Coğrafi İşaretli Ürünler: Nazilli Patlıcan Kurutması

Öz

Tüketicilerin ürünlerin nitelikleri, kökeni ve nasıl üretildiğine ilişkin bilgi beklentileri giderek artmaktadır. Coğrafi işaret, bir ürünün hem kaynaklandığı bölgeyi hem de ayırt edici özelliklerini güvence altına alması nedeniyle bu beklentileri karşılamaya yönelik bir mekanizma olarak değerlendirilebilmektedir. Bölgesel kalkınmayı desteklemesinin yanı sıra coğrafi işaretlerin, ilgili ürünlere ek değer kazandırma ve üreticilerin pazardaki rekabet gücünü artırma potansiyeli bulunmaktadır. Coğrafi işaretli ürünler, belirli bir bölgenin kültürel, ekonomik ve tarımsal özelliklerini yansıtan önemli değer unsurları arasında yer almaktadır. Bu ürünler, üretildikleri coğrafyanın bilgi birikimi, iklim koşulları ve geleneksel yöntemleri ile şekillenir. Bu nedenle coğrafi işaretli ürünler, yalnızca ekonomik bir meta olarak değil, aynı zamanda kültürel kimliğin ve yerel belleğin taşıyıcısı olarak da değerlendirilebilir. Bu araştırma, Nazilli’de uzun yıllardır geleneksel yöntemlerle üretilen Nazilli Patlıcan Kurutmasının coğrafi işaret alma potansiyelini incelemekte ve ürünün korunarak geleceğe aktarılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Nazilli Patlıcan Kurutmasının aroması, kurutma teknikleri ve bölgeye özgü üretim bilgisi, onu yalnızca bir tarımsal ürün olmaktan çıkararak kültürel bir değer haline getirmektedir. Araştırmada, coğrafi işaret başvuru sürecine yönelik bir temel oluşturmak ve yöreye sosyoekonomik katkı sağlayabilecek bir model sunmak amaçlanmakta ve bu kapsamda doküman incelemesi ve yerel gözlemlerden yararlanılmaktadır. Bu yönüyle araştırma, hem bölgesel kalkınma hem de kültürel mirasın korunması açısından Nazilli Patlıcan Kurutmasının taşıdığı önemi ortaya koymayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Coğrafi İşaret
• Menşe Adı
• Mahreç İşareti
• Nazilli Patlıcan Kurutması

Geographically Indicated Products: Nazilli Dried Eggplant

Öz

Consumers’ expectations for information regarding the qualities, origin, and production methods of products are steadily increasing. A geographical indication can be regarded as a mechanism that meets these expectations, as it safeguards both the region from which a product originates and its distinctive characteristics. In addition to supporting regional development, geographical indications have the potential to add value to the related products and enhance producers’ competitiveness in the market. Geographically indicated products are among the key value elements that reflect the cultural, economic, and agricultural characteristics of a specific region. Shaped by the knowledge base, climate conditions, and traditional methods of the geography in which they are produced, these products can therefore be viewed not only as economic commodities but also as carriers of cultural identity and local memory. This study examines the potential of Nazilli Dried Eggplant-produced for many years in Nazilli using traditional methods-to obtain a geographical indication, and aims to contribute to the preservation and transmission of the product to future generations. The aroma, drying techniques, and region-specific production knowledge of Nazilli Dried Eggplant transform it from a mere agricultural product into a cultural asset. The research aims to establish a foundation for the geographical indication application process and to present a model that can provide socioeconomic benefits to the region, utilizing document analysis and local observations within this scope. In this regard, the study seeks to reveal the significance of Nazilli Dried Eggplant in terms of both regional development and the preservation of cultural heritage.

Anahtar Kelimeler

• Geographical Indication
• Name of Origin
• Source Indication
• Nazilli Dried Eggplant

Kaynakça

1. Aydın İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2025). Yöresel Yemekler. 27 Kasım 2025 tarihinde https://aydin.ktb.gov.tr/TR-64515/yoresel-yemekler.html adresinden alınmıştır.
2. Boyraz, M. (2019). Coğrafi işaretli ürünler: Afyonkarahisar. International Journal Entrepreneurship and Management Inquiries (Journal EMI) Dergisi, 3(4), 26-46.
3. Cardoso, V. A., Lourenzani, A. E. B. S., Caldas, M. M., Bernardo, C. H. C., & Bernardo, R. (2022). The benefits and barriers of geographical indications to producers: A review. Renewable Agriculture and Food Systems, 37(6), 707-719.
4. Çakmakçı, S., & Salık, M. A. (2021). Türkiye’nin coğrafi işaretli peynirleri. Akademik Gıda, 19(3), 325-342. https://doi.org/10.24323/akademik-gida.1011229
5. Çalışkan, V., & Koç, H. (2013). Türkiye’de coğrafi işaretlerin dağiliş özelliklerinin ve coğrafi işaret potansiyelinin değerlendirilmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 17(28), 193-214.
6. Çaylak Dönmez, Ö., & Pehlivan, T. (2019). Gaziantep ilinde kışlık hazırlıklar ve kurutmalıklar. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(2), 275-292.
7. Dayısoylu, K. S., Yörükoğlu, T., & Ançel, T. (2017). Kahramanmaraş’ın coğrafi işaretli ürünleri ve ilin potansiyel durumu. KSÜ Doğa Bilimleri Dergisi, 20(1), 80-88.
8. Demiray, E. (2015). Havuç ve kırmızıbiberin farklı kurutma yöntemleri ile kurutulması, kuruma karakteristiklerini ve bazı kalite özellilerinin değişiminin modellenmesi. Doktora Tezi. Pamukkale Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Denizli.

9. Kantaroğlu, M., & Demirbaş, N. (2018). Türkiye’de coğrafi işaretli gıda ürünleri üretim potansiyelinin değerlendirilmesi. IBANESS Kongreler Serisi, 21 (22), 514-520.
10. Menapace, L., & Moschini, G. (2024). The Economics of Geographical Indications: An Update. Annual Review of Resource Economics, 16. https://doi.org/10.1146/annurev-resource-101623-092812
11. Mertol, H., & Yaylacı, S. (2021). Coğrafi işaretli ürünler ve gastronomik lezzetler: tokat örneği. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 313-334. https://doi.org/10.31463/aicusbed.891301
12. Nazilli İlçe Tarım Müdürlüğü (2025). Ürünün tanıtımı ve ayırt edici özellikleri. 20 Kasım 2025 tarihinde Nazilli İlçe Tarım Müdürlüğünde yüz yüze mülakat sonucu elde edilmiştir.
13. Oraman, Y. (2015). Türkiye’de coğrafi işaretli ürünler. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 76-85.
14. Saygılı, D., Demirci, H., & Samav, U. (2020). Coğrafi işaretli Türkiye peynirleri. Aydın Gastronomy, 4(1), 11-21.
15. Toklu, İ. T., Ustaahmetoğlu, E., & Öztürk Küçük, H. (2016). Tüketicilerin coğrafi işaretli ürün algısı ve daha fazla fiyat ödeme isteği: yapısal eşitlik modellemesi yaklaşımı. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 23(1), 145-161. https://doi.org/10.18657/yecbu.06210
16. Török, Á., Jantyik, L., Maró, Z. M., & Moir, H. V. (2020). Understanding the real-world impact of geographical indications: A critical review of the empirical economic literature. Sustainability, 12(22), 9434. https://doi.org/10.3390/su12229434
17. Türk Patent ve Marka Kurumu (2025). Coğrafi işaretler ve geleneksel ürün adları başvuru kılavuzu 2025. 25 Kasım 2025 tarihinde https://www.turkpatent.gov.tr/basvuru-kilavuzlari adresinden alınmıştır.