CARİ AÇIĞIN BELİRLEYİCİLERİNE YÖNELİK BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

In recent years, with the effects of rapid globalization and financialization current account deficit has become a major threat to especially emerging economies. Before the sustainability and funding issues of current account deficit, it is considered that the knowledge of the dynamics of the current account deficit carries great importance. In this study, with a related literature review a wide range of determinants affecting the current account deficit will be placed and decisive influence of determinants will be emphasized. In the study, with co-integration relationship between the export-import ratio, oil prices, the real effective exchange rate, the real interest rate and Bist100 variables are analyzed by VECM for years between 2003-2015. The analysis concluded that for Turkey's economy the import dependency of exports was found to be the most important reason of the imbalances in the current account after the current account deficit variable itself.

Cari işlemler hesabı açıkları, son yıllarda hızlı küreselleşmenin ve finansallaşmanın etkisi ile özellikle gelişmekte olan ülke ekonomileri için önemli bir tehdit unsuru halini almaktadır. Cari açığa yönelik olarak sürdürülebilirlik ve finansman sorunlarından önce, cari açığın dinamiklerinin bilinmesinin büyük önem arz ettiği düşünülmektedir. Bu çalışmada, cari açığa etki eden belirleyicilere yönelik geniş çaplı bir literatür taramasına yer verilecek ve söz konusu belirleyicilerin cari açık üzerindeki etki yönleri üzerinde durulacaktır. Çalışmada, 2003-2015 yılları arasında, aralarında eş-bütünleşme ilişkisi bulunan ihracatın ithalatı karşılama oranı, petrol fiyatları, reel efektif döviz kuru, reel faiz oranı ve Bist100 değişkenleri, VECM ile analiz edilmektedir. Analiz sonucunda Türkiye ekonomisi için ihracatın ithalata bağımlılığının, cari açık değişkeninin kendisinden sonra, cari işlemler hesabındaki dengesizliklerin en önemli nedeni olduğu saptanmıştır