ÜNİVERSİTE KAMPÜSÜ OLARAK ASKERİ MİRAS VE EK MEKÂN İHTİYACI

Öz

Bu çalışma, tarihsel süreçten günümüze ulaşan askeri kışla yapılarının modern yükseköğretim işlevleriyle yeniden işlevlendirme ve kullanım süreçlerini, Trakya Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Selimiye Yerleşkesi özelinde incelemektedir. Çalışmanın temel amacı; Harbiye Kışlası kuzey bahçesine önerilen ek yapıların tasarım sürecini detaylı bir şekilde açıklamak ve bu süreçte belirlenen tasarım parametrelerinin uluslararası koruma tüzükleri (Venedik, Burra, Washington) ve nitelikli mimari örnekler ışığında doğruluğunu test etmektir. Araştırma kapsamında, tarihi dokuya entegre edilecek çağdaş ek yapıların performansını ölçmek amacıyla sekiz parametreli bir değerlendirme matrisi kurgulanmış; Getafe, La Citadelle, AKH/MedUni, Millbank ve Taşkışla örnekleri tipolojik veriler üzerinden analiz edilmiştir. Elde edilen analizler doğrultusunda, Harbiye Kışlası’nın tarihi ana avlusunu (boşluğun değerini) korumak amacıyla kuzey bahçesinde konumlandırılan; çelik çerçeveli, sökülebilir, hafif ve şeffaf strüktürel kurguya sahip, çevresel dokuyla uyumlu bir ek yapı tasarımı geliştirilmiştir. Çalışma bulguları, tarihi yapıları taklit etmeyen zıtlık ilkesinin ve "minimum temas" yaklaşımının, özgün mimari dokuya zarar vermeden çağdaş eğitim mekânlarının gerektirdiği işlevsel esnekliği sağlama potansiyelini ve katmanlı tarih okunabilirliğini güçlendirme yönündeki uygulanabilirliğini göstermektedir. Bu model, benzer tarihi kampüs dönüşümleri için nesnel ve parametrik bir tasarım çerçevesi sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• askeri kışla
• üniversite kampüsü
• çağdaş ek
• yeniden işlevlendirme
• mimari tasarım

Destekleyen Kurum

Bu araştırmanın yürütülmesi ve/veya makalenin hazırlanması için herhangi bir mali destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Araştırmanın yürütülmesi ve/veya makalenin hazırlanması hususunda herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır. Araştırma etik standartlara uygun olarak yapılmıştır. Makalede telif hakları düzenlemeleri gerektiren fikir ve sanat eserleri (şekil, fotoğraf, grafik vb.) kullanılmamıştır.

Teşekkür

Bu çalışma kapsamında sunulan ek yapı tasarım sürecindeki katkıları, mekânsal kurguların geliştirilmesi ve projelendirilmesi aşamalarındaki emekleri için Trakya Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Yapı ve Çevre Komisyonu’nun değerli mimar üyelerine en içten teşekkürlerimi sunarım.

MILITARY HERITAGE AS UNIVERSITY CAMPUS AND THE NEED FOR ADDITIONAL SPACE

Öz

This study examines the adaptive reuse processes of military barracks from the past to the present, focusing specifically on the Trakya University Faculty of Architecture Selimiye Campus. The primary objective of this research is to detail the design process of the proposed extension buildings for the northern garden of the Harbiye Barracks and to test the validity of the established design parameters in light of international conservation charters (Venice, Burra, Washington) and high-quality architectural precedents. Within the scope of the study, an eight-parameter evaluation matrix was constructed to measure the performance of contemporary extensions to be integrated into the historical fabric, and five national and international examples (Getafe, La Citadelle, AKH/MedUni, Millbank, and Taşkışla) were analyzed through typological data. Based on the findings, an extension building design featuring a steel-framed, detachable, lightweight, and transparent structural setup, harmonious with the surrounding context, was developed for the northern garden of the Harbiye Barracks to consciously preserve the monumental void of the main courtyard. The results indicate that the principle of contrast—which avoids imitating historical structures—and the "minimum intervention" approach have the potential to provide the functional flexibility required by contemporary educational spaces without damaging the original architectural fabric, while simultaneously strengthening the readability of the barracks’ historical layers. This model offers an objective and parametric design framework for similar historical campus transformations.

Anahtar Kelimeler

• military barracks
• university campus
• contemporary extension
• adaptive reuse
• architectural design

Destekleyen Kurum

No financial support that has been received for conducting the research and/or for the preparation of the article.

Etik Beyan

There is no conflict of interest for conducting the research and/or for the preparation of the article. All procedures followed were in accordance with the ethical standards. No works of intellectual and artistic works (figures, photographs, graphics, etc.) subject to copyright regulations have been used in this article.

Teşekkür

I extend my sincere gratitude to the esteemed architect members of the Trakya University Faculty of Architecture Building and Environment Committee for their invaluable contributions to the design process, the development of spatial configurations, and the realization of the architectural project presented in this study.

Kaynakça

1. Ahunbay, Z. (2009). Tarihi Çevre Koruma ve Restorasyon (5. Basım). YEM Yayınları.
2. Allies and Morrison. https://www.alliesandmorrison.com/projects/chelsea-college-of-art
3. Arabulan, S., & Benian, E. (2017). Tarihi Yapıdaki Eğitim İşlevi İle Gelişen Sosyo-Kültürel Doku. In İ. Yüksek & H. G. İplikçi (Ed.), Sosyo-Ekonomik Stratejiler IV: Tasarım Stratejileri (pp. 273-286). IJOPEC Publication Limited.
4. Australia ICOMOS. (2013). The Burra Charter. Charter for Places of Cultural Significance. https://australia.icomos.org/wp-content/uploads/The-Burra-Charter-2013-Adopted-31.10.2013.pdf
5. Bergmann J., Bergmann, J., & Sams, A. (2023). Flip your classroom, revised edition: Reach every student in every class every day. ASCD.
6. Boito, C. (1893). I restauri in architettura. Dialogo primo. Camillo Boito, Questioni pratiche di Belle Arti, Hoepli, Milano, 3-32.
7. Bollack, F. (2013). Old buildings, new forms. The Monacelli Press, LLC.
8. Brooker, G., & Stone, S. (2004). Rereadings: Interior architecture and the design principles of remodelling existing buildings. RIBA Enterprises.

9. Brooker, G., & Stone, S. (2012). Form and structure: The organisation of interior space. AVA Publishing.
10. Byard, P. S. (1998). The architecture of additions: Design and regulation. W. W. Norton & Company.
11. Centre International Jules Verne. L'architecture de la Citadelle. https://jules-verne.net/le-centre-international-jules-verne-cijv/la-citadelle/l-architecture-de-la-citadelle/
12. Cope, B., & Kalantzis, M. (2009). Ubiquitous learning. University of Illinois Press. https://doi.org/10.5406/j.ctt1xcnks
13. Coulson, J., Roberts, P., & Taylor, I. (2022). University trends: Contemporary campus design. Taylor & Francis. https://doi.org/10.4324/9780429293238
14. Debizet, G., Gauthier, C., La Branche, S., Menanteau, P., Ambroise-Renault, V., Blanchard, O., ... & Tabourdeau, A. (2014, September). Energy coordination in eco-districts: The multi-disciplinary NEXUS project. In Conference on Sustainable Development of Energy, Water and Environment Systems (No. 0295, pp. 1-16).
15. Denman, D. S. (2020). On fortification: Military architecture, geometric power, and defensive design. Security Dialogue, 51(2-3), 231-247. https://doi.org/10.1177/0967010619889470
16. Downes, S., & Siemens, G. (2005). Connectivism: A learning theory of the digital age. International Journal of Instructional Technology and Distance Learning, 2(1), 3-10.
17. Drabble, N., & Gridneff, R. (2025). Architectures of Art and Design Education: An exploration of UK and international design schools. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003654193
18. Erder, C. (1975). Tarihi Çevre Bilinci. ODTÜ Mimarlık Fakültesi Yayınları.
19. Garrison, D. R., & Kanuka, H. (2004). Blended learning: Uncovering its transformative potential in higher education. The internet and higher education, 7(2), 95-105. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2004.02.001
20. Giovannoni, G. (1931). Vecchie città ed edilizia nuova (Vol. 1). Unione tipografico-editrice torinese.
21. GlobalBuildingAtlas LoD1, https://tubvsig-so2sat-vm1.srv.mwn.de/
22. Goldie, J. G. S. (2016). Connectivism: A knowledge learning theory for the digital age? Medical teacher, 38(10), 1064-1069. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.3109/0142159X.2016.1173661
23. ICOMOS. (1931). Atina Kartası (The Athens Charter for the Restoration of Historic Monuments). https://landscapes.icomos.org/wp-content/uploads/The-Athens-Charter-for-the-Restoration-of-Historic-Monuments-1931-International-Council-on-Monuments-and-Sites.pdf
24. ICOMOS. (1964). International charter for the conservation and restoration of monuments and sites (The Venice Charter 1964). International Council on Monuments and Sites. https://admin.icomos.org/wp-content/uploads/2025/03/Venice_Charter_EN.pdf
25. ICOMOS. (1987). Charter for the conservation of historic towns and urban areas (Washington Charter 1987). International Council on Monuments and Sites. https://admin.icomos.org/wp-content/uploads/2023/01/towns_e.pdf
26. ICOMOS & UIA. (1974). Modern Mimarinin Eski Çevrelerle Bütünleşmesi Bildirgesi. (Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi ile Uluslararası Mimarlar Birliği Ortak Bildirgesi).
27. Jokilehto, J. (2007). History of architectural conservation. Routledge.
28. Kocabıyık, Y. (2014). Yeniden işlevlendirme kavramı ve bu kapsamda İTÜ Taşkışla binasının incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Maltepe Üniversitesi].
29. Kopperarchitektur. Altes AKH Wien – Universität Wien / Geiwi Fakultät Campus der Uni Wien http://www.kopperarchitektur.at/projekte-detail/items/AAKH_Wien.html
30. Köroğlu Kurt, S. (2025). XVII. ve XVIII. Yüzyıl Tarihi İstanbul Kışlalarının Yeniden İşlevlendirilmesinde Özgün Mekânların Değişim Sürecinin Kışla Mimarisine Etkileri Rami Kışlası Örneği [Doktora tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü].
31. Kuban, D. (2000). Tarihi Çevre Korumanın Mimarlık Boyutu: Kuram ve Uygulama. YEM Yayın.
32. Libeskind, D., & Goldberger, P. (2008). Counterpoint: Daniel Libeskind in Conversation with Paul Goldberger. The Monacelli Press. New York.
33. Martínez Díaz, B. (2012). Centro Conde Duque. Memoria de Madrid. In Internacional En Actualidad En Museografia (pp. 13-40). Madrid.
34. Morales Matos, G., & Constenla Vega, X. (2012). La incidencia universitaria en el espacio urbano del sur de Madrid: Getafe y Leganés. In Miramontes Carballada Á, Royé D, Vila Vázquez JI (Eds.) Las ciudades y el sistema urbano. Reflexiones en tiempos de crisis. (pp. 215-226). Santiago de Compostela, Meubook.
35. Müller, M. (2026). The architectural history of the “new buildings” of the Medical University of Vienna. Wiener klinische Wochenschrift, 138, 257–262. https://doi.org/10.1007/s00508-025-02619-2
36. Oblinger, D. G. (2006). Space as a change agent. Learning spaces, 1(6), 1-2.
37. Oldenburg, R. (1999). The great good place: Cafes, coffee shops, bookstores, bars, hair salons, and other hangouts at the heart of a community. Da Capo Press.
38. Paramythis, A., & Loidl-Reisinger, S. (2004). Adaptive learning environments and e-learning standards. Electronic Journal on e-Learning, 1(1), 181-194. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1099144.pdf
39. Renzo Piano Building Workshop (RPBW). Citadel University Campus. https://www.rpbw.com/project/citadel-university-campus
40. Rodríguez López, C., Vida Fernández, J., García de Madariaga, P., Jara Solera, J., Rodríguez de las Heras Pérez, A., Marcellán Español, F. J., ... & Tobío Soler, M. C. (2004). Hacia un modelo universitario: la Universidad Carlos III de Madrid. Universidad Carlos III de Madrid. Instituto Antonio de Nebrija de Estudios sobre la Universidad.
41. Ruskin, J. (1849). The seven lamps of architecture. Smith, Elder, and Company.
42. Scott, F. (2008). On altering architecture. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203590591
43. UC3M. Universidad Carlos III de Madrid, https://www.uc3m.es/about-uc3m/campuses/getafe-campus
44. UNESCO. (2011). Selimiye Mosque and its Social Complex. World Heritage List. Retrieved from https://whc.unesco.org/en/list/1366/
45. Université de Picardie Jules Verne. La citadelle d'Amiens: un site universitaire chargé d'histoire. Phileas. https://www.u-picardie.fr/phileas/exposition/la-citadelle-damiens-un-site-universitaire-charge-dhistoire/
46. Ünkazan, S. (2013). Edirne ve Çevresinde Askeri Mimari. Edirne Valiliği Kültür Yayınları.
47. Viollet-le-Duc, E. E. (1875). Dictionnaire raisonné de l'architecture française du XIe au XVIe siècle (Vol. 10). Ve A. Morel & Cie.
48. Yanık, D., & Arslan, R. (2023). Efficacy of technology addiction awareness training given to high school students: Randomized controlled experimental study. OPUS Journal of Society Research, 20(54), 518-528. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1278107