TÜRKİYE KIYI DESTİNASYONLARI İÇİN BİSİKLET TURİZMİNİN SWOT ANALİZİ

Öz

Türkiye kıyıları (Marmara, Ege, Akdeniz, Karadeniz), bisiklet turizmi açısından sezonu uzatma, yerel geliri çeşitlendirme ve sürdürülebilir hareketliliği yaygınlaştırma bakımından dikkate değer bir potansiyel sunmaktadır. Amaç, kıyı destinasyonlarında bisiklet turizminin mevcut durumunu SWOT çerçevesinde ortaya koyarak politika ve uygulamaya dönük somut öneriler geliştirmektir. Yöntem olarak yalnızca doküman analizi kullanılmış; ulusal ve yerel ölçekteki strateji belgeleri, planlar, mevzuat metinleri ile hakemli akademik yayınlar sistematik biçimde taranmış; içerikler tema ve alt tema düzeyinde kodlanarak SWOT kategorilerine yerleştirilmiştir. Bulgular, güçlü yönler arasında ılıman iklim, doğal-kültürel miras yoğunluğu, erişilebilir konaklama ve gastronomi ağları ve kıyı hatlarının çekiciliğini vurgulamaktadır. Zayıf yönler; kıyı boyunca kesintisiz ve güvenli bisiklet güzergâhlarının yetersizliği, yönlendirme ve tabela standartlarında tutarsızlık, bakım-kiralama-servis hizmetlerindeki parçalanmış yapı ve veri temelli yönetim kapasitesinin sınırlı olmasıdır. Fırsatlar, sürdürülebilir mobiliteye yönelik fon/hibe mekanizmalarına erişim, deniz ve spor turizmiyle ürün entegrasyonu, dijital tanıtım ve destinasyon markalaşmasıdır. Tehditler arasında mevsimsellik, motorlu trafik baskısı, kıyı erozyonu-çevresel bozulma ve standartlaşma eksikliği öne çıkar. Sonuçlar, öncelikli eylem alanları olarak kıyı boyunca kesintisiz ve güvenli bisiklet güzergâhlarının planlanması ile kıyı ve arka kıyı bağlantılarının güçlendirilmesini; ulusal ölçekli yönlendirme, hizmet ve güvenlik standartlarının oluşturulmasını; bakım, kiralama, rehberlik ve acil müdahale ağlarının geliştirilmesini; kullanıcı deneyimi odaklı çok günlük tematik rotaların tasarlanmasını ve düzenli izleme-değerlendirme için göstergelerin kurulmasını önermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bisiklet Turizmi
• Kıyı Bölgeleri
• SWOT
• Sürdürülebilir Turizm
• Türkiye.

SWOT Analysis of Bicycle Tourism for Turkey’s Coastal Destinations

Öz

Turkey’s coastal regions (Marmara, Aegean, Mediterranean, Black Sea) offer considerable potential for extending the season, diversifying local income, and mainstreaming sustainable mobility through bicycle tourism. The aim is to present the current state of bicycle tourism in coastal destinations within a SWOT framework and to develop actionable recommendations for policy and practice. Methodologically, only document analysis was employed; national and local strategy documents, plans, legislative texts, and peer-reviewed academic publications were systematically reviewed, and their contents were coded at theme and sub-theme levels and positioned within SWOT categories. The findings highlight as strengths a mild climate, a high density of natural and cultural heritage, accessible accommodation and gastronomy networks, and the attractiveness of coastal corridors. Weaknesses include insufficient continuous and safe cycling routes along the coast, inconsistencies in wayfinding and signage standards, a fragmented maintenance–rental–service structure, and limited capacity for data-driven management. Opportunities comprise access to funds/grants for sustainable mobility, product integration with marine and sports tourism, digital promotion, and destination branding. Threats include seasonality, pressure from motorized traffic, coastal erosion–environmental degradation, and a lack of standardization. The results propose the following priority action areas: planning continuous and safe cycling routes along the coast and strengthening coastal–hinterland linkages; establishing national-level wayfinding, service, and safety standards; developing maintenance, rental, guiding, and emergency response networks; designing multi-day thematic routes centered on user experience; and instituting indicators for regular monitoring and evaluation.

Anahtar Kelimeler

• Bicycle Tourism
• Coastal Regions
• SWOT
• Sustainable Tourism
• Turkey.

Kaynakça

1. Aşan, K. (2022). Bağımsız bisiklet turistleri. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 5(1), 44-57. doi: 10.53353/atrss.1056986
2. Aylan, F. K. (2021). Bisiklet turizmi bağlamında bisiklet dostu şehir uygulamalarına yönelik bir araştırma: Twitter örneği. Türk Turizm Araştirmalari Dergisi, 5(2), 1388-1403.
3. Buning, R. J., Cole, Z., & Lamont, M. (2019). A case study of the US mountain bike tourism market. Journal of Vacation Marketing, 25(4), 515-527. doi:10.1177/1356766719842321
4. Chen, C. A., & Lee, H. L. (2017). How to promote bike tourism globally. Tourism and Hospitality Management-Croatia, 23(1), 1-16. doi:10.20867/thm.23.1.2
5. Çelik Uğuz, S., ve Özbek, V. (2018). Destinasyon Sadakatini Etkileyen Faktörler: Bisiklet Turizmi ve Burhaniye Bisiklet Festivali Örneği. International Review of Economics and Management, 6(2), 84-102.
6. Çeyiz, S. ve Koçak, F. (2015). Ankara İli’nde bisiklet kullanan bireylerin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 5(2), 203-221.
7. Dündar, Y. (2022). Her Yönüyle Bisiklet Turizmi ve Bisiklet Dostu Konaklama Tesisleri. Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 5(4),1609-1625.
8. Han, H., Meng, B., & Kim, W. (2017). Bike-traveling as a growing phenomenon: Role of attributes, value, satisfaction, desire, and gender in developing loyalty. Tourism Management, 59, 91-103. doi: 10.1016/j.tourman.2016.07.013

9. Kaynak, S., & Özünlü, M. B. (2019). Bisiklet kullanımına ilişkin motivasyon kaynakları ölçeğinin geliştirilmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(4), 120-133. doi: 10.33689/spormetre.560168
10. Kovačić, N. (2015). Profiling bicycle tourists: A case of Croatia. Tourism and hospitality management, 21(2), 159-177.
11. Kruger, M., Myburgh, E. and Saayman, M. (2016). A motivation-based typology of road cyclists in the Cape Town Cycle Tour, South Africa. Journal of Travel & Tourism Marketing, 33(3), 380-403. doi:10.1080/10548408.2015.1064057
12. Lamont, M. (2009). Reinventing The Wheel: A Definitional Discussion of Bicycle Tourism. Journal of Sport & Tourism, Vol. 14, No. 1, 5-23. DOI: 10.1080/14775080902847363
13. Lamont, M., & Causley, K. (2010). Guiding the way: Exploring cycle tourists’ needs and preferences for cycling route maps and signage. Annals of Leisure Research, 13(3), 497-522. doi:10.1080/11745398.2010.9686860
14. Lee, C. F. (2014). An investigation of factors determining cycling experience and frequency. Tourism Geographies, 16(5), 844-862. doi:10.1080/14616688.2014.927524
15. Lee, C. F., Chen, P. T., & Huang, H. I. (2014). Attributes of destination attractiveness in Taiwanese bicycle tourism: The perspective of active experienced bicycle tourists. International Journal of Hospitality & Tourism Administration, 15(3), 275-297. doi:10.1080/15256480.2014.925726
16. Liu, X. Y., Huang, D., & Li, Z. Y. (2018). Examining relationships among perceived benefit, tourist experience and satisfaction: the context of intelligent sharing bicycle. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 23(5), 437-449. DOI:10.1080/10941665.2018.1466814
17. Mansuroğlu, S., & Dağ, V. (2021). Kentiçi ulaşımda bisiklet kullanımı ve bisiklet yolları konusunda kullanıcı yaklaşımları: Antalya örneği. Kent Akademisi, 14(1), 90-101.
18. Meng, B., & Han, H. (2016). Effect of environmental perceptions on bicycle travelers’ decision-making process: developing an extended model of goal-directed behavior. Asia Pacific Journal of Tourism Resarch, 21(11), 1184-1197. DOI:10.1080/10941665.2015.1129979
19. Pratte, J. (2006). Bicycle Tourism: On The Trail to Economic Development. Prairie Perspectives: Geographical Essays, 62-84.
20. Sağlam, M. C. ve Kömürcü, S. (2021). Bisiklet Etkinliği Katılımcılarının Motivasyonları ve İlgilenimleri: İzmir İli Üzerine Bir Çalışma. Journal of Yasar University, 1355- 1372.
21. Sağlık, A., Sağlık, E. ve Kelkit, A. (2014). Bisiklet Turizmi Açısından Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı'nın İncelenmesi. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 4(1), 84-90.
22. Schlemmer, P., Barth, M., & Schnitzer, M. (2020). Comparing motivational patterns of e-mountain bike and common mountain bike tourists. Current Issues in Tourism, 23(10), 1186-1190. DOI:10.1080/13683500.2019.1606168
23. Türkmen, S. ve Gökdemir, S. (2021). Bisiklet Turizmi Motivasyonlarının Belirlenmesi. GSI Journals Seria A: Advancements In Tourism, Recreation and Sport Sciences, 19-32.
24. Ünüvar, O., Kaya, M., & Sezgin, M. (2017). Bicycle tourism in Konya tourism perspective and a study on its effect on marketing Konya tourism as a destination by using PEST analysis. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 20(2), 175-182.
25. Weston, R., Davies, N. J., Lumsdon, L. M., Mcgrath, P., Peeters, P., Eijgelaar, E., & Piket, P. (2018). The European Cycle Route Network, EuroVelo. European Parliament.
26. Yıldırım, H. M., Buluk, B., & Atay, L. (2017). Ziyaretçilerin destinasyon imajı algılarının etkinliklere katılıma etkisi: Çanakkale Bisiklet Turu örneği. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(38), 497-520.
27. Zhou, B., Liu, T., Ryan, C., Wang, L. E., & Zhang, D. (2020). The satisfaction of tourists using bicycle sharing: a structural equation model-the case of Hangzhou, China. Journal of Sustainable Tourism, 28(7), 1063-1082. DOI:10.1080/09669582.2020.1720697