TÜRKİYE’DE DÖVİZ KURUNUN ENFLASYONA ETKİSİ

Bu çalışmada Türkiye’nin 2005-2017 dönemine ait aylık verileri kullanılarak döviz kuru değişimlerinin enflasyon üzerindeki etkisi incelenmektedir. VAR modelinden hareketle seriler arasındaki eşbütünleşme ilişkileri belirlendikten sonra değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişki VECM ile ortaya çıkarılmaktadır. Çalışmanın bulguları döviz kurundaki değişimlerin enflasyonu iki farklı kanalla etkilediğini göstermektedir. İlk olarak döviz kurundaki değişmeler üretici fiyatları üzerinden enflasyonu etkileyebilmektedir. İkinci olarak ise döviz kurundaki değişimler ithalat değer endeksi aracılığıyla enflasyona etkide bulunmaktadır. Varyans ayrıştırmada dışsaldan içsele yapılan sıralamaya ilişkin tepki fonksiyonlarına göre döviz kuru artışı ithalat değer endeksi üzerinde negatif ve uzun süreli etkide bulunmaktadır. İthalat değer endeksindeki bir şok ise sanayi üretimini pozitif yönde etkilemektedir. Diğer taraftan sanayi üretim endeksindeki bir şoka karşı tüketici fiyatlarında anlamlı bir değişimin olmadığı belirlenmiştir. Döviz kuru ve ithalat değer endeksindeki şokların tüketici fiyatları üzerinde uzun dönemli ve pozitif etkisi bulunmaktadır. Sonuç olarak döviz kuru artışının Türkiye ekonomisinde enflasyonist bir etkide bulunduğu belirlenmiştir

In this study, the impact of exchange rate changes on inflation is examined by using monthly data for the period 2005-2017 in Turkey. Starting from the VAR model, long-run relationship between the variables is determined by the VECM after the cointegration relations between the series are determined. The findings of the study indicate that the exchange rate changes affect inflation through two different channels. Firstly, exchange rate changes affect inflation through producer prices. Secondly, changes in exchange rates influence inflation through the import value index. According to the response functions of the ordering from internal to external structures in the variance decomposition, an increase in the exchange rate has a negative and long term effect on the import value index. A shock in the import value index positively affects industrial production. Otherwise,  It has been determined that there is no meaningful change in consumer prices against a shock in the industrial production index. Shocks in the exchange rate and import value index have a positive and long-term impact on consumer prices. As a result, it has been determined that an increase in the exchange rate has an inflationist effect in Turkey.