HİSSE SENEDİ FİYATINA ETKİ EDEN MAKROEKONOMİK FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ: SİMETRİK VE ASİMETRİK NEDENSELLİK SINAMASI (2006-2020 DÖNEMİ)
Öz
Hisse senedi fiyatlarına etki eden faktörlerin incelenmesi, Türkiye gibi firmalarının dış borç stoku yüksek, sermaye hareketlerine aşırı duyarlı, enflasyonun yüksek seyrettiği, küresel finans sistemine entegre borsası ve banka bazlı finansal sistemi olan ülkeler için önemli olmaktadır. Dolayısıyla Türkiye için hisse senedi fiyatına etki eden faktörlerin belirlenmesi mikro ve makro ölçekte ekonomi politikalarının şekillenmesi açısından önem kazanmaktadır. Bu amaçla çalışmada Türkiye’de hisse senedi fiyatları (BİST 100), döviz kuru, mevduat faiz oranı, petrol fiyatları, M2 para arzı, TÜFE(enflasyon oranı) ve Sanayi Üretim Endeksi değişkenleri arasındaki nedensellik ilişkileri 2006:1-2020:7 dönemi için simetrik ve asimetrik nedensellik testleri ile araştırılmıştır. Bulgular simetrik analizde döviz kuru, mevduat faiz oranı,para arzı ve petrol fiyatlarından hisse senedi fiyatlarına doğru bir nedensellik ilişkisinin varlığına işaret etmektedir. Bununla birlikte TÜFE ve sanayi üretim endeksi ile hisse senedi fiyatları arasında bir nedensellik ilişkisi bulunamamıştır. Asimetrik analizde ise, pozitif bileşenlerde döviz kuru ve para arzı değişkenleri hisse senedi fiyatlarının nedeni iken, negatif bileşenlerde enflasyon oranının hisse senedi fiyatlarının nedeni olduğu görülmektedir. Diğer taraftan faiz oranı ve petrol fiyatları değişkenlerinin hem pozitif hem de negatif bileşenlerde hisse senedi fiyatları ile nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Sanayi üretim endeksi ve hisse senedi fiyatları arasında ise herhangi bir nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir.
Anahtar Kelimeler
Hisse Senedi Fiyatı, Simetrik Nedensellik Analizi, Asimetrik Nedensellik Analizi
Kaynakça
- ABUGRI B. (2008) “Empirical relationship between macroeconomic volatility and stock returns: Evidence from Latin American markets”. International Review of Financial Analysis, 17 (2008), pp. 396-410
- DİCKEY, D. A., & FULLER, W. A. (1981). “Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root.” Econometrica: journal of the Econometric Society, 1057-1072.
- AGGARWAL, R. (1981), “Exchange Rates and Stock Prices: A Study of the US Capital Markets under Floating Exchange Rates,” Akron Business and Economic Review, 12/4: 7-12.
- APERGIS N., ELEFTHERIOU S. (2002). “Interest rates, inflation, and stock prices: the case of the Athens Stock Exchange”. Journal of Policy Modeling. Volume 24, Issue 3, Pages 231-236 ASSEFA TA, ESQUEDA OA, MOLLICK AV (2017). “Stock returns and interest rates around the world: a panel data approach”. J Econ Bus 89:20–35
- BAHMANİ-OSKOOEE M. & SAHA S (2018). “On The Relation Between Exchange Rates And Stock Prices: A Non-Linear ARDL Approach And Asymmetry Analysis”. Journal of Economics and Finance,42:112–137.
- BELEN M. & KARAMELİKLİ H. (2016). “Türkiye’de Hisse Senedi Getirileri ile Döviz Kuru Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: ARDL Yaklaşımı”. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 45(1), 34-42
- BODART, V. & REDING, P. (2001), “Do Foreign Exchange Markets Matter for Industry Stock Returns? An Empirical Investigation,” Université catholique de Louvain, Institut de Recherches Economiques et Sociales (IRES) Discussion Paper, 2001016, http://www.ires.ucl.ac.be/DP/IRES_DP/2001-16.pdf.
- BRANSON, W. H. (1983). “Macroeconomic determinants of real exchange risk. In Managing Foreign Exchange Risk”, Edited by R. J. Herring, Cambridge (Cambridge University Press), 33–74.
- CAMPBELL JY & AMMER J (1993). “What moves the stock and bond markets? A variance decomposition for long-term asset returns.” The Journal of Finance, 48(1):3–37.
- CAMPBELL, J. Y., & SHİLLER, R. J. (1988). “Stock prices, earnings, and expected dividends”, The Journal of Finance, 43(3), 661-676. COGLEY T. & T.J. SARGENT (2005). “Drifts and volatilities: Monetary policies and outcomes in the post WWII US.” Review of Economic Dynamics, 8 (2005), 262-302.