Vergi Farkındalığı Kampanyalarının Semiyotik Analizi: Türkiye ve Seçili Ülkeler Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Öz

Özet Bu çalışma, posterler, kampanyalar ve kamu spotları dahil olmak üzere vergi konusunda kamuoyunun farkındalığını artırmak için kullanılan görsel iletişim araçlarının sembolik yapısını incelemektedir. Örnekler Türkiye'den, seçilmiş OECD ülkelerinden ve OECD dışı ülkelerden sağlanmaktadır. Roland Barthes'ın semiyotik teorisine dayanan araştırma, amaçlı olarak örneklemlenen posterlerdeki görsel ve dilsel işaretleri incelemektedir. Bulgular, hem Türkiye'de hem de diğer ülkelerde "vergi ve gelecek" arasındaki ilişkinin, dijitalleşme vurgusunun ve sosyal sorumluluk temalarının öne çıktığını ortaya koymaktadır. Ancak Türkiye bağlamında bu temalar ulusal birlik ve kolektif aidiyet söylemleriyle güçlendirilirken, diğer seçilmiş ülkelerde bireysel haklar, kamu hizmetlerine şeffaf bağlantılar ve gönüllü vergi uyumu ile daha güçlü bir şekilde ilişkilendirilmektedir. Buna göre, vergi bilinci için görsel iletişim araçları yalnızca bilgilendirici materyaller olarak değil, aynı zamanda vatandaş-devlet ilişkisini yeniden inşa eden ve vergi ahlakını güçlendiren davranışsal iletişim araçları olarak da kabul edilmektedir. Vergi iletişim stratejilerinin kültürel kodlar ve sosyal yapılar arasında nasıl farklılık gösterdiğini ortaya koyarak, çalışma bu araçların kamu politikalarında etkili kullanımına ilişkin karşılaştırmalı bir bakış açısı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Vergi Farkındalığı
• Görsel İletişim
• Semiotik
• Vergi Ahlakı
• Vatandaş-Devlet İlişkileri
• Kültürel Kodlar

Semiotic Analysis of Tax Awareness Campaigns: A Comparative Study on Turkey and Selected Countries

Öz

Abstract This study examines the symbolic structure of visual communication tools used to enhance public awareness of taxation, including posters, campaigns, and public service announcements. Examples are provided from Turkey, selected OECD countries, and non-OECD countries. Based on Roland Barthes’ semiotic theory, the research examines visual and linguistic signs in purposefully sampled posters. The findings reveal that in both Turkey and other countries, he relationship between “tax and the future,” the emphasis on digitalization, and themes of social responsibility are prominent. However while in the Turkish context these themes are reinforced through discourses of national unity and collective belonging, in other selected countries they are more strongly associated with individual rights, transparent links to public services, and voluntary tax compliance. Accordingly, visual communication tools for tax awareness are not only considered as informative materials but also as behavioral communication instruments that reconstruct the citizen–state relationship and strengthen tax morale. By revealing how tax communication strategies differ across cultural codes and social structures, the study offers comparative perspective on the effective use of these tools in public policy.

Anahtar Kelimeler

• Tax awareness
• Visual Communication
• Semiotics
• Tax Morale
• Citizen-State Relations
• Cultural Codes

Kaynakça

1. AADE. (2021). Short-term rental brochure. Independent Authority for Public Revenue – Greece. https://www.aade.gr/sites/default/files/2021-05/SHORT-TERM%20RENTAL%20BROCHURE_5.pdf
2. AADE. (n.d.). Farmers’ tax obligations guide. Independent Authority for Public Revenue – Greece. https://www.aade.gr/menoy/hristikoi-odigoi/forologikes-ypohrezeis-agroton
3. AADE. (n.d.). Income tax return guide. Independent Authority for Public Revenue – Greece. https://www.aade.gr/menoy/hristikoi-odigoi/dilosi-forologias-eisodimatos-f-p
4. AADE. (n.d.). Property owners’ tax obligations guide. Independent Authority for Public Revenue – Greece. https://www.aade.gr/menoy/chrestikoi-odegoi/agora-akinetoy
5. AADE. (n.d.). Starting a business guide. Independent Authority for Public Revenue – Greece. https://www.aade.gr/menoy/hristikoi-odigoi/enarxi-epiheirimatikis-drastiriotitas
6. ANAF. (2019). Mediation procedure. Romania’s National Agency for Fiscal Administration. https://static.anaf.ro/static/10/Anaf/AsistentaContribuabili_r/Procedura_de_mediere_2019.pdf
7. Aydemir, Ş. (2021). A thematic analysis of posters published within the scope of Tax Week. Journal of Fiscal Research, 7(2), 55–72.
8. Barthes, R. (1972). Mythologies. Hill and Wang.

9. Barthes, R. (1977). Image, music, text (S. Heath, Trans.). Fontana Press.
10. Berger, A. A. (2012). Media analysis techniques (4th ed.). SAGE Publications.
11. Burkina Faso Tax Administration [DGI]. (n.d.). General Directorate of Taxes. https://www.impots.gov.bf
12. Burundi Revenue Office [OBR]. (n.d.). Burundian Revenue Authority. https://www.obr.bi
13. Mascagni, G., & Santoro, F. (2018). What is the role of taxpayer education in Africa? (ICTD Working Paper No. 73). International Centre for Tax and Development.
14. Moore, M. (2019). Intelligent government: How research can help increase tax compliance. (African Tax Administration Paper No. 9). International Centre for Tax and Development.
15. Nigerian Federal Inland Revenue Service [FIRS]. (n.d.). Federal Inland Revenue Service. https://www.firs.gov.ng/
16. Nurwahidah, I. (2021). Semiotic interpretation of tax awareness campaigns in Malaysia. Asian Journal of Communication Studies, 12(1), 45–60.
17. OECD. (2021). Building tax culture, compliance and citizenship. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264205154
18. Portal das Finanças. (n.d.). Fiscal citizenship portal. http://info.portaldasfinancas.gov.pt/pt/Cidadania/Paginas/default.aspx
19. Portal das Finanças. (n.d.). Invoice lottery – Fatura da Sorte. https://faturas.portaldasfinancas.gov.pt/FatSorte/home.action
20. Revenue Administration of Turkey. (n.d.). Public service announcements and promotional materials. https://www.gib.gov.tr
21. Revenue Administration of Turkey. (n.d.). Tax week visuals. http://vergihaftasi.gov.tr/g%C3%B6rseller
22. Revenue Ireland. (n.d.). Self-assessment and self-employment: Filing your tax return. https://www.revenue.ie/en/self-assessment-and-self-employment/filing-your-tax-return/index.aspx
23. Revenue Online Service (ROS). (n.d.). ROS registration. https://www.ros.ie/ros-registration-web/ros-registration
24. Skatteetaten. (n.d.). Tax return for youth. Norwegian Tax Administration. https://www.skatteetaten.no/person/skatt/hjelp-til-riktig-skatt/ungdom-arbeid-og-skatt/skattemelding
25. Tanzania Revenue Authority [TRA]. (n.d.). Tanzania Revenue Authority. https://www.tra.go.tz
26. Torgler, B. (2007). Tax compliance and tax morale: A theoretical and empirical analysis. Edward Elgar Publishing.
27. YouTube. (2019, August 17). Money back on the Skætt – Skatteetaten campaign video [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=opt6LzIpmRU