KAMU YÖNETİMİNDE İÇ DENETİM UYGULAMALARININ KAMU MALİ YÖNETİM VE SAĞLIK EKONOMİSİ PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ: T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ÖRNEĞİ

Öz

Türk kamu yönetim sisteminde 2003 yılında yürürlüğe giren 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanunu ile kamu kaynaklarının ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre değerlendirmesi için çeşitli mekanizmaların geliştirildiği görülmektedir. Söz konusu mekanizmaların başında kamu idarelerinin yapısı ve personel sayısı dikkate alınmak suretiyle doğrudan üst yöneticiye bağlı oluşturulan iç denetim birimleri gelmektedir. Sağlık Bakanlığında da diğer bakanlıklarda olduğu gibi iç denetim birimi oluşturularak; bakanlığa tahsis edilen kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre kullanılması amaçlanmıştır. Çalışmanın materyalini Türk kamu yönetim sisteminde iç denetim faaliyetlerinin bir bütün olarak ele alındığı İç Denetim Koordinasyon Kurulu yıllık kurumsal faaliyet raporları oluşturmaktadır. Araştırma yöntemi olarak doküman analizi tercih edilmiştir. Sağlık bakanlığının ilgili mevzuatında iç denetim biriminin, kaynakların kullanımında etkililik, verimlilik ve ekonomikliği sağlanmasına yönelik, risk esaslı uygunluk, performans, mali, bilgi teknolojisi ve sistem denetimleri yapması öngörülmektedir. İç denetimler yoluyla değerlendirmeler yapmak, önerilerde bulunmak ve idareye yardımcı olmak suretiyle sağlık sistemine değer katılmasının misyon edinildiği anlaşılmaktadır. Faaliyet raporları incelendiğinde iç denetimin sağlık sistemine nasıl değer kattığı yönündeki bilgilerin sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. İç denetim birimlerinin Türk sağlık sisteminin gelişimine sağladıkları katkıların daha somut ve yönetişimci anlayışla paylaşılması gerektiği kanısındayız. Bir başka ifadeyle sağlık kurumlarında iç denetim faaliyetleri ile ilgili bilgilerin tüm paydaşların erişimine açık bulundurulmasının gelişmeye açık olduğu değerlendirilmektedir. Ayrıca maliyet etkililik, maliyet yarar, maliyet değer analizi gibi ekonomik değerlendirme çalışmalarıyla iç denetim sisteminin geliştirilebileceği kanısındayız. Ekonomik değerlendirme yöntemlerinin aynı zamanda sağlık bakanlığının kamu sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliği konusundaki çalışmalara anlamlı katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• sağlık ekonomisi
• iç denetim
• etkililik
• verimlilik
• kamu sağlık harcamaları

ANALYSIS OF INTERNAL AUDIT PRACTICES IN PUBLIC ADMINISTRATION FROM PUBLIC FINANCIAL MANAGEMENT AND HEALTH ECONOMY PERSPECTIVE: T.C. MINISTRY OF HEALTH ANALYSIS

Öz

In the Turkish public administration system, with the Public Financial Management Control Law No. 5018, which entered into force in 2003, various mechanisms have been developed for the evaluation of public resources according to the principles of economy, effectiveness and efficiency. At the forefront of these mechanisms are internal audit units, which are formed directly under the top manager, taking into account the structure of public administrations and the number of personnel. By establishing an internal audit unit in the Ministry of Health, as in other ministries; It is aimed to use the resources allocated to the ministry according to the principles of economy, effectiveness and efficiency. The material of the study consists of the annual corporate activity reports of the Internal Audit Coordination Board, in which the internal audit activities in the Turkish public administration system are handled as a whole. Document analysis was preferred as the research method. In the relevant legislation of the Ministry of Health, it is foreseen that the internal audit unit will conduct risk-based compliance, performance, financial, information technology and system audits in order to ensure effectiveness, efficiency and economy in the use of resources. It is understood that the mission is to add value to the health system by making evaluations, making suggestions and assisting the administration through internal audits. When the annual reports are examined, it is understood that the information on how internal audit adds value to the health system is limited. We believe that the contributions of the internal audit units to the development of the Turkish health system should be shared with a more concrete and governance approach. In other words, it is considered to be open to development to keep information about internal audit activities in health institutions accessible to all stakeholders. In addition, we believe that the internal audit system can be improved with economic evaluation studies such as cost effectiveness, cost benefit, cost value analysis. It is thought that economic evaluation methods can also contribute significantly to the studies of the Ministry of Health on the sustainability of public health systems.

Anahtar Kelimeler

• health economics
• ınternal audit
• effectiveness
• efficiency
• public health expenditures

Kaynakça

1. Aggarwal, A., Nossiter, J., Parry, M., Sujenthiran, A., Zietman, A., Clarke, N., and van der Meulen, J. (2021). Public Reporting of Outcomes in Radiation Oncology: The National Prostate Cancer Audit, The Lancet Oncology, 22. E207-15. Doi: 10.1016/ S1470-2045(20)30558-1.
2. Akın, H. (2014). Kamusal Siyasa Yapımı ve Siyasa Değişim Kuramları Çerçevesinde Türkiye'de Kamu Yönetimi Reformu Uygulamaları (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Türkiye ve Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü (TODAİE), Ankara.
3. Akın, H. (2020) Kalkınma Planlarında Sağlık Politikaları: Sağlık Ekonomisi ve Ekonomik Planlama Boyutları Yönüyle Bir Analiz, Bayrak, R ve Polat M (Ed.). Sürdürülebilir Kalkınma: Nobel Disiplinlerarası Yaklaşım (s.287-316) içinde. Nobel Akademik Yayıncılık: Ankara.
4. Akın, H. (2021) Beslenme Politikaları ve Sağlık Ekonomisi. Akın, H ve Güngör, E. (Ed.), Beslenme Politikaları (s.111-122) içinde. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri: Ankara.
5. Baker, J. S., and Jones, M. A. (1996, Spring). The Poison Grapevine: How Destructive Are Gossip and Rumor in the Workplace. Human Resource Development Quarterly, 7(1), 75-88.
6. Denzin, N. K. (1970). The Research Act: A Theoretical İntroduction to Sociological Methods, New York: Aldine.
7. Drummond, M., Manca, and Sculpher, M.J.I.j.o.t.a.i.h.c. (2005). Increasing The Generalizability of Economic Evaluations: Recommendations for The Design, Analysis, and Reporting of Studies, 21(2): 165.
8. Bowen, G. A. (2009). Document Analysis as a Qualitative Research Method. Qualitative Research Journal, 9(2): 27-40.

9. Gözübüyük, Ş. (2004) Anayasa Hukuku: Anayasa Metni ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Ankara: Turhan Kitabevi.
10. PDR, Performans Denetimi Rehberi İDKK (Sürüm 1.0) (2016). Performans Denetimi Rehberi (Sürüm 1.0). https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2019/09/PerformansDenetimiRehberi.pdf.
11. İDKK (İç Denetim Koordinasyon Kurulu) (2021). Faaliyet Raporu: 2020 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu, https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2021/11/2020-Yili-Kamu-Ic-Denetim-Genel-Raporu.pdf.
12. İDKK (2020b). Faaliyet Raporu: 2019 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu, https://ms.hmb.gov.tr/ uploads/2021/01/2019KamuicDenetimGenelRaporu. pdf.
13. İDKK, İç Denetim Koordinasyon Kurulu (2020a). Faaliyet Raporu: 2018 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu, https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2020/05/2018KamuIcDenetimGenelRaporu. pdf.
14. İDKK (2018). Faaliyet Raporu: 2017 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu, https://ms.hmb.gov.tr/ uploads/2019/09/2017KamuicDenetimGenelRaporu. pdf.
15. İDKK (2017). Faaliyet Raporu: 2016 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu, https://ms.hmb.gov.tr/ uploads/2019/09/2016KamuicDenetimGenelRaporu. pdf.
16. İDKK (2017). Faaliyet Raporu: 2015 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu, https://ms.hmb.gov.tr/
17. uploads/2019/09/2015KamuicDenetimGenelRaporu. pdf.
18. İDKK (2015). Faaliyet Raporu: 2014 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu, https://ms.hmb.gov.tr/ uploads/2019/09/2014YiliKamuicDenetimGenel Raporu.pdf.
19. İDKK (2014). Faaliyet Raporu: 2013 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu, https://ms.hmb.gov.tr/ uploads/2019/09/2013KamuicDenetimGenelRaporu. pdf.
20. İDKK (2013). Faaliyet Raporu: 2012 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu, https://ms.hmb.gov.tr/ uploads/2019/09/2012KamuIcDenetimGenelRaporu. pdf.
21. İDKK (2012). Faaliyet Raporu: 2011 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu, https://ms.hmb.gov.tr/ uploads/2019/09/2011KamuIcDenetimGenelRaporu. pdf.
22. İDKK (2011). Faaliyet Raporu: 2010 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu, https://ms.hmb.gov.tr/ uploads/2019/09/2010YiliKamuIcDenetimGenel Raporu.pdf.
23. İDKK (2010). Faaliyet Raporu: 2009 Yılı Kamu İç Denetim Genel Raporu, https://ms.hmb.gov.tr/ uploads/2019/09/2009_yili_kamu_ icdenetim_genel_raporu.pdf. Resmi Gazete: Tarih: 10.12.2003, Sayı: 25326, 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu.
24. Resmi Gazete: Tarih: 12.07.2006, Sayı:26226, İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik.
25. Resmi Gazete: Tarih: 09.11.1982, Sayı: 17863, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası. Resmi Gazete: Tarih: 19.12.2010, Sayı: 27790, Sayıştay Kanunu.
26. Szczepankiewicz, E. I., and Zaleska, B. (2018). Development of İnternal Audit Systems in Polish University Hospitals, Zarządzanie Publiczne/Public Governance, (3 (45): 60-72.
27. Szczepankiewicz, E. I., Zaleska, B. and Bartoszewicz, A. (2021). Assessment of the Level of Implementation of Internal Audits in Polish Public Hospitals, European Research Studies, 24(2), 78-95.
28. Wonderling, D., Introduction to Health Economics, McGraw-Hill Education (UK). 2011: 223.