NAHÇİVAN DİNİ MİMARİSİNDE EKONOMİKYAPI MALZEMESİ OLARAK TAŞ VE TUĞLANIN ÖNEMİ

Öz

Bu çalışmamızın amacı Türk-İslam mimarlık tarihinin akışı içerisinde, Azerbayca’nın tarihi ve kültürel mimarisinde kullanılan ve her dönemde çok az değişime uğrayan yapı malzemesi olan taş ve tuğlanın öneminden yola çıkarak, gerçektede bu yapı malzemelerinin mimari yapılarda hem dekoratif hem de yapı malzemesi olarak kullanıldığını göstermektedir. Aynı zamanda Nahçivan mimarisinin şaheserleri olan Mümine Hatun ve Yusif Kuseyir oğlu türbeleri araştırmamızın merkezine alarak bir çalışma ortaya koymaktır.

Anahtar Kelimeler

• taş
• tuğla
• dekoratif ve yapı malzemeleri

THE IMPORTANCE OF STONE AND BRICK AS ECONOMIC BUILDING MATERIALS IN NAKHCHIWAN RELIGIOUS ARCHITECTURE

Öz

The purpose of our study is to explore the significance of stone and brick, enduring building materials in Azerbaijani historical and cultural architecture, within the trajectory of Turkish-Islamic architectural history. We aim to demonstrate how these building materials have been utilized both decoratively and structurally throughout various periods. Moreover, our investigation centers on the architectural masterpieces of the Mumine Hatun and Yusif Kuseyir türbes in Nakhchivan, offering a focal point for our inquiry.

Anahtar Kelimeler

• stone
• brick
• decorative and building materials

Kaynakça

1. Ağalarlı, M. (2016). Doğu Anadolu ve Nahçivan Bölgesinin Tarihi ve Mimarlık Abidelerinin Turistik Açıdan Tebliği (Ortaçağ Seyyahlarının “Seyahatname” leri Esasında), Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(1), 43-52.
2. Arslan, M. (2017). Anadolu’da Selçuklu Çağı Cami ve Mescit Mimarîsi, Erzurum Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2017.
3. Arslan, M. (2017). Anadolu’da Selçuklu Çaği Cami ve Mescit Mimarisi (Plan-Mimari-Süsleme).
4. Ali, A. (2018). İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı’nda Yapılan Yüksek Lisans Tezlerinin Bir Değerlendirmesi, İslâmi Araştırmalar= Journal of Islamic Research, 2-29.
5. Kanay, Z., Arslan, R., & Oruç, Ş. E. (2017). Diyarbakır Surlarında ve Ulu Camii’de Bulunan Geyik Figürleri Üzerine, Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 8(2), 327-334.
6. Bakirer, Ömür (1981). Selçuklu Öncesi ve Selçuklu Dönemi Anadolu Mimarisinde Tuğla Kullanımı, Ankara: ODTÜ Yayınları.
7. Baxshaliyev, V. ( 2017). Nahçivan'ın Tarihi Eserleri, Bakü,.
8. Çoruhlu, Y. (1991). Erken Devir Türk Sanatındaki Hayvan Tasviri Geleneğinin Uygurlardaki Devamı Üzerine Notlar. Türk Kültürü Araştırmaları, Prof. Dr. Muharrem Ergin’e Armağan Ankara, 1991, 357.

9. Efendiyev, R.( 1993). Azerbaycan sanatı. Bakü.
10. Temel, E. (2019).Yönetim ve Ekonomi Yıl:2021 Cilt:28 Sayı:1, Manisa Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. Üretim İşletmelerinde Maliyet Analizi: Tuğla Fabrikası Örneği, Manisa, 60-61.
11. Ganiyev, H. (2019) Azerbaycan Tarihi (En eski çağlardan XXI. yüzyılın ilk on yıllarına kadar) Bakü,
12. Görçiz, G. (2000). Ülkemizde Tuğla ve Kiremit Endüstrisi, TUKDER yay. Manisa, 3(9): 26-32
13. Erbaş, İ. (2018). Taş Ve Taş Yapi Kültüründe Değişim ve Dönüşüm. ATA Planlama ve Tasarım Dergisi, 2(1), 29-37.
14. Kuban, D. (2002). Selçuklu Çağında Anadolu Sanatı. Yapı Kredi Yayınları-Promat AŞ.
15. Kerimov K. C, Efendiyev R. S.ve diğerleri (1992). Art of Azerbaycan. Bakü, 1-69.
16. Memmedzade, K. M. (1978). Azerbaycan’da İnşaat Sanatı (IV-XVI. Asırlar).
17. Mülayim, S. (1982). Anadolu Türk Mimarisinde Geometrik Süslemeler: Selçuklu Çağı. (No Title).
18. Mustafayev, Ş. (2010). Selçuklulardan Osmanlılara. XI-XV. Yüzyıllarda Anadolu'nun Türk Ortamında Etno-Siyasi Süreçler, Bakü.
19. Necef, E. N. (2010). Selçuklu Devletleri ve Atabeyleri Tarihi,(Oğuzların ortaya çıkmasından-XIV. Asırlar). Kanun yay., Bakü.
20. Nematova M. ( 1987). Yüzyılların Taş Hatırası. Bakü,
21. Efendi. R. (1980).Taşlar Konuşuyor. Bakü,
22. Şahin Karol, S. Mesleki Eğitim Kurumlarında Görev Yapan Atölye ve Bölüm Şeflerinin Stres Kaynaklarına Etki Eden Faktörler (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
23. Kanbarova, G. (2011). Nahçıvan'ın Arazboy Mezarlarının Güzel Özellikleri ve Mimarî Dekorasyonu, II. Uluslararası Araz Sempozyumu Bildirisi, Iğdır,
24. İGEME (2024). www.igeme org.tr. (16.04.2024).