Gastronomik Unsurların ve Beslenme Alışkanlıklarının Yöresel Mutfak Tercihindeki Rolü: Balıkesir’i Ziyaret Eden Gastro Turistler Üzerine Bir Araştırma

Öz

Gastronomi alternatif turizm imkanı sağlama konusunda önemli bir rol oynamaktadır. Bölgesel kalkınmaya etki eden önemli bir unsurdur. Geleneksel turizm anlayışından çıkarak farklı deneyimler kazanmak isteyen turistler için önemli bir tercih sebebi olmaktadır. Bir bölgenin gastronomi imajının oluşmasında yöresel ürünlerin kullanımı ve tanıtımı etkili olmaktadır. Rekabetin yoğun yaşandığı gastronomi turizminde bir destinasyonun gastronomi imajının oluşması kalkınması ve tanıtımı için önemli olmaktadır. Bu araştırmada Balıkesir’i ziyaret eden gastroturistlerden oluşan örneklem gurubu seçilmiş olup, farklı araştırmacılar tarafından geliştirilen ve üç bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Anketlerden elde edilen veriler SPSS 21.0 paket programı aracılığı ile analiz edilerek yüzde, frekans dağılımı ve değerlerin karşılaştırılması için kikare analizi uygulanmıştır. Araştırmada Balıkesir’i ziyaret eden gastroturistlerin seyahatlerinde beslenme alışkanlıklarının yöresel ürünleri tercihlerine etki ettiği ve besin seçiminde fiyat, güvenli ve lezzetli olması gibi ölçütler yüksek puanda çıkmıştır. Gastronomi turizminin gelişmesi ve yöresel gastronomi unsurlarının daha iyi tanıtılması için tüm paydaşların birlikte stratejiler geliştirmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Gastroturist
• gastronomi turizmi
• beslenme alışkanlıkları

The Role of Gastronomic Elements and Eating Habits of Gastrotourists in Their Regional Gastronomy Preferences: The Case of Balıkesi̇r

Öz

Gastronomy plays an important role in providing alternative tourism opportunities. It is an important factor affecting regional development. It is an important reason for preference for tourists who want to gain different experiences by leaving the traditional understanding of tourism. The use and promotion of local products are effective in the formation of a region's gastronomy image. In gastronomy tourism, where competition is intense, the formation of a destination's gastronomy image is important for its development and promotion.. In this study, a sample group consisting of gastrotourists visiting Balıkesir was selected and a three-part questionnaire form developed by the researchers was used. The data obtained from the questionnaires were analyzed through SPSS 21.0 package program and chi-square analysis was applied for percentage, frequency distribution and comparison of values. In the study, it was found that the eating habits of gastrotourists visiting Balıkesir affect their preferences for local products and the criteria such as price, safety and taste were rated highly in food selection. All stakeholders should develop strategies together for the development of gastronomy tourism and better promotion of local gastronomy elements.

Anahtar Kelimeler

• Gastrotourist
• gastronomy tourism
• eating habits

Kaynakça

1. Akgöl, Y. (2012). Gastronomi Turizmi ve Türkiye’yi Ziyaret Eden Yabancı Turistlerin Gastronomi Deneyimlerinin Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
2. Aksoy, M. & Sezgi, G. (2015). Gastronomi Turizmi ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Gastronomik Unsurları. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(3), 79-89.
3. Aksu, M., Gezen, A., & Özcan, S. (2017). Turistlerin Yöresel Mutfak Tercihleri İle İlgili Bir Araştırma: Bozcaada Örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5 (Special Issue 2), 125-137.
4. Arcas, M. (2015), Differences in Food Intake and Nutritional Habits Between Spanish Adolescents Who Engage in Ski Activity and Those Who Do Not, Nutrición Hospitalaria, 31 (2), 936-943.
5. Arslan, M. (2018). Beslenme Alışkanlıkları ve Fiziksel Aktivite Düzeylerinin Analizi: Marmara Üniversitesi Öğretim Üyeleri Üzerine Bir Çalışma. Dicle Tıp Dergisi, 4 (1), 59 – 69.
6. Ballı, E. (2016). Gastronomi Turizmi Açısından Adana Sokak Lezzetleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4(Özel sayı), 3-17.
7. Bayrakcı, S. & Akdağ, G. (2016). Yerel Yemek Tüketim Motivasyonlarının Turistlerin Tekrar Ziyaret Eğilimlerine Etkisi: Gaziantep’i Ziyaret Eden Yerli Turistler Üzerine Bir Araştırma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 27(1), 96-110.
8. Chang, R. C. Y. (2014). The Influence of Attitudes Towards Healthy Eating on Food Consumption When Travelling. Current Issues in Tourism, 20(4), 369–390. doi:10.1080/13683500.2014.890579

9. Correia, A., Moital, M., Da Costa, C.F. & Peres, R. (2008). The Determinants of Gastronomic Tourists’ Satisfaction: A Second‐Order Factor Analysis. Journal of Foodservice, 19(3), 164-176.
10. Cömert, M., & Özkaya, F.D. (2014), Gastronomi Turizminde Türk Mutfağının Önemi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies , 2(2), 62-66.
11. Çalışkan, O. (2013). Destinasyon Rekabetçiliği ve Seyahat Motivasyonu Bakımından Gastronomik Kimlik. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 1(2), 39-51.
12. Çavuşoğlu, M. & Çavuşoğlu, O. (2018). Gastronomi Turizmi ve Kıbrıs Sokak Lezzetleri Üzerine Bir Araştırma. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(Ek.1), 637-651.
13. Derin, D.Ö., Keskin, S., & Çelikörs, D. (2015). Konya İl Merkezinde Çalışan Bazı Kamu Memurlarının Beslenme Alışkanlıkları Üzerine Bir Araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 4 (3), 421-439.
14. Deveci, B., Türkmen, S. & Avcıkurt, C. (2013). Kırsal Turizm ile Gastronomi Turizmi İlişkisi: Bigadiç Örneği. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 3(2), 29-34.
15. Gheorghe G., Tudorache P. & Nistoreanu P. (2014). Gastronomic Tourism, A New Trend for Contemporary Tourism. Cactus Tourism Journal, 9(1), 12-21.
16. Göker, G. (2011). Destinasyon Çekicilik Unsuru Olarak Gastronomi Turizmi (Balıkesir İli Örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir: Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Balıkesir.
17. Hatipoğlu A., Batman, O. & Sarıışık, M. (2009). Gastronomi ve Din. 3.Ulusal Gastronomi Sempozyumu, 17-18 Nisan 2009, Antalya.
18. Hatipoğlu, A. (2010). İnançların Gastronomi Üzerine Etkileri Bodrumdaki Beş Yıldızlı Otellerin Mutfak Yöneticilerinin Görüşlerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
19. Harrington, R.J. & Ottenbacher, M.C. (2010), Culinary Tourism: A Case Study of the Gastronomic Capital. Journal of Culinary Science & Technology, 8(1), 14-32.
20. Kim, S. & Choe, J.Y. (2019). Testing an Attribute-Benefit-Value-İntention (ABVI) Model of Local Food Consumption as Perceived by Foreign Tourists. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 31 (1), 123-140. https://doi.org/10.1108/IJCHM-10-2017-066
21. Öney, H. (2013). Gastronomi Turizmi. Alternatif Turizm, Bahçe, S. (Ed.), Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları. Eskişehir, Web Ofset Tesisleri, 159-171.
22. Özçelik, A.(2000). Sağlık Personelinin Beslenme Alışkanlıkları Üzerine Bir Araştırma. Gıda, 25(2), 93-99.
23. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. (2019). Türkiye Beslenme Rehberi TÜBER 2015, T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1031, Ankara. ISBN: 978-975-590-608-9.
24. Sarıışık, M. & Özbay, G. (2015). Gastronomi Turizmi Üzerine Bir Literatür İncelemesi. Anatolia Turizm Araştırmaları Dergisi, 26(2), 264-278.
25. Uyar, H. & Zengin B. (2015), Gastronomi Turizminin Alternatif Turizm Çeşidi Olarak Değerlendirilmesi Bağlamında Gastronomi Turizm İndeksinin Oluşturulması, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 17, 355-376.
26. Üner, E.H. (2014). Her Şey Dahil Sistemde Türkiye Gastronomi Turizmi Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atılım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
27. Yıldırım, F. & Çengel, Ö. (2013). Hızlı Gıda Tüketimi ve Tüketicilerin Değerleri ve Yaşam Tarzlarının İlişkisi Üzerine Bir Araştırma. Online Academic Journal of Information Technology, 4(11), 1-14.