YEŞİL LOJİSTİK UYGULAMALARININ SÜRDÜRÜLEBİLİR PERFORMANS İLE İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Amaç: Bu araştırmada, yeşil lojistik uygulamalarının sürdürülebilirlik üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmada, Türkiye’de faaliyet gösteren işletmelerden 136 yöneticiye anket uygulaması yapılmıştır. Anket uygulamasında demografik bilgi formu, yeşil lojistik ve sürdürülebilir performans algı ölçekleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan yöneticilerin %37, 5’i erkek ve %62,5’i kadındır. Yöneticilerin %28,7’si 25-35 arası, %47,1’i 36-44 arası, %22,1’i 45-54 arası, %2,2’si ise 55 ve üzerinde yaşa sahiptir. Araştırmaya katılan yöneticilerin %14,0’ü uzman, %17.,6’sı ara ve %68,4’ü üst yönetici olduklarını ifade etmişlerdir. Katılımcıların görev yaptıkları firmaların %29,4’ü 20-50 arası, %8,1’i 51-80 arası, %7,4’ü 81-110 arası, %2,9’u 111-130 arası, %12,5’i 131-250 arası, %39,7’si ise 250’nin üzerinde çalışana sahiptir. Araştırma örnekleminin %6,6’sı inşaat ürünleri üretimi, %8,8’i kimya petrol ve petrol ürünleri üretimi, %2,9’u elektrik-elektronik üretimi, %13,2’si otomotiv ve parçaları üretimi, %13,2’si makine ve parçaları üretimi, %2,2’si inşaat ve bayındırlık, %0,7’si ulaştırma, depolama ve haberleşme, %4,4’ü diğer sektörler, %27,2’si yiyecek, %8,8’i içecek, %11,8’i kozmetik alanında faaliyet gösteren firmalarda görev yaptıklarını ifade etmişlerdir. Yöneticilerin %4,4’ü lise, %2,9’u ön lisans, %61,8’i lisans, %26,5’i yüksek lisans ve %4,4’ü doktora düzeyinde eğitime sahip olduklarını ifade etmişlerdir. Yeşil lojistiğin tersine lojistik boyutu ile sürdürülebilir performansın çevresel (r=0.550; p<0.01), ekonomik (r=0.430; p<0.01) boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişki vardır. Yeşil lojistiğin tersine lojistik puanı ile sürdürülebilir performansın sosyal boyutu arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05). Yeşil lojistiğin taşıma boyutu ile sürdürülebilir performansın çevresel (r=0.545; p<0.01), ekonomik (r=0.652; p<0.01) ve sosyal (r=0.457; p<0.01) boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişki vardır. Yeşil lojistiğin toplam puanı ile sürdürülebilir performansın çevresel (r=0.677; p<0.01), ekonomik (r=0.622; p<0.01) ve sosyal (r=0.310; p<0.01) boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişki vardır. Özgünlük: Araştırma sonuçları, geleceği şekillendirmek ve daha sürdürülebilir bir performans elde etmek için, yeşil lojistiğin önemini ortaya koymaktadır. Yeşil lojistik uygulamaları genellikle ek maliyet gibi görülmektedir. Araştırma bulguları aslında bu düşüncenin ampirik olarak tam tersinin geçerli olduğunu ortaya koyması ve alanında benzer çalışma olmamasından ötürü özgündür.

Anahtar Kelimeler

• yeşil lojistik
• sürdürülebilirlik
• lojistik

AN INVESTIGATION on the RELATIONSHIP of GREEN LOGISTICS APPLICATIONS and SUSTAINABLE PERFORMANCE

Öz

Aim: In this study, it is aimed to examine the effect of green logistics practices on sustainability. Method: In the research, a questionnaire was applied to 136 managers from businesses operating in Turkey. Demographic information form, green logistics and sustainable performance perception scales were used in the survey. Results: 37.5% of the managers participating in the research are male and 62.5% are female. 28.7% of the managers are between 25-35, 47.1% are between 36-44, 22.1% are between 45-54, and 2.2% are 55 and over. 14.0% of the managers participating in the research stated that they were experts, 17.6% were intermediate and 68.4% were top managers. 29.4% of the companies they work for are between 20-50, 8.1% between 51-80, 7.4% between 81-110, 2.9% between 111-130, 12.5% between 131-250, % 39.7 of them have more than 250 employees. Of the research sample, 6.6% production of construction products, 8.8% production of chemicals, petroleum and petroleum products, 2.9% electrical-electronics production, 13.2% production of automotive and parts, 13.2% production of machinery and parts, 2.2% stated that they work in companies operating in construction and public works, 0.7% in transportation, storage and communication, 4.4% in other sectors, 27.2% in food, 8.8% in beverage, 11.8% in cosmetics. 4.4% of the administrators stated that they had high school, 2.9% associate degree, 61.8% undergraduate, 26.5% master's and 4.4% doctorate level education. There is a statistically significant and positive relationship between the reverse logistics dimension of green logistics and the environmental (r=0.550; p<0.01) and economic (r=0.430; p<0.01) dimensions of sustainable performance. The relationship between the reverse logistics score of green logistics and the social dimension of sustainable performance is not statistically significant (p>0.05). There is a statistically significant and positive relationship between the transportation dimension of green logistics and the environmental (r=0.545; p<0.01), economic (r=0.652; p<0.01) and social (r=0.457; p<0.01) dimensions of sustainable performance. There is a statistically significant and positive relationship between the total score of green logistics and the environmental (r=0.677; p<0.01), economic (r=0.622; p<0.01) and social (r=0.310; p<0.01) dimensions of sustainable performance. Originality: Research results reveal the importance of green logistics to shape the future and achieve a more sustainable performance. Green logistics applications are generally seen as additional costs. The research findings are original in that they show that the opposite of this idea is empirically valid and that there is no similar study in the field.

Anahtar Kelimeler

• green logistics
• sustainability
• logistics

Kaynakça

1. Abukhader, S. M. ve Jönson, G. (2004). Logistics and The Environment: Is it an Established Subject? International Journal of Logistics Research and Applications, 7(2): 137-149.
2. Akatay, A., Aslan, Ş., (2008). Yeşil Yönetim ve İşletmelerin ISO 14001 Sertifikası Almaya Yönelten Faktörler, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10 (1), 313-339.
3. Akıncı, S. K., Akıncı, M. M., (2010). Sürdürülebilir Kalkınmaya Katkı Bağlamında Örgütlerin Çevresel Performansları ve Performans Değerlendirme Teknikleri. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 24(1): 193-207.
4. Bandoophanit, T. (2015). Identifying Green Logistics Best Practice Leading To The Efficient Management Of Resources And Waste İn Thailand’s Public Hospitals, Phd, Faculty of Management and Law, University of Bradford.
5. Bolat, H. B., Bayraktar, D., Öztürk, M., Turan, N. (2011). Yeşil Lojistik Zincirinde Araç Rotalama Problemi İçin Bir Model Önerisi, XI. Üretim Araştırmaları Sempozyumu, 23-24 (1): 536-548.
6. Bulut, E. ve Deran, A., (2008). Ters Lojistik ve Şirketlerin Maliyet Yönetimi Üzerine Etkileri, Ekonomik Yaklaşım Dergisi, 19(1): 325-344.
7. Korucuk, S. ve Mert, F. (2017). Yeşil Lojistik Uygulamaları: PTT Örneği. Ulakbilge Dergisi, 5(12): 865-879.
8. Lau, K.H. (2011). Benchmarking Green Logistics Performance With A Composite İndex, An International Journal, 18(6), 873-896.

9. Le, T.T. (2020). The Effect Of Green Supply Chain Management Practices On Sustainability Performance İn Vietnamese Construction Materials Manufacturing Enterprises, Uncertain Supply Chain Management, 8(1), 43–54.
10. Nakiboğlu, G. (2007). Tersine Lojistik: Önemi ve Dünyadaki Uygulamaları, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 181- 196.
11. Şen, İ. K. (2014). Lojistik Faaliyetlerin Yönetimi ve Maliyetleme Yaklaşımları, Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4 (1): 83-106.
12. Şişman, B. (2016). Bulanık MOORA Yöntemi Kullanılarak Yeşil Tedarikçi Geliştirme Programlarının Seçimi ve Değerlendirilmesi, Journal of Yasar University, 11 (44): 302-315.
13. Yangınlar, G. ve Sarı, K. (2014). Yeşil Lojistik Uygulamaları ve İşletme Performansı Üzerine Bir Literatür Araştırması, III. Ulusal Lojistik ve Tedarik Zinciri Kongresi. Mayıs-2014, Trabzon.
14. Zhang, S., Lee, C.K.M., Chan, H.K, Choy, K.L ve Wu,Z. (2015). Swarm İntelligence Applied in Green Logistics: A Literature Review, Engineering Applications of Artificial Intelligence, 37 (1): 154–169