The Contribution of Accounting Information to Strategic Decision-Making Processes

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 3, 14 - 23, 30.06.2025

Hacı Arif Tunçez

Öz

Accounting refers to recording, classifying, analyzing, and reporting the financial activities of enterprises. This process helps shape businesses' financial position and performance, provides reliable information to internal and external stakeholders, and shapes future strategic decisions. Business managers need accounting information to continue their activities successfully. This information makes an essential contribution to strategic decision-making processes. Accurate and reliable recording of financial data helps businesses understand their current situation and make budgeting and investment decisions. This allows businesses to gain a competitive advantage and sustain their long-term success. Businesses conduct cost-benefit analysis when deciding to finance new projects or improve existing assets. These analyses use accounting information to assess projects' potential returns and risks. In this way, businesses can identify the most profitable investment opportunities. This study examines the contribution of accounting information to strategic decision-making processes.

Anahtar Kelimeler

Accounting , Strategic Decision Making , Financial Analysis , Budgeting

MUHASEBE BİLGİLERİNİN STRATEJİK KARAR ALMA SÜREÇLERİNE KATKISI

Öz

Muhasebe, işletmelerin finansal faaliyetlerini kaydetme, sınıflandırma, analiz etme ve raporlama sürecini ifade eder. Bu süreç, işletmelerin finansal durumunu, performansını, iç ve dış paydaşlarına güvenilir bilgi vermeyi ve gelecekteki stratejik kararlarını şekillendirme de yardımcı olur. İşletme yöneticileri faaliyetlerini başarılı bir şekilde devam ettirmek için muhasebe bilgilerine ihtiyaç duyarlar. Bu bilgilerin stratejik karar alma süreçlerine önemli katkısı vardır.
Finansal verilerin doğru ve güvenilir bir şekilde kaydedilmesi, işletmelerin mevcut durumlarını anlamalarına, bütçeleme yapmalarına ve yatırım kararları almalarına yardımcı olur. Bu da işletmelerin rekabet avantajı elde etmelerine ve uzun vadeli başarılarını sürdürmelerine olanak tanır.
İşletmeler, yeni projeleri finanse etme veya mevcut varlıkları geliştirme kararları alırken maliyet-fayda analizi yaparlar. Bu analizler, projelerin potansiyel getirilerini ve risklerini değerlendirmek için muhasebe bilgilerini kullanır. Bu şekilde, işletmeler en karlı yatırım fırsatlarını belirleyebilirler. Bu çalışmada muhasebe bilgilerinin stratejik karar alma süreçlerine katkısı incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Muhasebe , Stratejik Karar Alma , Finansal Analiz , Bütçeleme

Kaynakça

• Akaytay, A. (2004). Karar verme sürecinde maliyet verilerinin rolü: ABC makine ve ticaret sanayii A.Ş. uygulamasi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya.
• Akca, N. & Somunoğlu İkinci, S. (2014). Ankara’da yer alan özel bir sağlik işletmesinin finansal tablolarının oran analizi yöntemi ile değerlendirilmesi, İşletme Bilimi Dergisi, 2(1), 11-126.
• Akyüz, Y. et al. (2013). Finansal oranlar arasindaki ilişkinin faktör analizi ile incelenmesi: Aracı kurumlar üzerinde bir uygulama, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 37, 85-96.
• Akın, O. & Onat, O. K. (2015). Muhasebe eğitimi alan öğrencilerin meslek seçimini etkileyen faktörler: Demografik farklılaşmalar üzerine bir araştırma, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 8(15), 297-312.
• Alagöz, A et al. (2013). Muhasebe bilgi sistemi ve karar destek sistemleri ilişkisinin yönetsel karar alma faaliyetlerine etkisi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30, (27-40).
• Bekçi, İ. & Ömürbek, V. (2007). Bilgi teknolojilerinin muhasebe bilgi sistemi uygulamalarına etkisi ve Konya gıda sektörü üzerine bir araştırma, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, 56(2), 95-120.
• Bosemann, G. & Phatak A. (1989). Strategic Management: Text and Cases, 2nd Edition, John Wiley-Sons, New York.
• Bölükoğlu, İ. & Birgili, E. (1992). Finansal bilgi sisteminin modern işletme yönetimindeki rolü ve önemi, Dokuz Eylül Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 7(1), (63-75).
• Büker, S. et al. (2009). Finansal Yönetim. Sözkesen Matbaacılık Ltd. Şti.
• Canbek, G. & Sağıroğlu, Ş. (2006). Bilgi, bilgi güvenliği ve süreçleri üzerine bir inceleme, Politeknik Dergisi, 9(3), 165-174.
• Canbolat N. (2006). İşletme yönetiminde muhasebe bilgi sisteminin yeri ve önemi: Kcetas örneği, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Kayseri.
• Ceran, Y. & Bezirci, M. (2011). Pazarlama bilgi sistemi-muhasebe bilgi sistemi ilişkisine stratejik bir yaklaşım: Stratejik pazarlama muhasebesi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26, 103-115.
• Coombs, H. et al. (2005). Management Accounting Principles and Applications, Sage Publications, London.
• Çabuk, A. & Lazol, İ. (2016). Mali Tablolar Analizi, Ekin Basım Yayın Dağıtım.
• Daft, R. L. (2007). Organization Theory And Design. 9th Edition. USA: Thomson Learning Academic Resource Center, USA.
• Demir, B. (2010). Muhasebe bilgi sistemlerinde bilgi kalitesi, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 48, 142-153.
• Dinç, E. & Abdioğlu H. (2009). İşletmelerde kurumsal yönetim anlayışı ve muhasebe bilgi sistemi ilişkisi: İMKB–100 şirketleri üzerine ampirik bir araştırma, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21, 157-184.
• Duman, H. et al. (2005). Bilgi çağının değiştirdiği 21. Yüzyılın rekabet anlayışına bağlı olarak geleneksel muhasebeden stratejik muhasebeye, Selçuk Üniversitesi Karaman İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(5), 111-119.
• Ehtiyar, V. R. & Tekin, A. Ö. (2010). Yönetimde karar verme: Batı Antalya bölgesindeki beş yıldızlı otellerde çalışan farklı departman yöneticilerinin karar verme stilleri üzerine bir araştırma, Yaşar Üniversitesi Dergisi, 5(20), 3394-3414.
• Elbanna, S. & Child, J. (2007). The influence of decision, environmental and firm characteristics on the rationality of strategic Decision-Making, Journal of Management Studies, 44(4), 561-591.
• Elmacı, O. & Tutkavul, K. (2017). Muhasebe eğitiminde stratejik yol haritasının belirlenmesinde maliyet ve yönetim muhasebesi eğitiminden beklentilerin ölçülmesi ve değerlendirilmesine ilişkin ampirik bir çalişma, International Journal of Academic Value Studies (Javstudies), 3(14), 192-207. https://doi.org/10.23929/javs.504.
• Erdoğan, M. (2011). Finansal Yönetim, Aktif Yayınevi.
• Erdoğan, M. (2013). Muhasebe yazılımları. Sevim, A. (Ed.), Muhasebe bilgi sistemi, Anadolu Üniversitesi Yayınları.
• Ergin, H. & Elmacı, O. (1999). Maliyet ve yönetim muhasebesinde yeni açılımlar: Stratejik yönetim muhasebesi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3, 17-50.
• Fahey, L. (1981). On strategic management decision processes, Strategic Management Journal, 2 (1): 43-60.
• Ganyam, A. & Ayoor, I. (2019). Effect of accounting information system on financial performance of firms: A Review of Literature, IOSR Journal of Business and Management, 21, 39-49.
• Gökdeniz, Ü. (2005). İşletmelerde muhasebe bilgi sistemine yaklaşım, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 27, 86-94.
• Güney, A. (2012). Performans yönetiminde muhasebe bilgi sistemi, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(2), 11-18.
• Güney, S. & Özyiğit, H. (2015). Muhasebedeki verilerin yönetimde kullanılması ve elektronik muhasebe verilerinin yönetim kararlarına etkisi’, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 14(53), 279-297. https://doi.org/10.17755/esosder.48280.
• Hall, J. A. (2008). Accounting information systems. Sixth Edition,Cengage, Learning.
• Horngren, T. C. (1977). Cost Accounting. 4th Edition, Englewood Cliffs N.J. Prentice Hall Inc.
• Kaderli, Y. & Köroğlu, Ç. (2014). İşletmelerde muhasebe bilgi sistemi ile kurumsal yönetim anlayışı arasındaki ilişki, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 63, 21-38.
• Kaygusuzoğlu, M. & Uluyol O. (2011). İşletme yöneticilerinin muhasebe bilgilerini kullanım düzeylerinin araştırılması’, Yönetim Bilimleri Dergisi, 2, 301-320.
• Kısakürek, M. M. & Pekcan, A. (2005). Muhasebenin ürettiği bilgiye farklı açılardan bakışlar, Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 6 (2), 107-125.
• Koçoğlu, E. (2010). İşletmelerde Yöneticilerin karar verme süreci ve bu süreçte bilişim sistemlerinin kullanımı: Ankara ili örneği, Atılım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
• Loucks, O. L. et al. (1998). Sustainability Perspectives for Resources and Business. CRC Press.
• Mintzberg, H. & Frances, W. (2001). Decision Making: It„s Not What You Think’, MIT Sloan Management Review, 42(3), 89-93.
• Otlu, F. & Demir, Ö. (2005). Stratejik karar verme açısından maliyet sistemleri, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 155-170.
• Özkan, A. et al. (2013). Hastanelerde muhasebe bilgi sistemi etkinliği: İç Anadolu Bölgesinde faaliyet gösteren hastaneler üzerinde bir araştırma, Selçuk Üniversitesi İ.İ.B.F. Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 13(26), 1-22.
• Parlakkaya, R. & Tekin, A. (2002). Tümleşik bilgi sistemleri ve muhasebe bilgi sistemi, I. Ulusal Bilgi, Ekonomi ve Yönetim Kongresi, 1, 675-684.
• Ross, A. S. et al. (2003). Fundamentals of Corporate Finance, McGraw Hill Companies, New York.
• Rowe, C. K. (1989). Analysing management Decision-Making further thoughts after the bradford studies, Journal of Management Studies, 26 (1), 29-46.
• Savcı, M. (2010). Mali Tablolar Analizi, Murathan Yayınevi.
• Savsar, C. (2005). Küçük ve orta ölçekli işletmelerde (KOBİLER) muhasebe bilgi sistemlerinin yeri ve önemi Çorum ilindeki kobilerde tanımlayıcı bir araştırma, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Muhasebe Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
• Sevim, Ş. et al (2006). Muhasebe sistemlerine bilgi teknolojileri hizmet desteği sağlayan bilgisayar firmalarının hizmet kalitesinin ölçülmesi üzerine ampirik bir araştırma’, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 32, 1-14.
• Shim, J. K. & Siegel, J. G. (1999). Theory and Problems of Financial Accounting. New York: McGraw-Hill Companies, Inc.
• Wheelen, L. T. & Hunger, J. D. (1989). Strategic Management and Business Policy. Addison-Wesley Publishing Company.
• Williams, J. R. et al. (2010). Financial Accounting. Boston: McGraw-Hill Irwin.
• Yavuz, H. (2014). Muhasebe bilgi sisteminin işletme yönetim kararları üzerinde etkileri: Bartın ilindeki Kobi’ler üzerinde bir araştırma, Bartın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Bartın.
• Yazıcı, N. (2010). Bir bilgi sistemi olarak muhasebenin kobilerin yönetim kararlarına etkisi: Erzurum araştırması, Muhasebe ve Finansman Dergisi, 47, 202-212.
• Yıldıztekin, İ. (1996). Maliyet verilerinin alternatif seçim kararlarında kullanılması, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Erzurum.
• Yılmaz, B. et al. (2005). Bilgi çağında entelektüel sermaye anlayışının muhasebe bilgi sistemi açısından değerlendirilmesi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksek Okulu Dergisi, 8(2), 91-100.