The Approach of Jurists to Types of Money

Öz

In order to understand the new types of currency emerging today, it is crucial to know the attitudes of jurists toward the new currencies they encountered in their own times. This article aims to provide a perspective for evaluating today's currency types by examining the approach of jurists to different types of currency. The methods followed by jurists in response to new events and situations serve as an important guide in determining the attitude that should be adopted in the face of contemporary phenomena. The study examines the perspectives of classical and contemporary jurists on the concept of money. With the idea that it could broaden the scope of the research, a detailed examination of the history of money has not been included; instead, the focus is on the types of money most frequently evaluated in classical fiqh works and contemporary studies. Cryptocurrencies and virtual currencies, which have emerged as a new phenomenon today, were excluded from the scope of the study on the grounds that they could be a major research topic. Within this framework, dinars, dirhams, fels, maghshush, paper, and recorded currencies were examined in detail.

Anahtar Kelimeler

• Islamic Law
• Fiqh
• Faqih
• Islamic Economics
• Money.

Destekleyen Kurum

This article has been prepared based on the study titled “The Status of Virtual Currencies as ‘Money’ from the Perspective of Islamic Jurisprudence (Fiqh),” which was completed as an Atatürk University BAP (Scientific Research Projects) postgraduate thesis project (SDK-2022-9971, Doctoral level; Principal Investigator: Dr. İsmetullah Sami).

Proje Numarası

SDK-2022-9971

Etik Beyan

As this study is conducted solely based on a literature review, document analysis, and the analysis of secondary data, it does not require ethics committee approval.

Fukahânın Para Türlerine Yaklaşımı

Öz

Günümüzde ortaya çıkan yeni para türlerinin anlaşılabilmesi açısından, fakihlerin kendi dönemlerinde karşılaştıkları yeni para birimlerine yönelik tutumlarının bilinmesi büyük önem taşımaktadır. Bu makale, fakihlerin para türlerine yaklaşımını inceleyerek, günümüz para çeşitlerini değerlendirmeye yönelik bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır. Fakihlerin yeni olay ve durumlar karşısında izledikleri yöntemler, çağdaş olgular karşısında izlenmesi gereken tutumun belirlenmesinde önemli bir rehber niteliği taşımaktadır. Çalışmada, klasik dönem ve çağdaş fukahanın para kavramına ilişkin bakış açıları ele alınmıştır. Araştırmanın kapsamını genişletebileceği düşüncesiyle, paranın tarihine dair ayrıntılı bir incelemeye yer verilmemiş; bunun yerine, klasik fıkıh eserlerinde ve çağdaş çalışmalarda en çok değerlendirilen para türleri üzerinde durulmuştur. Günümüzde yeni bir olgu olarak ortaya çıkan kripto ve sanal paralar, başlıca bir araştırma konusu olabileceği gerekçesiyle çalışmanın kapsamı dışında bırakılmıştır. Bu çerçevede dinar, dirhem, fels, mağşuş, kâğıt ve kaydî para türleri detaylı bir şekilde incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İslam Hukuku
• Fıkıh
• Fakih
• İslam İktisadı
• Para

Destekleyen Kurum

Bu makale, Atatürk Üniversitesi BAP Lisansüstü Tez Projesi (SDK-2022-9971, Doktora) olarak tamamlanan (Proje yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi İsmetullah Sami) “Sanal Paraların Fıkhi Açıdan Para Olma Vasfı” isimli çalışmadan hareketle makale formatında düzenlenmiştir.

Proje Numarası

SDK-2022-9971

Etik Beyan

Bu çalışma, yalnızca literatür taramasına, döküman incelemesine ve ikincil verilerin analizine dayalı olarak yürütüldüğünden etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Kaynakça

1. Apaydın, H. Y. (2000). İctihad. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 21, ss. 432-445). İstanbul: TDV Yayınları.
2. Apaydın, H. Y. (2001). Kabz. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 24, ss. 45-49). İstanbul: TDV Yayınları.
3. Aren, S. (1968). İstihdam, Para ve İktisadi Politika. Ankara: Bilgi Yayınları.
4. Aren, S. (2009). 100 Soruda Para ve Para Politikası (2. bs). Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
5. Aybakan, B. (2006). Nakit. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 32, ss. 324-326). İstanbul: TDV Yayınları. Bardakoğlu, A. (1997). Havâle. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 16, ss. 507–512). İstanbul: TDV Yayınları.
6. Bilmen, Ö. N. (1986). Büyük İslâm ilmihali. İstanbul: Bilmen Basım ve Yayınevi.
7. Bukhūtī, M. b. Y. b. S. (1983). Kashshāf al-ḳināʿ ʿan Metni al-Iḳnaʿ. Beirut: Alem al-Kutub.
8. Cündî, M. Ş. (1989). Fıḳhu’t-teʿâmüli’l-mâlî ve’l-maṣrafî’l-ḥadîs. Kahire: Dâru’n-Nahdati’l-Arabiyye.

9. Döndüren, H. (1988). Adedî. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 1, s. 356). İstanbul: TDV Yayınları.
10. Döndüren, H. (2005). Muâtât. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 30, ss. 329–330). İstanbul: TDV Yayınları.
11. Dusūkī, A. A. (n.d.). Ḥāshiyet al-Dusūki 'alā Sharḥ al-Kebir. Beirut: Dāru al-Fikr.
12. Erdoğan, M. (2015). Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Ensar Neşriyat.
13. Ergin, F. (1969). Para Siyaseti. İstanbul: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Yayınları.
14. Ergin, F. (1983). Para ve Faiz Teorileri (2. bs.). İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
15. Gözübenli, B. (1986). İslam’da Para ve Fonksiyonları. Erzurum.
16. Gözübenli, B. (2002). Keylî. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 25, ss. 361–362). Ankara: TDV Yayınları.
17. Hacak, H. (2003). Mal. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 27, ss. 461–465). Ankara: TDV Yayınları.
18. Hacak, H. (2005). Mislî. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 30, ss. 187–188). İstanbul: TDV Yayınları.
19. Hacak, H. (2013). Veznî. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 43, ss. 95–98). İstanbul: TDV Yayınları.
20. Ḥammād, N. (1996). İktisadi Fıkıh Terimleri (R. Ulusoy, Çev.). İstanbul: İz Yayıncılık.
21. Ḥasenī, A. H. (1996). Fıkhî Ve İktisadî Açıdan İslam’da Para (A. Esen, Çev.). İstanbul: İz Yayıncılık.
22. Ḫurashi, E. A. (n.d.). Sharḥ al-Ḫurashi ʿalā Muḫtasari Ḫalil. Beirut: Dāru Sādır.
23. Ḥusarī, A. M. (1986). al-Siyāset al-iḳtiṣādiyya wa al-nuẓum al-māliyyat al-fiqhi al-Islāmi. Beirut: Dāru al-Kitābi al- ‘Arabi.
24. Ibn Ābidīn, M. A. (1906). Redd al-Muḫtār ʿale al-Durri al-Muḫtār. Dersaadet: Matbaa-i Osmaniye.
25. Ibn al-Humām, K. M. (2003). Sharḥu Fetḥ al-Ḳadir. Beirut: Dāru al-Kutubi al-Ilmiyya.
26. Ibn Ḳudāma, A. b. A. (1970). al-Muġni. Cairo: Mektebat al-Qahira.
27. Ibn Maniʿ, A. b. S. (1987). al-Warāḳ al-naḳdi ḥaqiqat al-naḳdi ḥaqiqat al-naḳdi ḥaqiqat al-naḳdi”. Majellat al-
28. Majma'i al-Fiḳhi. 1/1.
29. İnalcık, H. (1997). Havâle. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 16, ss. 512–513). İstanbul: TDV Yayınları.
30. Jāid, S. b. S. (1986). Aḥkāmu al-awrāḳ al-naḳdiyya wa al-tijāriyya fi al-fiḳhi al-Islāmi. Mecca: Cāmiʿat al-Umm al-Ḳurā.
31. Kallek, C. (2010). Süftece. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 38, ss. 19–21). İstanbul: TDV Yayınları.
32. Keleş, A. (1998). İslam’a Göre Para Kavramı. Bursa.
33. Majmau'l-Fiqhi'l-Islami. (2022, June 3). al-Qarārat. Retrieved from https://iifa-aifi.org/
34. Majmau'l-Fiqhi'l-Islami. (2022, June 3). Qarār bi şa’ni aḥkāmu’n-nuḳūd. Retrieved from https://iifa-aifi.org/ar/1679.html.
35. Mawṣilī, A. b. M. (2012). Al-Iḫtiyār li-taʿlili al-Muḫtār. İstanbul: Çağrı Yayınları.
36. Merġīnānī, B. A. (n.d.). Al-Hidāya sharḥu Bidāyat al-Mubtedi. Beirut: al-Mektebet al-Islamī.
37. Mütevellī, E. e.-S., & Shahhāte, Ş. İ. (1983). Iḳtiṣādiyyāt al-nuḳūd fi iṭāri al-fiqhi al-Islāmi. Cairo: Mektebat al-Wahba.
38. Nawawī, Y. b. Sh. (1980). Kitābu al-Majmuʿ sharḥ al-muheẕẕeb li al-Shirāzi (M. N. el-Mutîʿî, Thk.). Jeddah: Mektebat al-Irshād.
39. Paya, M. (2013). Para Teorisi ve Para Politikası (6. bs.). İstanbul: Türkmen Kitabevi.
40. Qāsānī, A. E. (n.d.). Bedāʾiʿu’ṣ-ṣanāʾiʿ fi tertibi al-sharāʾiʿ. Beirut: Dāru al-Kutubi al-Ilmiyya.
41. Şahin, H. (2019). Bankacılıkta Para Üretiminin İktisadi ve Fıkhî Açıdan Değerlendirilmesi. İstanbul.
42. Saḥnūn, A. b. S. (1994). Al-Muḍawwāndat al-qubrā. Beirut: Dāru al-Kutubi al-Ilmiyya.
43. Saraḫsī, M. b. A. (1989). Al-Mabsūṭ. Beirut: Dāru al-Ma’rifa.
44. Shāfiʿī, M. b. I. (2001). Al-Umm (R. F. ʿAbd al-Muttalib, Thk.). Dāru al-Wefā.
45. Shaykhīzāda, A. b. M. (1902). Majmāʿuʿl-enhur fi sharḥi Multeḳa'l-Ebḥur. Istanbul: Matbaa-i Āmire.
46. Shīrāzī, E. I. (1996). Al-Muḥaẕẕeb fi fiḳhi al-Imām al-Shāfiʿī. Dimashq-Beirut, Dāru al-Kālam-Dār al-Shāmiyya.
47. Shirbīnī, Ş. M. (2009). Muġni'l-muḥtāj ilā maʿrifati meʿāni alfāẓi al-Minhāj (A. Sh. an-Najm, Thk.). Dimashq: Dāru al-Feyha.
48. Tekdoğan, Ö. F. (2020). İslam İktisadı Açısından Kaydî Para ve Kısmi Rezerv Bankacılığı. İstanbul: İktisat Yayınları.
49. Tekdoğan, Ö. F. (2020). Kısmi Rezerv Bankacılığı Sistemi ve İslami Bir İktisadi Düzen İçin Uygunluğu. C. Korkut (Ed.), İslam İktisadında Para: Bakırdan Dijitale (ss. 167–197). Ankara: TDV Yayınları.
50. Timurtashī, M. b. A. (2001). Risālet al-beẕli’l-mechūd fi taḥriri es’ileti taġayyüri’n-nuḳūd (A. Hüsâmüddîn, Thk.). Palestine: Jamiʿāt al-Quds.
51. Yaşaroğlu, M. K. (2003). Mecmau’l-Fıkhi’l-İslâmî. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 28, ss. 258–259). Ankara: TDV Yayınları.
52. Yazıcı, A. (2020). Kaydî Para Üretimi ve Fıkhî Açıdan Bir Değerlendirme. C. Korkut (Ed.), İslam iktisadında para: Bakırdan dijitale. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
53. Yazıcı, A. (2020). Kripto Paralarla İlgili Fetvalar ve Fıkhî Hükmü. M. Şimşek & M. Samar (Ed.), İslami finans ve finansal teknolojiler (ss. 141–163). Konya: NEÜ Yayınları.
54. Zuḥaylī, V. (2002). al-Muʿāmelāt al-māliyyet al-muʿāṣirāt. Dimashq: Dāru al-Fikr.