayyare Sahası. Cumhuriyet, s. 4-5.
- Irmak, S. (1942, 25 Ağustos). Nuri Demirağ ile bir konuşma. Son Posta, s. 3.
- Kandemir, F. (1941, 17 Ağustos). Havacılık mefkûresine bağlı vatanperver. Tasviriefkar, s.1-2.
- Öner, Y. R. (1940, 10 Ağustos). İlk mektep tayyaresi Divriğe gidip geldi. Vakit, s. 5.
- Toker, M. (1945, 8 Temmuz). Yeni bir parti. Cumhuriyet, s. 1-3.
- Beşiktaşta bir tayyare fabrikası kuruluyor. (1937, 27 Ocak). Akşam, 5.
- Demirağ İzmir’de faaliyete geçti. (1946, 23 Nisan). Cumhuriyet, 3.
- Erzincan, Amasya köylerinden birçoğunun mahvolduğu haber veriliyor. (1 Ocak 1940). Akşam, 4.
- İslam kongresine izin verilmedi. (1953, 28 Nisan). Milliyet, 1-4.
- Nuri Demirağ felaketzedeler için portatif evler yaptırıyor. (13 Ocak 1940). Tan, 1.
- Nuri Demirağ Teknik ve Ahlak Üniversitesi kurmak istiyor. (20 Ekim 1950). Akşam, 4.
- Nuri Demirağ yapılan tenkidlere cevap veriyor. (11 Temmuz 1945). Cumhuriyet, 3.
- Tayyare atölyesinde dün yapılan toplantı. (19 Ekim 1939). Cumhuriyet, 5.
- Yaralılar Malatya ve Sivas’a naklediliyor. (1 Ocak 1940). Tan, 4.
- Yeni tayyare fabrikamız. (1937, 27 Ocak). Tan, 2.
- Demirağ, N. (1939, 29 Kasım). İsmet İnönü’ye Mektup. T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri (Fon Kodu.30-10-0-0, Kutu No. 59, Dosya No.399, Gömlek No.25).
- Demirağ, N. (1949). Milli Kalkınma Partisi Açılış Nutku. T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri (Fon Kodu. 30-01-0-0, Kutu No. 48, Dosya No.285, Gömlek No.6).
- T.B.M.M. Zabıt Ceridesi. (1957). C.16, (Devre: X, İçtima: 3, 23. İnikat, 09.01.1957), Ankara.
Öz
This study is an assessment prepared using a literature review method to understand Nuri Demirağ’s personality and mindset, and to reveal the contributions he made and tried to make to our country. Demirağ, an intellectual and entrepreneur of the Republican era, was born during the disintegration of the empire and experienced the hardships of that period firsthand. These experiences left a deep mark on him, and he strived throughout his life to prevent their recurrence. Demirağ, who believed that wealth was a trust given to a person to serve society, always acted accordingly and spent his fortune for this cause. At times he developed projects to bring prosperity to villages, and at other times he established schools. He foresaw that nations unable to master their skies would be unable to progress, and achieved the first mass production of domestic aircraft and the first domestic parachute. He believed that his own people could do everything foreigners could do, favored national values, and worked to replace imported elements with local ones; when his initiatives stalled, he entered politics. Demirağ, who placed great importance on morality and being moral, saw morality as the foundation of success and believed that national progress was only possible through being moral.
Anahtar Kelimeler
Nuri Demirağ Early Republican Period National Development Party Entrepreneurship Aviation
Kaynakça
- Adıgüzel, M. B. (2013). Hayalleri uçuran adam. İTO Yayınları.
- Akçakaya, U. (2022). Bir karış fazla şimendifer: Osmanlı’dan Cumhuriyet’e demiryolu politikasının değişimi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi, 5(1), 29-61. https://doi.org/10.47437/esogutd.1078259
- Amerika Seyahati İntibaları. (1951). Nuri Demirağ’ın Amerika seyahati intibaları ve Türk milletine beyannamesi. Şaka Matbaası.
- Aydoğan, A. (2020). Atatürk dönemi Türk havacılık faaliyetleri ve havacılık faaliyetlerinin gelişim süreci. Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 4(2), 69-81. https://doi.org/10.47088/utad.785945
- Başgil, A. F. (2021). 27 Mayıs ihtilali ve sonuçları (5. Baskı). Kubbealtı Yayınları.
- Çınar Akay, T. ve Akay, T. (2025). Osmanlı Devleti’nin son döneminde siyasi propaganda aracı olarak sigara paketleri ve kâğıtlarının kullanımı. Belleten, 89(315), 641-682. https://doi.org/10.37879/belleten.2025.641
- Çokgezen, M. (2000). New fragmentations and new cooperations in the Turkish bourgeoisie. Environment and Planning C: Government and Policy, 18(5), 525-544. https://doi.org/10.1068/c9850
- Deliorman, M. N. (1957). Nuri Demirağ’ın hayat ve mücadeleleri. Nu. D. Matbaası.
- Demir, M. (2014). Mütareke yılları İstanbul'unda toplumsal yapıyı etkileyen olaylardan yansımalar. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi, 1(2), 22-32. https://izlik.org/JA26YK63RU
- Dervişoğlu, F. M. (2007). Nuri Demirağ Türkiye’nin havacılık efsanesi (1. baskı). Ötüken Neşriyat.
- Dik, E. (2016). Türkiye’de erken cumhuriyet döneminde (1923-1930) “köy” sorunu. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 71(3), 693-729. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002409
- Erdem, D. F. (2016). Cumhuriyet Türkiyesi’nin “farklı” işadamı Nuri Demirağ’ın havacılık sanayii ve Karadeniz’den Akdeniz'e bütünsel kalkınma projeleri. Karadeniz Araştırmaları, 49, 189-209. https://izlik.org/JA38UG24PF
- Haçin, İ. (2014). 1939 Erzincan büyük depremi. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 30(88), 37-70. https://izlik.org/JA33FB74TB
- Karakılıç, C. ve Akbaş, İ. (2024). Bir cumhuriyet projesi olarak köy kalkınması: Nuri Demirağ'ın kent planları ile Ebenezer Howard'ın bahçe kent kuramı üzerine panoramik bir inceleme. Turkish Studies- Economics, Finance, Politics, 19(3). https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.76285
- Karataş, M. ve Solak, Y. (2023). Türkiye’de çok partili hayata geçiş sürecinde muhalif bir figür: Nuri Demirağ ve Milli Kalkınma Partisi. History Studies, 15(2), 311-325. https://izlik.org/JA83YK78RX
- Korkmaz, E. (2023) Cumhuriyetin 100. yılında hayalden gerçeğe: Özel müteşebbisler ekseninde Türkiye’nin uçak üretme serüveni. 10. Uluslararası Atatürk Kongresi, 8 – 9 Kasım, Ankara. https://atam.gov.tr/wp-content/uploads/2024/10/Erdal-KORKMAZ.pdf
- Milli Kalkınma Partisi Nizamnamesi (1950). Milli Kalkınma Partisi nizamnamesi izahları ve köy kalkınması. Şaka Matbaası.
- Müjdeci, M. (2005) Türk basınında milli kalkınma partisi. Ekev Akademi Dergisi, 9(25), 175-188. https://www.ajindex.com/ekev-akademi-dergisi/turk-basininda-milli-kalkinma-partisi-11247
- Öztürk, M. (2014). Siyasi ahlâkın imkânı ve Milli Kalkınma Partisi nizamnamesi. FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, (3), 245-266. https://doi.org/10.16947/fsmiad.57895
- Öngüner, E. (2024). Bir avcı tayyaresi yapmaya karar verdim Nuri Demirağ’ın Almanya’da kaybolan uçağı Nu. D. 40 (4. baskı). Ankara: TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları.
- Öngüner, E. (2022). Yüksek Mühendis Mektebi’nde makine-tayyare şubesinin kuruluşu ve eğitim faaliyetleri (1941). Türkiye’de Mühendislik ve Mimarlığın 250 Yılı Uluslararası Sempozyumu, 19 -21 Mayıs, İstanbul.
- Sakaoğlu, N. (2003). Osmanlı’dan günümüze eğitim tarihi (1. baskı). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- Şakir, Z. (1947). Nuri Demirağ kimdir? Kenan Matbaası.
- Şeker, K. (2011). Tek Parti Dönemi ekonomik politikaları ve özel teşebbüs yatırımlarına bir örnek: Nuri Demirağ tayyare atölyesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2011(23), 129-143. https://izlik.org/JA63PW63LT
- Tan, M. T. (2010). Avrupa notları (1. Baskı). İstanbul: Çağrı Yayınları.
- Toker, H. (2006). Mütareke döneminde İstanbul Rumları. Genelkurmay ATASE ve Denetleme Başkanlığı Yayınları.
- Yalçın, O. (2016). Havacılık, hava gücünün doğuşu ve birinci dünya savaşına etkisi. Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 59, 181-236. https://doi.org/10.1501/Tite_0000000455
- Yalçın, O. (2009). Mühürdarzade Nuri Bey’in (Demirağ) hayatı ve çalışmaları (1886-1957). Atatürk Yolu Dergisi, 11(44), 743-769. https://doi.org/10.1501/Tite_0000000311
- Yalçın, O. (2010). Türk havacılık tarihinde bağış uçakları ve havacılık sanayii kurulmasına tesirleri. Gazi Akademik Bakış, 3(6), 191-212. https://izlik.org/JA29DZ83NM
- Yalçınkaya, A. ve Yalçınkaya, L. A. (2020). Nuri Demirağ'ın bir girişimci olarak ortaya çıkışı, yükselişi ve düşüşü: Makro-kurumsal yaklaşım bağlamında tarihsel bir inceleme. Yönetim Bilimleri Dergisi, 18(38), 839-864. https://doi.org/10.35408/comuybd.648537
- Yusufoglu, N. ve Kara Pilehvarian, N. (2017). Besiktas Aircraft factory (1936-1943). Megaron, 12(2), 249–262. https://doi.org/10.5505/megaron.2017.87004
- Yücel, M. S. ve Taşar, M. M. (2016). Demiryolunun Stratejik önemi ve erken cumhuriyet döneminde demiryolu siyaseti. Vakanüvis-Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 1(1), 293-342. https://doi.org/10.24186/vakanuvis.233677
- İnceöz, S. (1996). Türkiye'nin ilk uçak fabrikasını kuran adam Nuri Demirağ. Aksiyon Dergisi. http://www.ae.metu.edu.tr/~oderman/aeronautics/nuri-demirag.html, Erişim Tarihi 5 Eylül 2025.
- Nuri Demirağ - Türk Zaferi Sigara Kâğıdı, Erişim Tarihi 10 Ağustos 2025.
- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, https://cevreselgostergeler.csb.gov.tr/kentsel---kirsal-nufus-orani-i-85670, Erişim Tarihi 21 Ağustos 2025.
- Türk Dil Kurumu Sözlükleri, https://sozluk.gov.tr/, Erişim Tarihi 20 Aralık 2025.
- Bilaloğlu, A. (1945, 8 Temmuz). Milli Kalkınma Partisi Müstakbel parti lideri neler anlatıyor. Vakit, s. 3-4.
- Daver, A. (1938, 3 Ağustos). İlk hususi Türk tayyare fabrikasında bir saat. Cumhuriyet, s. 5.
- Fenik, F. (1942, 24 Ağustos). Nuri Demirağ Gök Okulu. Vatan, s. 1,4.
- Fenik, M. F. (1945, 9 Temmuz). Milli Kalkınma Partisi değil de Kitabı Mukaddes Partisi. Ulus, s. 2.
- Güngör, S. (1939, 1 Ekim). Yeşilköy’de Hususi ve Yeni Bir Tayyare Sahası. Cumhuriyet, s. 4-5.
- Irmak, S. (1942, 25 Ağustos). Nuri Demirağ ile bir konuşma. Son Posta, s. 3.
- Kandemir, F. (1941, 17 Ağustos). Havacılık mefkûresine bağlı vatanperver. Tasviriefkar, s.1-2.
- Öner, Y. R. (1940, 10 Ağustos). İlk mektep tayyaresi Divriğe gidip geldi. Vakit, s. 5.
- Toker, M. (1945, 8 Temmuz). Yeni bir parti. Cumhuriyet, s. 1-3.
- Beşiktaşta bir tayyare fabrikası kuruluyor. (1937, 27 Ocak). Akşam, 5.
- Demirağ İzmir’de faaliyete geçti. (1946, 23 Nisan). Cumhuriyet, 3.
- Erzincan, Amasya köylerinden birçoğunun mahvolduğu haber veriliyor. (1 Ocak 1940). Akşam, 4.
- İslam kongresine izin verilmedi. (1953, 28 Nisan). Milliyet, 1-4.
- Nuri Demirağ felaketzedeler için portatif evler yaptırıyor. (13 Ocak 1940). Tan, 1.
- Nuri Demirağ Teknik ve Ahlak Üniversitesi kurmak istiyor. (20 Ekim 1950). Akşam, 4.
- Nuri Demirağ yapılan tenkidlere cevap veriyor. (11 Temmuz 1945). Cumhuriyet, 3.
- Tayyare atölyesinde dün yapılan toplantı. (19 Ekim 1939). Cumhuriyet, 5.
- Yaralılar Malatya ve Sivas’a naklediliyor. (1 Ocak 1940). Tan, 4.
- Yeni tayyare fabrikamız. (1937, 27 Ocak). Tan, 2.
- Demirağ, N. (1939, 29 Kasım). İsmet İnönü’ye Mektup. T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri (Fon Kodu.30-10-0-0, Kutu No. 59, Dosya No.399, Gömlek No.25).
- Demirağ, N. (1949). Milli Kalkınma Partisi Açılış Nutku. T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri (Fon Kodu. 30-01-0-0, Kutu No. 48, Dosya No.285, Gömlek No.6).
- T.B.M.M. Zabıt Ceridesi. (1957). C.16, (Devre: X, İçtima: 3, 23. İnikat, 09.01.1957), Ankara.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Sosyoekonomik Gelişim, Türk Siyasal Hayatı, Sosyoloji (Diğer) |
| Bölüm | Derleme |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 5 Şubat 2026 |
| Kabul Tarihi | 29 Mart 2026 |
| Erken Görünüm Tarihi | 14 Nisan 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.37460/sid.1883014 |
| IZ | https://izlik.org/JA86JY22EU |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication |
Kaynak Göster
Amaç ve Kapsam
Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi (SİD), teorik ilerlemeler ile pratik uygulamalar arasındaki bağı güçlendiren, yüksek kaliteli ve özgün araştırmaların yayımlandığı saygın bir uluslararası platform olmayı amaçlamaktadır. Dergimiz; İktisat, Maliye, İşletme, Siyaset Bilimi, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Uluslararası İlişkiler, Sosyoloji ve Hukuk alanlarında titizlikle hazırlanmış akademik çalışmaları yayımlayarak bilimsel diyaloğu geliştirmeyi taahhüt eder.
SİD, özgün araştırma makalelerinin yanı sıra şu çalışmaları da kabul etmektedir:
Sosyal bilimlere yeni perspektifler sunan Teorik ve Ampirik Çalışmalar.
Teknik meseleleri ve yenilikçi araştırma desenlerini ele alan Yöntemsel Makaleler.
Mevcut bilgiyi sentezleyen ve gelecek araştırmalara yön veren Kapsamlı Literatür Taramaları.
Akademik tartışmalara katkı sağlayan Kitap İncelemeleri ve Çalışma Tebliğleri.
Temel misyonumuz, güçlü bir çift körleme hakem süreci işleterek küresel bilim camiasına katkıda bulunmak; dünya çapındaki araştırmacılar, uygulayıcılar ve politika yapıcılar için güvenilir bir kaynak sunmaktır.
Dergimiz, daha önce Türkçe veya İngilizce olarak herhangi bir yerde yayımlanmamış veya değerlendirme sürecine girmemiş akademik çalışmaları kabul etmektedir. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi (SİD), 2012 yılında yayın hayatına başlamış olup yılda üç kez (Nisan, Ağustos ve Aralık) yayımlanmaktadır. Dergiye gönderilen çalışmalar, tarafsızlığı ve akademik kaliteyi sağlamak amacıyla çift taraflı kör hakemlik süreci çerçevesinde en az iki hakem tarafından isimsiz olarak değerlendirilmektedir. Değerlendirme süreci normal koşullarda iki ile üç ay arasında sonuçlanmaktadır. Yayın sürecinin hiçbir aşamasında makale gönderim veya yayın ücreti (No APC) talep edilmemektedir
Yazım Kuralları
Yayın için teslim edilen makalelerin değerlendirilmesinde akademik tarafsızlık ve bilimsel kalite önemli bir ölçüttür. Dolayısıyla, Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisine gönderilen bilimsel yazılarda, ICMJE (International Committee of Medical Journal Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmalıdır.
Genel Bilgiler
• Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi (SİD) , iktisat ve ilgili sosyal bilimler alanında yüksek kaliteli makaleler yayımlayan uluslararası ve hakemli bir dergidir.
• SİD yılda üç kez Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında yayımlanan bir dergidir.
• Her yazara ait yılda bir adet makale yayınlanır.
• Yazıların dili Türkçe ya da İngilizce olabilir.
• Makalelerde benzerlik yüzdesi kaynaklar hariç %20'den az olmalıdır.
• E-mail ile makale başvurusu alınmamaktadır.
• Derginin yazım kurallarına uymayan, kaynakçasız, ya da özetsiz yazılar için hakem süreci başlatılmaz. Özel durumlar için Editör kurulu karar alabilir.
• Yayımlanması istenen yazılar, “Makale Gönder” sayfası üzerinden gönderilmelidir.
Makalenizi hazırlarken aşağıdaki şablonu kullanmayı ihmal etmeyiniz!!!
Makale yazım şablonları:
Türkçe yazılan makale yazım şablonu için tıklayınız.
İngilizce yazılan makale yazım şablonu için tıklayınız.
Kitap inceleme şablonu için tıklayınız.
Kaynakça gösterimleri için tıklayınız.
Not: Herhangi bir Editörün, dergiye makale yollaması durumunda Editörün, editör paneline ulaşımı engellenir. Editör, tüm süreçleri bir yazar olarak takip eder. Süreç tamamlandıktan sonra Editör yetkisi tekrar kendisine verilir.
Yazarlar için bilgi:
Makalelerde atıf sistemi olarak APA 7 atıf sistemi kullanılmalıdır.
Dergimize gönderilecek makaleler DergiPark üzerinden açılan kullanıcı hesabı ile iletilmelidir.
Araştırma makaleleri ve bilimsel kitap değerlendirmeleri Türkçe veya İngilizce olarak yayımlanmaktadır.
Makalelerin başlarında giriş bölümü, sonlarında sonuç bölümü bulunmalıdır.
Makaleler, tüm tablolar, şekiller, referanslar (kaynakça) ve ekler dâhil 30 sayfayı ve 10 bin kelimeyi aşmamalıdır.
Makaleler, A4 kâğıdı boyutunda, MS Word programında Cambria yazı tipi kullanılarak hazırlanmalıdır.
Ana başlıklar ve alt başlıklar 11 punto bold olarak düzenlenmelidir.
Metin kısmı 11 punto 6nk paragraf ve 1,15 satır aralığı ile yazılmalıdır.
Makalelerin başında Türkçe ve İngilizce özetler (Abstract) bulunmalıdır.
Özetler en fazla 250 kelime olmalı, makalenin amacını, kapsamını, yöntemini ve kısa sonuçlarını içermelidir.
Özetler 9 punto 0nk paragraf ve tek satır aralığı ile yazılmalıdır.
Özetlerin altına en az 3 Türkçe ve İngilizce anahtar kelime (Keywords) yazılmalıdır.
Giriş bölümü özetin genişletilmiş hali olarak çalışmanın amacını, kapsamını, yöntemini ve desenini içermelidir.
İlaveten, Türkçe makalelere 750-1000 kelime arasında genişletilmiş İngilizce özet eklenmelidir.
Makale gönderirken yüklenmesi gereken ZORUNLU dosyalar:
1- Yazım kuralları dikkate alınarak hazırlanmış makalenin WORD belgesi (Yazarlara ait hiçbir bilgi bulunmamalıdır. Çift taraflı kör hakemlik politikası gereği bu dosya hakemlere gönderilecektir.)
2- Yazarların bilgilerinin ve var ise kongre, tezden üretilen yayın gibi bilgilerin yer aldığı başlık sayfası
3- Telif Hakkı Sözleşmesi ve Yazar Kabul Formu
4-Sisteme intihal raporu yüklenmesi
Makale gönderirken yüklenmesi gereken zorunlu olmayan dosyalar:
1- Çalışma için gerekli ise Etik Kurul İzin Belgesi’nin onaylı hali mutlaka sisteme yüklenmelidir. Ayrıca bu onay (kurul adı, tarih ve sayı no) yöntem kısmında belirtilmelidir. Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney ve görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmadan etik kurul izin belgesi istenmektedir.
Etik İlkeler ve Yayın Politikası
Sakarya İktisat Dergisi (SİD)'nde takip edilen yayın süreçleri, bilginin tarafsız ve saygın bir şekilde gelişimine ve dağıtımına temel teşkil etmektedir. Bu doğrultuda izlenen süreçler, yazarların ve yazarları destekleyen kurumların çalışmalarının kalitesine doğrudan yansımaktadır. Hakemli çalışmalar bilimsel yöntemi somutlaştıran ve destekleyen çalışmalardır. Bu noktada sürecin bütün paydaşlarının (yazarlar, okuyucular, araştırmacılar, yayıncı, hakemler, editörler) etik ilkelere yönelik standartlara uyması önem taşımaktadır.
Sakarya İktisat Dergisi yayın etiği kapsamında tüm paydaşlarından aşağıdaki etik sorumlulukları taşımasını beklemektedir.
Aşağıda yer alan etik görev ve sorumluluklar, açık erişim olarak Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Hakemli dergide bir makalenin yayımlanması uyumlu ve saygı duyulan bilgi ağının gelişmesinde gerekli bir temel yapı taşıdır. Hakemli makaleler bilimsel metotları destekler ve şekillendirir. Bu yüzden beklenen etik davranışların standartlarında anlaşmaya varmak yayımlama ile ilgili tüm taraflar, yazar, dergi editörü, hakem ve yayımcı kuruluşlar için önemlidir.
1. Etik İlkeler
1.1. Makalenin Yazarlığı:
Yazarlık, rapor edilen çalışmanın tasarımına, yürütülmesine veya yorumlanmasına önemli katkılarda bulunan kişilerle sınırlandırılmalıdır. Önemli katkılarda bulunan herkes ortak yazar olarak listelenmelidir. Araştırma projesinin belirli önemli yönlerine katılmış olan başka kişiler varsa, bunlar kabul edilmeli veya katkıda bulunanlar olarak listelenmelidir. İlgili yazar, makaleye tüm uygun ortak yazarların dahil edildiğinden ve uygun olmayan ortak yazarların bulunmadığından ve tüm ortak yazarların makalenin son halini görüp onayladığından ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiğinden emin olmalıdır.
1.2. Çıkar Çatışmaları:
Yazarlar: Tüm yazarlar, makalelerinin sonuçlarını veya yorumunu etkilemek üzere yorumlanabilecek herhangi bir mali veya diğer önemli çıkar çatışmalarını makalelerinde açıklamalıdır. Proje için tüm finansal destek kaynakları açıklanmalıdır.
Hakemler: Hakemler, değerlendirdikleri makalede herhangi bir çıkar çatışması olduğundan şüphelendiklerinde değerlendirme süreci ile ilgili olarak dergi editörlüğüne bilgi vermeli ve gerekirse makale değerlendirmesini ret etmelidirler. Çıkar çatışmasını engellemek için makale yazarlarının görev yaptığı kurumlardaki kişiler, makale için hakemlik yapamazlar.
Editörler: Editörlerin, makalelerle kişisel veya mali açıdan çıkar çatışması olmamalıdır.
1.3. Veri Erişimi ve Saklama:
Yazarlardan, editoryal inceleme için bir makaleyle bağlantılı olarak ham verileri sağlamaları istenir ve mümkünse, bu tür verilere halkın erişimini sağlamaya hazırlıklı olmalı ve her halükarda bu tür verileri yayınlandıktan sonra makul bir süre boyunca saklamaya hazır olmalıdır.
1.4. Uydurma Veri Üretimi ve Sahtecilik:
Görüntüler de dahil olmak üzere uydurulmuş ve/veya tahrif edilmiş deneysel sonuçlar.
1.5. Yinelenen / Çoklu Makale Gönderimleri:
Başka bir yere gönderildiği veya başka bir yerde yayınlandığı tespit edilen makaleler. Yazarlar, daha önce gönderilmiş veya yayınlanmış kendi çalışmalarını gönderilen bir makale için temel olarak kullanmışlarsa, önceki çalışmalara atıfta bulunmaları gerekir. Ayrıca, sundukları makalelerde önceki çalışmalara ek olarak yeni katkıların nasıl sunulduğunu da belirtmeleri gerekir.
1.6. Fikri Mülkiyet Hakkı
• Yazarlar, gönderdikleri makalenin (ve herhangi bir destekleyici öğenin) kendi fikri mülkiyetleri olduğunu ve telif hakkının başkalarına devredilmediğini onaylar.
• Yazarlar, makalenin intihal, uydurma, tahrifat, manipüle edilmiş alıntılar içermediğini ve makalenin JSS yazarlık politikalarına uygun olduğunu onaylar.
• Tüm el yazmaları, revizyonlar, taslaklar ve dizgiler yazar(lar)ın fikri mülkiyetinde kalır. Kararlaştırılan lisansta belirtilenin dışında, yazar(lar) eserlerinin telif hakkını elinde tutar.
• Tüm inceleme yorumları ve raporları, inceleyenin veya editörün fikri mülkiyetinde kalır. Kararlaştırılan lisansta belirtilenin dışında, yazar(lar) eserlerinin telif hakkını elinde tutar.
• Yazarlar, hakemler ve editörler, hakemlerden veya editörlerden gelen tüm iletişimleri, yorumları veya raporları gizli tutmayı kabul eder.
• Hakemler ve editörler, yayınlanan nihai dizgi(ler) dışında tüm el yazmalarını, düzeltmeleri ve taslakları gizli tutmayı kabul ederler.
1.7. Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
• Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit ederse düzeltme yapabilirler.
• Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar/ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekebilirler.
• Yazarlar tarafından araştırma veya yayını kötüye kullanmaya yönelik olasılık söz konusu ise; bulguların güvenilir olmadığına ve yazarların kurumlarının olayı soruşturmadığına dair kanıtlar var veya olası soruşturma haksız veya sonuçsuz görünüyor ise, editörler endişe ifadesi yayımlayabilirler. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE ve ICJME yönergeleri dikkate alınır.
1.8. Anket ve Mülakata Dayanan Çalışmaların Yayını
SİD dergisi bilimsel süreli yayıncılıkta etik güvence oluşturmak amacıyla, Yayın Etiği Komitesi’nin (COPE) “Dergi Editörleri için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Rehber İlkeleri” ve “Dergi Yayıncıları için Davranış Kuralları” ilkelerini benimsemektedir. Bu kapsamda dergiye gönderilen çalışmalarda aşağıdaki hususlara uyulmalıdır:
• Etik kurul izni gerektiren, tüm bilim dallarında yapılan araştırmalar için etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.
• Etik kurul izni gerektiren araştırmalarda, izinle ilgili bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı numarası) yöntem bölümünde yer verilebilir. Fakat Makale sonunda makale bilgi formunda olgu sunumlarında, bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun imzalatıldığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.
Etik Kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki gibidir:
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar
• İnsan (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılması,
•İnsanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar,
•Kişisel verilerin korunması kanunu gereğince retrospektif çalışmalar,
Ayrıca;
• Olgu sunumlarında “Aydınlatılmış onam formu”nun alındığının belirtilmesi,
• Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğrafların kullanımı için sahiplerinden izin alınması ve belirtilmesi,
• Kullanılan fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğunun belirtilmesi.
1.9. Ek veya Özel Sayı Yayımlama Politikası
Dergimizde Editör Kurulu'nun talebi üzerine yılda bir kez özel sayı yayımlanabilir. Özel sayıda yer alması için gönderilen makalelerin tüm süreçleri standart makale süreciyle aynıdır.
• Ek veya Özel sayı: Bir derginin normal aralıklarla çıkarılan düzenli sayılarına ek olarak yayınlanan sayılardır. Kongre/sempozyum vb etkinlik bildirilerinden veya belli bir konudaki makalelerden oluşur.
• Ek veya Özel sayıdaki sayfa numaraları, yıl içindeki düzenli sayılardan farklı şekilde numaralandırılır.
• Ek veya Özel sayı adedi; normal periyodun 1/3’ünden fazla olamaz. Kongre bildiri özetlerini içeren özel sayılar bu kapsama dâhil edilmezler.
• Ek veya Özel sayıda yayınlanan olgu sunumları, derleme ve araştırma makalesi oranları (kongre özetleri hariç), diğer sayılarda yayınlanan makale oranlarına dâhil edilecektir.
• Armağan sayıları, özel veya ek sayı statüsünde kabul edilmez. Normal sayı olarak numaralandırılır ve yüklenir.
1.10. İntihal Eylem Planı ve Derginin Önlemleri
Dergi fikri mülkiyete saygı duyar ve yazarlarının özgün çalışmalarını korumayı ve teşvik etmeyi amaçlar. İntihal içerikli yazılar kalite, araştırma ve yenilik standartlarına aykırıdır. Bu nedenle, dergiye makale gönderen tüm yazarların etik standartlara uyması ve her türlü intihalden kaçınması beklenir. Gönderilen veya yayınlanan bir yazının intihal içermesinden şüphelenilmesi durumunda, öncelikle çalışmayı derginin Yayın Kurulu inceler. Sonrasında bu çalışma Editörler Kurulu'nda incelenir. Daha sonra Dergi 15 gün içinde açıklamalarını göndermek için yazar(lar)la iletişime geçer. Dergi, belirtilen süre içinde yazardan herhangi bir yanıt almazsa, yazarın bağlı olduğu üniversite ile iletişime geçerek iddianın araştırılmasını talep eder.
Dergi, intihal içerdiği tespit edilen yayınlanmış yazılara karşı aşağıda belirtilen ciddi önlemleri alacaktır:
• Dergi, ilgili yazar hakkında kesin işlem yapılması için yazar(lar)ın bağlı olduğu üniversite ile derhal iletişime geçecektir.
• Dergi, yayınlanan makalenin PDF kopyasını web sitesinden kaldıracak, sayı tam dosyasından çıkarılacak ve yayımlanan makalenin tüm bağlantılarını devre dışı bırakacaktır. İntihal Yapılmış Makale ibaresi yayınlanan makalenin başlığına eklenecektir.
• Dergi, yazar hesabını devre dışı bırakacak ve yazarın gelecekteki tüm gönderilerini 2 yıl süreyle reddedecektir.
Not: Okuyucular yayınlanan bir makalede hata veya yanlışlık fark ederlerse, sakaryaiktisatdergisi@sakarya.edu.tr adresine e-posta göndererek önerilerde bulunabilirler.
Dergiye gönderilen yeni çalışmalarda benzerlik raporunu yazar sunmalıdır. Ön kontrolden geçirilen makaleler, herhangi bir yazılımı kullanılarak tekrar intihal taramasına tabi tutulabilir.
İntihal/kendi kendine intihal tespit edilirse yazarlar bilgilendirilir. Yüksek benzerlik oranları (en fazla %20) bulunan veya tek bir kaynaktan %3 'ten fazla benzerlik oranı bulunan makale tespit edilirse reddedilebilir veya benzerlik oranının düşürülmesi için tekrar yazara gönderilebilir.
Bilim araştırma ve yayın etiğine aykırı eylemler şunlardır:
İntihal: Başkalarının özgün fikirlerini, metotlarını, verilerini veya eserlerini bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseri gibi göstermek,
Sahtecilik: Bilimsel araştırmalarda gerçekte var olmayan veya tahrif edilmiş verileri kullanmak,
Çarpıtma: Araştırma kayıtları veya elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan cihaz veya materyalleri kullanılmış gibi göstermek, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
Tekrar yayım: Mükerrer yayınlarını akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını, araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde ve uygun olmayan biçimde parçalara ayırıp birden fazla sayıda yayımlayarak bu yayınları akademik atama ve yükselmelerde ayrı yayınlar olarak sunmak,
Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek veya olan kişileri dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini sonraki baskılarda eserden çıkartmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
Diğer etik ihlal türleri:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İnsan üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek,
ç) İnsanlarla ilgili biyomedikal araştırmalarda ve diğer klinik araştırmalarda ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranmak,
d) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
e) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
f) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
g) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
h) Araştırma ve deneylerde, ekolojik dengeye zarar vermek,
ı) Araştırma ve deneylerde, çalışmalara başlamadan önce alınması gereken izinleri yetkili birimlerden yazılı olarak almamak.
i) Araştırma ve deneylerde mevzuatın veya Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin ilgili araştırma ve deneylere dair hükümlerine aykırı çalışmalarda bulunmak.
j) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
k) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
l) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak.
Yazarların Sorumlulukları ve Uyması Gereken Etik İlkeler
• Çalışmaların özgün olması ve araştırmaya dayalı olması gerekmektedir.
• Makalede ismi yazılacak olan diğer yazarların araştırmaya katkı sağladığından emin olunmalıdır. Akademik katkısı olmayan kişilerin ilave yazar olarak gösterilmesi veya katkı sırası gözetilmeksizin, unvan, yaş ve cinsiyet gibi bilim dışı ölçütlerle yazar sıralaması yapılması bilim etiğine aykırıdır.
• Çok yazarlı makalelerde yazarların makalenin hangi aşamasına hangi oranda katkı sağladıkları net bir şekilde belirtilmelidir.
• Makale aynı anda farklı dergilere gönderilmemelidir ve daha önce başka bir dergiye gönderilmiş olmamalıdır. Gönderilmesi halinde yayın süreci iptal edilecektir.
• Dergiye makale gönderen yazarların derginin yayım ve yazım ilkelerini okuduğu ve kabul ettiği varsayılır ve yazarlar bu ilkelerde kendinden beklenenleri taahhüt etmiş sayılmaktadır.
• Atıf gösterimi ve Kaynakça listesi eksiksiz olmalıdır.
• İntihal yapılmamalı ve sahte veriye yer verilmemelidir.
• Benzerlik taraması sonucunda makalenin hakem sürecinin başlatılabilmesi için benzerlik oranı %20’i geçmemelidir.
• Bir makale en fazla 2 ÖN KONTROL sürecine dâhil edilir, bu süreçte yazara iletilen hususlar düzeltilmezse makale reddedilir.
• Sorumlu yazar herhangi bir çıkar çatışması durumunda dergi editörünü bilgilendirmelidir.
Bu hususta
https://www.wame.org/conflict-of-interest-in-peer-reviewed-medical-journals
WAME’ye atıf yapılabilir.
Hakemliklerin Sorumlulukları ve Uyması Gereken Etik İlkeler
• Hakemler dergide yayımlanacak makalenin akademik kalitesinin en temel tespit edicisi olduklarının bilinciyle davranmalı ve akademik kaliteyi arttırma sorumluluğuyla değerlendirme yapmalıdır.
• Hakemler, yalnızca uygun bir değerlendirmeyi yapmak için gereken uzmanlığa sahip oldukları, kör hakemlik gizliliğine riayet edebilecekleri ve makaleye dair detayları her şekilde gizli tutabilecekleri makalelerin hakemliğini kabul etmelidirler.
• Makale inceleme süreci sonrasında da incelenen makaleye dair herhangi bir bilgi hiçbir şekilde başkalarıyla paylaşılmamalıdır.
• Hakemler, yalnızca makalelerin içeriğinin doğruluğunu ve akademik ölçütlere uygunluğunu değerlendirmelidir. Makalede ortaya konan düşüncelerin hakemin düşüncelerinden farklı olması değerlendirmeyi etkilememelidir.
• Hakem raporları objektif ve ölçülü olmalıdır. Hakaret içeren, küçümseyici ve itham edici ifadelerden kesinlikle kaçınılmalıdır.
• Hakemler, değerlendirme raporlarında yüzeysel ve muğlak ifadelerden kaçınmalıdır. Sonucu olumsuz olan değerlendirmelerde sonucun dayandığı eksik ve kusurlu hususlar somut bir şekilde gösterilmelidir.
• Hakemler, kendilerine tanınan süre içerisinde makaleleri değerlendirmelidir. Şayet değerlendirme yapmayacaklarsa, makul bir süre içerisinde dergiye bildirmelidirler.
Editörlerin Sorumlulukları ve Uyması Gereken Etik İlkeler
• Editörler, dergi politikasında belirtilen ilgili alanlara katkı sağlayacak makaleleri değerlendirme sürecine kabul etmelidir.
• Editörler, kabul veya ret edilen makaleler ile herhangi bir çıkar çatışması/ilişkisi içinde olmamalıdır.
• Editörler bir makaleyi kabul etmek ya da reddetmek için tüm sorumluluğa ve yetkiye sahiptir.
• Hakemlerin ve yazarların isimlerinin karşılıklı olarak gizli tutulması editörlerin sorumluluğudur.
• Sadece alana katkı sağlayacak makaleler kabul edilmelidir.
• Hatalar bulunduğu zaman düzeltmenin yayımlanmasını ya da geri çekilmesini desteklemelidir.
• Dergiye gönderilen makalelerin ön inceleme, hakemlik, düzenleme ve yayınlama süreçlerinin vaktinde ve sağlıklı bir şekilde tamamlanması editörlerin görevidir.
• Editörler dergiye katkısı olmayan kişileri yayın kurulu üyesi veya yardımcı editör olarak göstermemelidir.
2. Yayın Politikası
SİD’de yayınlanmak üzere düşünülen herhangi bir yazı, aşağıdaki ölçütleri yerine getirmelidir:
• Özgünlük
• Etik ihlal içermemek
• Bilim çevrelerine iletilecek açık mesajlar içermek
• Alandaki araştırmacılara ne düzeyde bir katkı sağlayacağı ve bunun sosyal bilimleri açısından önemi
• Sosyal bilimleri alanındaki araştırmacıların ilgi duydukları güncel alan ve konular
• Yapısal ve mantıksal bütünlük taşıması
• Araştırma sonuçlarının bilimsel kanıtlara dayanması
• Bilimsel yöntemin uygunluğu
Yazıların Değerlendirilmesi
SİD'de makale başvurusu https://dergipark.org.tr/tr/pub/sid adresinden "Makale Yönetim Sistemi"ne kaydolarak yapılır. E-posta ile gönderilen makaleler değerlendirmeye alınmaz.
Ön İnceleme ve İntihal Taraması
Derginin yazım kurallarına uygunluk açısından incelenir ve intihali önlemek için benzerlik taraması yapılır. Benzerlik programı kullanılarak benzerlik taramasından geçirilir. Benzerlik oranının %20’ten az olması ve tek bir kaynaktan en fazla %3 olması şartı aranır. Benzerlik oranı fazla %20'ten fazla ise çalışma ya reddedilir ya da benzerlik oranının düşürülmesi için tekrar yazara yollanır. Ön inceleme en fazla 30 gün içinde tamamlanır.
Editör / Alan Editörü İncelemesi
Ön inceleme ve benzerlik taraması aşamasından geçen çalışma, ilgili editör / alan editörü tarafından konu, kapsam, dil ve akademik yeterlilik açısından incelenir. Bu inceleme, en fazla 30 gün içinde tamamlanır.
Hakemlik Süreci (Çift-Kör Hakemlik)
Ön inceleme ve Editör incelemesinden geçen çalışmalar çift taraflı kör hakemlik uygulaması çerçevesinde gizlilik içinde yürütülür. Çift körleme stratejisine göre dergiye yayın gönderen yazarlar makalelerinin hangi hakemler tarafından değerlendirileceği bilgisine erişemezler. Aynı şekilde, bir makaleyi değerlendiren hakemler de hangi yazar(lar)a ait çalışmayı değerlendirdiklerini bilemezler. Diğer bir deyişle, değerlendirme sürecindeki bir makalenin yazar ve hakem kimlikleri gizli tutularak değerlendirme süreci tamamlanmaktadır. Ayrıca raporlar Makale Yönetim Sisteminde saklanır. Detaylı bilgi için Hakem Rehberi sayfasını ziyaret ediniz. (Hakem Rehberi sayfasına yönlendirme yapınız)
Yazar Düzenlemesi
Yazarlar, hakem ve Yayın Kurulunun eleştiri ve önerilerini dikkate alırlar. Katılmadıkları hususlar varsa, gerekçeleriyle birlikte itiraz etme hakkına sahiptirler. Raporlar kapsamında makaleyi düzenleyip makalenin son halini sisteme yüklerler.
Alan Editörü Kontrolü
Alan editörü, yazarın metinde kendisinden talep edilen düzeltmeleri yapıp yapmadığını kontrol eder. Eğer hakem raporları içerisinde “Major Revizyon” var ise ilgili hakeme makaleyi yollar. Eğer “Kabul” veya “Minör Revizyon” var ise düzenlemeler yapılmış ise makaleyi dil kontrolü aşamasına yönlendirebilir (Kontrol işlemi, en fazla 7 gün içinde tamamlanır.). Düzeltmelerin yapılmadığını tespit etmesi halinde yazara makaleyi tekrar yollar. Yazar tekrar düzeltmeleri yapmazsa makaleyi reddedebilir. Yayına kabul edilmeyen yazılar, sistemden silinmez. Süreç aşaması ve tüm dosyaları sistemde kayıt altındadır.
Türkçe Dil Kontrolü
Hakem sürecinden geçen çalışmalar Türkçe Dil Editörü tarafından incelenir ve gerekli ise yazardan düzeltme istenir. Kontrol işlemi, en fazla 15 gün içinde tamamlanır.
İngilizce Dil Kontrolü
Türkçe dil kontrolünden geçen çalışmalar, İngilizce Dil Editörü tarafından incelenir ve gerekli ise yazardan düzeltme istenir. Kontrol işlemi, en fazla 15 gün içinde tamamlanır.
Yayın Kurulu İncelemesi
Teknik, akademik ve dilsel incelemelerden geçen makaleler, Yayın Kurulu’nda incelenerek nihai yayın durumu karara bağlanır. Üyelerden itiraz gelmesi hâlinde Kurul, oy çokluğu ile karar verir.
Dizgi ve Mizanpaj Aşaması
Yayın Kurulu tarafından yayımlanması kararlaştırılan çalışmaların dizgi ve mizanpajı yapılarak yayına hazır hale getirilir.
Yazım Dili
SİD'de Türkçe ve İngilizce makaleler yayımlanır. Makalelerin Türkçe basılan makalelerde İngilizce özete de yer verilir. İngilizce basılan makalelerde Türkçe özet bulunmak zorunda değildir. Eğer makale İngilizce dışında ise bir dil ile yazılmış ise özet kısmından sonra genişletilmiş İngilizce özet eklenmelidir. Genişletilmiş özet, makalenin yazım kuralları ile aynı olmalıdır ve en fazla 750-1000 kelime arasında olmalıdır.
Yazar Değişikliği
SİD Dergisi, makale yazarlarını yazının Başlık Sayfasındaki beyana göre kabul etmektedir. Bu nedenle, tam yazar sıralamasının son halini göndermek yazarların sorumluluğundadır. Makale gönderiminden sonra yazarlık değişikliğine ilişkin talepler (ör. yazarların çıkarılması/eklenmesi, sıranın değiştirilmesi vb.) editör onayına tabidir. Yayın Kurulu bu tür vakaları araştıracak ve COPE akış şemalarına göre hareket edecektir.
Yazarlık değişikliği talepleri, değişikliğin nedenlerini belirten resmi bir yazı ile Editöre iletilmelidir. Mektup tüm yazarlar tarafından imzalanmalı ve yazarlık değişikliğine ilişkin onaylarını içermelidir. Talep Yayın Kurulu tarafından onaylanırsa, yazarların nihai sıra listesine göre yeni bir Telif Hakkı Sözleşmesi Formu göndermeleri gerekmektedir.
İtiraz ve Şikâyet
Derginin Yayın Kurulu, itiraz ve şikâyet vakalarını, COPE rehberleri kapsamında işleme almaktadır. Yazarlar, itiraz ve şikâyetleri için doğrudan Editöryel Ofis ile temasa geçebilirler. İhtiyaç duyulduğunda Yayın Kurulu’nun kendi içinde çözemediği konular için tarafsız bir temsilci atanmaktadır. İtiraz ve şikâyetler için karar verme süreçlerinde nihai kararı Baş Editör verecektir.
Sorumluluk Reddi
Dergide yayınlanan makalelerde ifade edilen görüşler ve fikirler SİD Dergisi, Baş Editör, Editörler, Yayın Kurulu ve Yayıncı’nın değil, yazar(lar)ın bakış açılarını yansıtır. Baş Editör, Editörler, Yayın Kurulu ve Yayıncı bu gibi durumlar için hiçbir sorumluluk ya da yükümlülük kabul etmemektedir. Yayınlanan içerik ile ilgili tüm sorumluluk yazarlara aittir.
Ücret Politikası
• SİD dergisi makale gönderimi, hakemlik ve editörlük süreçleri, mizanpaj ve yayın basımı (sayfa veya renk ücretleri) için herhangi bir ücret talep etmemektedir.
• SİD dergisi yazarlara, hakemlere, editörlere ve yayın kuruluna herhangi bir ücret ödememektedir.
• SİD dergisindeki makalelerin okunması ve indirilmesi ücretsizdir.
• SİD dergisi Araştırma literatürüne ücretsiz erişimi teşvik eden Budapeşte Açık Erişim Girişimini (BOAI: Budapest Open Access Initiative) imzalamış ve bu girişimde açıklanmış olan Açık Erişim İlkeleri’ni kabul etmiştir.
• SİD dergisindeki tüm eserler TÜBİTAK ULAKBİM DergiPark aracılığıyla LOCKSS (Lots Of Copies Keep Stuff Safe) sistemi ile arşivlenmektedir.
• SİD dergisi yayın politikası gereği ilan, reklam, sponsorluk vb. faaliyetleri kabul etmemektedir.
Ücret Politikası
Tüm süreçler ücretsizdir.
Dizinler
Dergi Kurulları
Baş Editör
Editör Yardımcıları
Editör Kurulu
Mizanpaj Editörü
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Uluslararası Lisansı altında lisanslanmıştır.