Hanehalkı Kavramının Bibliyometrik Analizi

Öz

Ülkelerin refah düzeyi çoğu zaman sosyal ve ekonomik kriterler üzerinden ölçülmektedir. Bu kriterler açısından bakıldığında hanehalkı, hem sosyal hem de ekonomik boyutları olan bir kavram olarak dikkat çekmektedir. Gıda güvenliğinden halk sağlığına, gelirden tüketime kadar uzanan alt başlıklarla bağlantılı olduğu düşünüldüğünde, hanehalkının önemi daha da belirginleşmektedir. Bu önemine bağlı olarak, hanehalkı kavramının geniş bir yelpazede akademik çalışmalarda anahtar kelime olarak kendisine yer bulduğu görülmektedir. Bu çalışmada hanehalkı kavramı, anlam zenginliğini ortaya koyan kavramsal çerçevesinin yanında, ekonomi alanına bakan yönüyle hem ilişki ağları hem de konu kümelenmeleri üzerinden bibliyometrik bir analize tabi tutularak incelenmiştir. Uluslararası literatürde hanehalkı bilançoları adı altında, veri merkezleri tarafından raporlanan veri setlerinin kullanıldığı, Türkiye’de hanehalkı için bilanço şablonuna uygun bir veri setinin raporlanmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Household
• Bibliometrics
• Vos viewer

Destekleyen Kurum

Bu çalışmada herhangi bir resmi, ticari ya da kar amacı gütmeyen organizasyondan fon desteği alınmamıştır.

Etik Beyan

Çalışmamın/çalışmamızın bir anket kullanılmaması sebebiyle etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar arasında yer aldığını beyan ederim/ederiz.

Teşekkür

Prof. Dr. Şule Yüksel YİĞTER hocama desteklerinden dolayı teşekkür ederim.

BIBLIOMETRIC ANALYSIS OF THE HOUSEHOLD CONCEPT

Öz

The welfare level of countries is often measured through social and economic criteria. From this perspective, the household stands out as a concept with both social and economic dimensions. Considering its connection to sub-topics ranging from food security and public health to income and consumption, the importance of the household becomes even more apparent. Due to this importance, the concept of household is seen to find its place as a keyword in a wide range of academic studies. In this study, the concept of household is examined through a bibliometric analysis, both in terms of its conceptual framework revealing its richness of meaning, and its economic dimension, through both relationship networks and subject clusters. It has been observed that in the international literature, datasets reported by data centers are used under the name of household balance sheets, but a dataset suitable for a balance sheet template for households in Turkey has not been reported.

Anahtar Kelimeler

• Household
• Bibliometrics
• Vos viewer

Destekleyen Kurum

This study did not receive funding from any governmental, commercial, or non-profit organization.

Etik Beyan

We declare that my/our study is among those that do not require ethics committee approval because it did not involve the use of a survey.

Teşekkür

I would like to thank Professor Dr. Şule Yüksel YİĞTER for her support.

Kaynakça

1. Angeletos, G. M., Laibson, D., Repetto, A., Tobacman, J., & Weinberg, S. (2001). The hyperbolic consumption model: Calibration, simulation, and empirical evaluation. Journal of Economic Perspectives, 15(3), 47–68. https://doi.org/10.1257/jep.15.3.47
2. Angelsen, A., Jagger, P., Babigumira, R., Belcher, B., Hogarth, N. J., Bauch, S., Börner, J., Smith-Hall, C., & Wunder, S. (2014). Environmental income and rural livelihoods: A global comparative analysis. World Development, 64(S1), S12–S28. https://doi.org/10.1016/J.worlddev.2014.03.006
3. Aristotle. (1999). Politics (B. Jowett, Trans.). Batoche Books. (Original work published ca. 350 B.C.E.)
4. Banerjee, A. V., & Duflo, E. (2007). The economic lives of the poor. Journal of Economic Perspectives, 21(1), 141–167. https://doi.org/10.1257/jep.21.1.141
5. Becker, G. (1991). A Treatise on the Family. Harvard University Press. Campbell, J. Y. (2006). Household finance. Journal of Finance, 61(4), 1553–1604. https://doi.org/10.1111/J.1540-6261.2006.00883.x
6. Canatan, B., & İpek, Ö. (2023). Hanehalkı finansal katılımını etkileyen faktörler. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(1), 265–276 https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1199662
7. Carter, M., & Barrett, C. (2006). The economics of poverty traps and persistent poverty: An asset-based approach. Journal of Development Studies, 42(2), 178–199. https://doi.org/10.1080/00220380500405261
8. Cerutti, E., Claessens, S., & Laeven, L. (2017). The Use and Effectiveness of Macroprudential Policies: New Evidence. Journal of Financial Stability, 28, 203–224. https://doi.org/10.1016/J.JFS.2015.10.004

9. Çebi Karaaslan, K., Oktay, E., Karaaslan, A., & Alkan, Ö. (2023). Hanehalklarının Tasarruf Tercihlerinin Belirleyicileri: Türkiye Örneğine Nested Logit Model Uygulaması. Alanya Akademik Bakış, 7(1), 547-564. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1208751
10. Çolak, Ö. & Öztürkler, H., (2012). Tasarrufun belirleyicileri: Küresel tasarruf eğiliminde değişim ve Türkiye’de hanehalkı tasarruf eğiliminin analizi. Bankacılar Dergisi 82, 3 –44. https://izlik.org/JA46LY83DX
11. Deaton, A. (1997). The analysis of household surveys: A microeconometric approach to development policy. https://documents1.worldbank.org/curated/en/593871468777303124/pdf/17140-PUB-revised-PUBLIC-9781464813313-Updated.pdf
12. DeCuir-Gunby, J. T., & McCoy, W. N. (2022). Mixed methods research proposal. In International Encyclopedia of Education Fourth Edition (pp. 729–738). https://doi.org/10.1016/B978-0-12-818630-5.11074-7
13. Del Boca, D., Oggero, N., Profeta, P., & Rossi, M. (2020). Women’s and men’s work, housework and childcare, before and during COVID-19. Review of Economics of the Household, 18(4), 1001–1017. https://doi.org/10.1007/S11150-020-09502-1
14. Druckman, A., & Jackson, T. (2010). The bare necessities: How much household carbon do we really need? Ecological Economics, 69(9), 1794–1804. https://doi.org/10.1016/J.ECOLECON.2010.04.018
15. Engels, F. (1990). Ailenin, Özel Mülkiyetin ve Devletin Kökeni (K. Somer, Çev.). Sol Yayınları. (Orijinal eser 1884 yılında yayımlanmıştır.)
16. Eurostat. (2025). Eurostat Statistics Explained. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Glossary:Household_-_social_statistics
17. Fettahoğlu, S. (2015). Hanehalkının finans eğitimi ve finansal okuryazarlık düzeyleri üzerine Kocaeli’nde bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi 67, s. 101–116.https://doi.org/10.25095/mufad.396581
18. Galor, O., & Weil, D. (1993). The Gender Gap, Fertility, and Growth. Nber working paper series, Paper No:4550. https://doi.org/10.3386/W4550
19. Gourinchas, P. O., & Parker, J. A. (2002). Consumption over the life cycle. Econometrica, 70(1), 47–89. https://doi.org/10.1111/1468-0262.00269
20. Haushofer, J., & Shapiro, J. (2016). The short-term impact of unconditional cash transfers to the poor: Experimental evidence from Kenya. Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1973–2042. https://doi.org/10.1093/QJE/QJW025
21. Hornby, A. (2005). Oxford Advanced Learner's Dictionary of Current English (S. Wehmeier, Chief Ed.; C. McIntosh & J. Turnbull, Eds.; M. Ashby, Phonetics Ed.; 7th ed.). Oxford University Press.
22. İbn Haldun. (2016). Mukaddime (S. Uludağ, Haz.). Dergâh Yayınları. (13. Baskı) (Orijinal eser 1377 yılında yazılmıştır.)
23. İnalcık, H. (1989). Köy, Köylü ve İmparatorluk. Milletlerarası Türkiye Sosyal ve İktisat Kongresi (1 –11). Türk Tarih Kurumu Yayınları.
24. Keynes, J. M. (1936). The general theory of employment, interest and money. Macmillan and Co., Limited.
25. Koçak, S., & Kariş, Ç. (2023). Döviz Kuru Oynaklığı ve Hane Halkı Tüketim Harcamaları: Türkiye’den Kanıtlar. Sosyoekonomi 31(55), 283–296. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2023.01.15
26. Kulaksızoğlu, H., Taylan, S., & Eti-Aslan, F. (2025). Mapping the nursing literature on patient safety in the operating room: A bibliometric analysis. Perioperative Care and Operating Room Management, https://doi.org/10.1016/j.pcorm.2024.100455
27. Ksenophon. (2020). İktisat üzerine: Oikonomikos (A. Çokona, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. (Orijinal eser MÖ yaklaşık 360 yılında yazılmıştır.)
28. Leshem, D. (2016). Retrospectives: What did the ancient Greeks mean by oikonomia? Journal of Economic Perspectives 30 (1), 225–38. https://doi.org/10.1257/jep.30.1.225
29. Malmendier, U., & Nagel, S. (2011). Depression babies: Do macroeconomic experiences affect risk taking? Quarterly Journal of Economics, 126(1), 373–416. https://doi.org/10.1093/QJE/QJQ004
30. Marshall, A. (1930). Principles of economics: An introductory volume (8th ed.). Macmillan and Co., Ltd. (Original work published 1890).
31. Miles, M. B., Huberman, A. M. & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A sourcebook of new methods. Sage.
32. Morgan, L. (1982). Ancient Society. K.P. Bagchi Company.
33. Nişanyan Sözlük. (2025). https://www.nisanyansozluk.com/kelime/hane%20halk%C4%B1
34. Orhan, Ö. (2015). Aristoteles'te siyasal yönetim kavramı ve politikanın Türkçe çevirilerinin bir eleştirisi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 70(3), 607–653. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002365
35. Paksoy, S., & Şahin, H. (2023). Hanehalkı Harcamalarının Gelir Memnuniyeti Üzerindeki Etkilerinin Belirlenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 113–128. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1125688
36. Schuler, C. (1998). Ländliche Siedlungen und Gemeinden im hellenistischen und römischen Kleinasien. Beck.
37. Smith, A. (1937). An inquiry into the nature and causes of the wealth of nations (E. Cannan, Ed.). The Modern Library. (Original work published 1776).
38. Smith, J. P. (1999). Healthy bodies and thick wallets: The dual relation between health and economic status. The Journal of Economic Perspectives:13(2), 145–166. https://doi.org/10.1257/jep.13.2.145
39. Sönmez, A. (1998). Toplumsal araştırmalarda analiz birimleri olarak aile ve hanehalkının mahiyet ve yapılarının belirlenmesi sorunu. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 15(1). https://izlik.org/JA44UT84PZ
40. Steg, L. (2008). Promoting household energy conservation. Energy Policy, 36(12), 4449–4453. https://doi.org/10.1016/J.ENPOL.2008.09.027
41. Şengür, M., & Taban, S. (2016a). Gelir dağılımı-tasarruf ilişkisi: Türkiye’de hanehalkı gelir türünün tasarruflar üzerindeki etkisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 49–71. https://izlik.org/JA75JG72PZ
42. Şengür, M., & Taban, S. (2016b). Türkiye’de hanehalkı tasarruflarının gelir dışındaki belirleyicileri. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(1). https://doi.org/10.17541/oeybd.84848
43. TÜİK. (2021). 2021, https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/45581/metadata
44. TÜİK. (2024). Hanehalkı tiplerine ve büyüklüklerine göre hanehalkı sayısı - Veri Portalı - TÜİK 2024-53957
45. UNSD. (1993). System of National Accounts. https://unstats.un.org/unsd/nationalaccount/docs/1993sna.pdf
46. Van Rooij, M., Lusardi, A., & Alessie, R. (2011). Financial literacy and stock market participation. Journal of Financial Economics, 101(2), 449–472. https://doi.org/10.1016/J.JFINECO.2011.03.006
47. Williams, B.J.(1974). A Model of Band Society. Society for American Archaeology. https://www.jstor.org/stable/25146723
48. Yang, D. (2008). International migration, remittances and household investment: Evidence from Philippine migrants’ exchange rate shocks. Economic Journal, 118(528), 591–630. https://doi.org/10.1111/J.1468-0297.2008.02134.X