Evaluation of the Species Traded at the Gürpınar (Istanbul) Wholesale Fish Market between 2020 and 2024

Öz

This study reports the annual quantities and species diversity of products marketed at the Gürpınar (Istanbul) Wholesale Fish Market between 2020 and 2024. During the specified years, 90% of the total products supplied through capture fisheries (90%) and aquaculture (10%), and the highest daily transaction volume recorded to date was 1080 tons of seafood. Anchovy, horse mackerel, bluefish, bonito, whiting, hake, and red mullet were identified as the most commercially significant species marketed at Gürpınar Fish Market in terms of sales volume. In 2024, the ratio of anchovy, whiting, and shrimp species in Türkiye's production was determined as 9.11%, 29.50%, and 14.30%, respectively. The results of the study resulted that Gürpınar Fish Market plays a key role in seafood marketing for both fishers and aquaculture producers across Türkiye in terms of both variety and quantity.

Anahtar Kelimeler

• Seafood market
• Production
• İstanbul

Gürpınar (İstanbul) Su Ürünleri Hali’nde 2020–2024 Yılları Arasında İşlem Gören Türlerin Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada, 2020-2024 yılları arasında Gürpınar (İstanbul) Su Ürünleri Hali’nde pazarlanan ürünlerin yıllık miktarları ve tür çeşitliliği rapor edilmiştir. Belirtilen yıllarda hale gelen toplam ürünlerin %90’ı avcılık, %10’u ise yetiştiricilik yoluyla elde edilmiş olup, bugüne kadar kaydedilen en yüksek günlük işlem hacmi 1080 ton olarak belirlenmiştir. Gürpınar Su Ürünleri Hali’nde pazarlanan balıkların satış miktarları açısından en önemlilerini; hamsi, istavrit, lüfer, palamut, mezgit, berlam ve tekir balıkları oluşturmaktadır. 2024 yılı hamsi, mezgit ve karides türlerinde, halin Türkiye üretimindeki oranı sırasıyla %9.11, %29.50 ve %14.30 olarak belirlenmiştir. Çalışma sonuçları Gürpınar Su Ürünleri Hali’nin hem çeşit hem de miktar bakımından, ülke genelindeki üreticiler ve avcılar için önemli bir pazar konumunda olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Su Ürünleri Hali
• Üretim
• İstanbul

Destekleyen Kurum

Herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Çalışma, etik kurul izni veya herhangi bir özel izin gerektirmemektedir.

Teşekkür

Bu çalışma Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Anabilim Dalı “Gürpınar (İstanbul) Su Ürünleri Hali: Mevcut Durum ve Veri Analizi” başlıklı Yüksek Lisans tezinden üretilmiştir.

Kaynakça

1. Ulusal, M. (2016). 2009-2013 yılları arasındaki Trabzon Balık Hali kayıtlarının incelenmesi. (Tez no. 418541) [Yüksek Lisans Tezi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi].
2. Timur, M., & Doğan, U. K. (2000). Dünden bugüne İstanbul Balık Hali ve Marmara hamsisi. https://www.researchgate.net/publication/279526380_Dunden_bugune_ıstanbul_balık_halı_ve_marmara_hamsısı (Erişim tarihi: 15.05.2025).
3. Yeşilayer, N., Goren H., & Kaymak I. (2013). Mevcut durum ve destekleme politikaları bakış açısından, Türkiye ve Avrupa Birliği su ürünleri yetiştiriciliğinin karşılaştırılması. Gaziosmanpaşa Bilimsel Araştırma Dergisi, 3, 59-75. https://izlik.org/JA63ZS76LJ
4. FAO. (2025). Balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği ülke profilleri. https://www.fao.org/fishery/en/facp/TUR?lang=en (Erişim tarihi:11.05.2025).
5. TÜİK. (2024). Su ürünleri istatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara
6. Güngör, G., Özen, S. Ş., & Güngör, H. (2007). Marmara Denizi balıkçılığının sosyo-ekonomik yapısı ve deniz ürünleri pazarlaması: Tekirdağ ili sahil şeridi örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi. 4(3), 311-325.
7. FAO. (2022). The state of world fisheries and aquaculture. Food and Agriculture Organization, Rome. Erdoğan Sağlam, N., Akyol, O., & Ceyhan, T. (2008). İstanbul Balık Hali’nde 1998–2007 yılları arasında işlem gören türler üzerine bir değerlendirme. Ege Üniversitesi Su Ürünleri Dergisi, 25(2), 169-172. https://izlik.org/JA59ER23RB
8. Emiroğlu, D., Tolon M. T., Günay D., & Özden O. (2017). Türkiye'de işlem hacmi yüksek balık hallerinin durum değerlendirmesi. Tarım Ekonomisi Dergisi, 23(1), 111-121. https://doi.org/10.24181/tarekoder.325633

9. Mol, S., & Kahraman, A. E. (2019, Eylül 24-26). Kumkapı’dan Gürpınar’a: İstanbul Su Ürünleri Hali. [Sempozyum sunumu]. 20. Ulusal Su Ürünleri Sempozyumu, Mersin, Türkiye.
10. Şahinler, S. (2000). En küçük kareler yöntemi ile doğrusal regresyon modeli oluşturmanın temel prensipleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 5, 57-73. https://izlik.org/JA46DR38HY
11. Tolon, M. T, Günay, D., Özden, O., Sayğı, H., & İşgören-Emiroğlu, D. (2015). Karadeniz Bölgesi’nde toptan balık hallerinin yapısal ve pazarlama durumu. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 32(4), 197-204. https://doi.org/10.12714/egejfas.2015.32.4.04
12. Çabuk, C., Uzmanoğlu, M. S., & Kayhan, F. E. (2025). Parakende balık satış işletmelerinin yapısı. Türk Tarım-Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 13(5), 1092-1098. https://doi.org/10.24925/turjaf.v13i5.1092-1098.6928
13. Timur, M., & Doğan, K. (1999). İstanbul Balık Hali ve halde pazarlanan su ürünleri. Su Ürünleri Dergisi, 16(1-2), 1-17.
14. Yıldırım, B. R., & Akyol, O. (2013). İstanbul Balık Hali’nin fiziki koşulları ve pazarlanan türler (2007-2011). Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 30(1), 25-29. http://dx.doi.org/10.12714/egejfas.2013.30.1.05
15. Doğan, K. (2003). Ülkemizin akuakültür potansiyeli ve pazar durumu. Deniz ve Balıkçılık Aylık Sektörel İhtisas Dergisi, 2, 1-11.