Hava Durumu Değişkenlerinin Borsa İstanbul Üzerine Etkisinin Araştırılması

Abdullah Ferit Erol

doi:10.71284/sjissr.2025524

TR EN

Hava Durumu Değişkenlerinin Borsa İstanbul Üzerine Etkisinin Araştırılması

Öz

Finans alanında oluşturulan birçok teori yatırımcıların rasyonel davrandığını öne sürmektedir. Ancak davranışsal finans alanında yapılan çalışmalar yatırımcıların rasyonel davranmadığı ve aldıkları kararları etkileyen psikolojik faktörlerin olduğunu ifade etmektedir. Yatırımcılar, yatırım kararı verirken birçok parametre bu kararlarını etkilemektedir. Finansal oranlar, faaliyet raporları ve çevresel şartlar gibi birçok saik yatırımcıların alacakları kararlar üzerinde etkili olmaktadır. Çevresel şartların içerisine sürü davranışı, arkadaş tavsiyeleri, sosyal medyada verilen tavsiyeler, yatırımcının psikolojik durumu gibi birçok etken bulunmaktadır. Yatırımcıların kararlarını etkileyen psikolojik faktörlerden biriside hava durumu değişkenleridir. Bu çalışmanın amacı hava durumu değişkenlerinin Borsa İstanbul’u etkileyip etkilemediği araştırılmaktadır. Bu bağlamda araştırmada bağımlı değişken olarak BISSTUM (XUTUM) endeks hacmi kullanılmıştır. Bağımsız değişken olarak ise basınç, güneşlenme süresi, nemlilik, sıcaklık ve yağış değişkenlerinin Türkiye ortalaması kullanılmıştır. Araştırma 01.12.2021-30.11.2024 tarihleri arasındaki aylık ortalama değerleri kapsamaktadır. Değişkenler arasındaki ilişki çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmak suretiyle test edilmiştir. Çalışmanın sonucuna göre basınç, güneşlenme süresi ve yağış faktörleri ile işlem hacmi arasında istatistiki olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir. Bu durum basıncın, güneşlenme süresinin ve yağışın arttığı dönemlerde bazı yatırımcıların riskten kaçındığı ve işleme girmediği sonucunu doğurmaktadır. Nemlilik ve sıcaklık faktörleri ile işlem hacmi arasında pozitif yönlü bir ilişki olmasına karşın istatistiki olarak anlamlı sonuçlar elde edilememiştir.

Anahtar Kelimeler

Borsa , Hava Durumu , Yatırımcı Psikolojisi , Finansal Karar

Investigating The Effect of Weather Variables on Borsa İstanbul

Abstract

Many theories in finance suggest that investors behave rationally. However, studies in behavioral finance suggest that investors do not act rationally and that there are psychological factors that affect their decisions. While investors make investment decisions, many parameters affect their decisions. Many motives such as financial ratio, annual reports and environmental conditions have an impact on investors' decisions. Environmental conditions include many factors such as herd behavior, recommendations of friends, recommendations given on social media, and the psychological state of the investor. One of the psychological factors affecting investors' decisions is weather variables. The aim of this study is to investigate whether weather variables affect the Borsa İstanbul. In this context, BISSTUM (XUTUM) index volume is used as the dependent variable. Turkey average of pressure, sunshine duration, humidity, temperature and precipitation variables are used as independent variables. The study covers monthly average values between 01.12.2021-30.11.2024. The relationship between variables were tested through multiple linear regression analysis. According to the results of the study, there is a statistically significant and negative relationship between pressure, sunshine duration and precipitating factors and transaction volume. This implies that some investors are risk averse and do not enter into transactions during periods of increased pressure, sunshine duration and precipitation. Although there is a positive relationship between humidity and temperature factors and trading volume, statistically significant results were not obtained.

Keywords

Stock Market , Weather , Investor Psychology , Financial Decision

Kaynakça

Altın, H. (2024). The impact of extreme weather events on the S&P 500 return index. International Journal of Sustainable Engineering, 17(1), 642–649. [https://doi.org/10.1080/19397038.2024.2393577](https://doi.org/10.1080/19397038.2024.2393577)
Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2010). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı. Sakarya Yayıncılık.
Atuahene, S., Yusheng, K. & Bentum-Micah, G. (2020). Stock returns and the weather effect: The case of Ghana. Preprints. [https://doi.org/10.20944/preprints202009.0388.v1](https://doi.org/10.20944/preprints202009.0388.v1)
Bassi, A., Colacito, R. & Fulghieri, P. (2013). ’O sole mio: An experimental analysis of weather and risk attitudes in financial decisions. The Review of Financial Studies, 26(7), 1824-1852. [https://doi.org/10.1093/rfs/hht004](https://doi.org/10.1093/rfs/hht004)
Bradrania, R. & Gao, Y. (2024). Lottery demand, weather and the cross-section of stock returns. Journal of Behavioral and Experimental Finance, 42, Article 100910. [https://doi.org/10.1016/j.jbef.2024.100910](https://doi.org/10.1016/j.jbef.2024.100910)
Brahmana, R. K., Hooy, C. W. & Ahmad, Z. (2015). Does tropical weather condition affect investor behaviour? Case of Indonesian stock market. Global Business and Economics Review, 17(2), 188-202. [https://doi.org/10.1504/GBER.2015.068566](https://doi.org/10.1504/GBER.2015.068566)
Cao, M. & Wei, J. (2005). Stock market returns: A note on temperature anomaly. Journal of Banking & Finance, 29(6), 1559-1573. [https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2004.06.028](https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2004.06.028)
Černý, P. (2019). The weather and stock returns. (Publication. No. 191800). [Bachelor Thesis, Charles University Faculty of Social Sciences Institute of Economic Studies], [https://dspace.cuni.cz/handle/20.500.11956/105028](https://dspace.cuni.cz/handle/20.500.11956/105028)
Chandra, M. V. (2021). Weather effects on stock market returns in the United States. [Bachelor Thesis, University of New Hampshire]. Honors Theses and Capstones. 585. [https://scholars.unh.edu/honors/585](https://scholars.unh.edu/honors/585)
Chang, T., Nieh, C. C., Yang, M. J. & Yang, T. Y. (2006). Are stock market returns related to the weather effects? Empirical evidence from Taiwan. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 364, 343-354. [https://doi.org/10.1016/j.physa.2005.09.040](https://doi.org/10.1016/j.physa.2005.09.040)

Dong, M. & Tremblay, A. (2018). Does the weather influence global stock returns? Critical Finance Review. 10(2), 207-249. [http://dx.doi.org/10.1561/104.00000098](http://dx.doi.org/10.1561/104.00000098)
Durmuskaya, S. (2016). Hava sıcaklıkları ile borsa gıda ve içecek endeksleri arasındaki ilişki: BIST gıda ve içecek endeksi uygulaması, Journal of Accounting, Finance and Auditing Studies, 2(2), 224-238.
Fama, E. F. (1970). Efficient capital markets: A review of theory and empirical work. The Journal of Finance, 25(2), 383-417. [https://doi.org/10.2307/2325486](https://doi.org/10.2307/2325486)
Floros, C. (2011). On the relationship between weather and stock market returns. Studies in Economics and Finance, 28(1), 5-13. [https://doi.org/10.1108/10867371111110525](https://doi.org/10.1108/10867371111110525)
Goetzmann, W. N. & Zhu, N. (2005). Rain or shine: Where is the weather effect?. European Financial Management, 11(5), 559-578. [https://doi.org/10.1111/j.1354-7798.2005.00298.x](https://doi.org/10.1111/j.1354-7798.2005.00298.x)
Gündoğdu, A. & Sarılı, S. (2021). Hava durumu anomalisi: Panel veri analizi. Maliye ve Finans Yazıları, (116), 143-154. [https://doi.org/10.33203/mfy.973698](https://doi.org/10.33203/mfy.973698)
Güngör, S. & Küçün, N. T. (2019). BIST100 endeksinde işlem hacmi ve işlem miktarında hava durumu anomalisi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(4), 1459-1469. [https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunisosbil/issue/51774/448197](https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunisosbil/issue/51774/448197)
Güngör, S. & Küçün N. T. (2022). Ruh halimizi etkileyen hava durumu parametreleri borsa verilerini de etkiler mi? 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 3(3), 334-340. [https://doi.org/10.52835/19maysbd.1161210](https://doi.org/10.52835/19maysbd.1161210)
Güriş, S., Çağlayan, E. & Güriş, B. (2017). Eviews ile temel ekonometri. Der Yayınları.
Hirshleifer, D. & Shumway, T. (2003). Good day sunshine: Stock returns and the weather. The Journal of Finance, 58(3), 1009-1032. [https://doi.org/10.1111/1540-6261.00556](https://doi.org/10.1111/1540-6261.00556)
Jacobsen, B. & Marquering, W. (2008). Is it the weather?. Journal of Banking & Finance, 32(4), 526-540. [https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2007.08.004](https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2007.08.004)
Jiang, Z., Gupta, R., Subramaniam, S. & Yoon, S. M. (2021). The effect of air quality and weather on the Chinese Stock: Evidence from Shenzhen Stock Exchange. Sustainability, 13(5), Article 2931. [https://doi.org/10.3390/su13052931](https://doi.org/10.3390/su13052931)
Karcıoğlu, R. & Özer, N. (2018). Hava durumu ve ayın evreleri anomalilerinin BIST'de getiri ve oynaklığa etkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 32(2), 533-555. [https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiibd/issue/36952/397529](https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniiibd/issue/36952/397529)
Keef, S. P. & Roush, M. L. (2005). Influence of weather on New Zealand financial securities. Accounting & Finance, 45(3), 415-437. [https://doi.org/10.1111/j.1467-629x.2004.00135.x](https://doi.org/10.1111/j.1467-629x.2004.00135.x)
Keef, S. P. & Roush, M. L. (2007). Daily weather effects on the returns of Australian stock indices. Applied Financial Economics, 17(3), 173-184. [https://doi.org/10.1080/09603100600592745](https://doi.org/10.1080/09603100600592745)
Kiremitçi, E. & Coşkun, H. (2017). Mevsimsellik ve öznel iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(2), 239-248.
Lin, M. C. (2015). Seasonal affective disorder and investors’ response to earnings news. International Review of Financial Analysis, 42, 211-221. [https://doi.org/10.1016/j.irfa.2015.07.003](https://doi.org/10.1016/j.irfa.2015.07.003)
Liu, B., Pei, J. & Yu, Z. (2024). Stock price prediction through GRA-WD-BiLSTM model with air quality and weather factors. International Journal of Machine Learning and Cybernetics, 15(5), 1967-1984. [https://doi.org/10.1007/s13042-023-02008-z](https://doi.org/10.1007/s13042-023-02008-z)
Maddala, G. S. & Wu, S. (1999). A Comparative Study of Unit Root Tests with Panel Data and a New Simple Test. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 61(S1), 631-652. [https://doi.org/10.1111/1468-0084.0610s1631](https://doi.org/10.1111/1468-0084.0610s1631)
Marbehant, A. (2020). The influence of weather conditions on the Helsinki stock exchange [Master's thesis, Jyväskylä University]. [https://jyx.jyu.fi/handle/123456789/72979](https://jyx.jyu.fi/handle/123456789/72979)
Medetoğlu, B. & Kavas, Y. B. (2022). Hava sıcaklığının BIST TÜM Endeksi fiyatları üzerindeki etkisi: İstanbul ili örneği. Business Economics and Management Research Journal, 5(3), 220-233. [https://dergipark.org.tr/en/pub/bemarej/issue/73285/1177367](https://dergipark.org.tr/en/pub/bemarej/issue/73285/1177367)
Peillex, J., El Ouadghiri, I., Gomes, M. & Jaballah, J. (2021). Extreme heat and stock market activity. Ecological Economics, 179, Article 106810. [https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2020.106810](https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2020.106810)
Sami, J. (2023). Weather, investor psychology and stock returns: Evidence from Fiji's stock market. Review of Behavioral Finance, 15(1), 65-78. [https://doi.org/10.1108/RBF-01-2021-0007](https://doi.org/10.1108/RBF-01-2021-0007)
Saunders, E. M. (1993). Stock prices and Wall Street weather. The American Economic Review, 83(5), 1337-1345. [https://www.jstor.org/stable/2117565](https://www.jstor.org/stable/2117565)
Schulte-Huermann, A. (2020). Impact of weather on the stock market returns of different industries in Germany. Junior Management Science (JUMS), 5(3), 295-311. [https://doi.org/10.5282/jums/v5i3pp295-311](https://doi.org/10.5282/jums/v5i3pp295-311)
Shahzad, F. (2019). Does weather influence investor behavior, stock returns, and volatility? Evidence from the Greater China region. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 523, 525-543. [https://doi.org/10.1016/j.physa.2019.02.015](https://doi.org/10.1016/j.physa.2019.02.015)
Smith, E. L. (1939). Tides in the Affairs of Men (An Approach to the Appraisal of Economics Change). Institute of Cosmological Economics. New York. pp. 85-120.
Su, Y., Lu, X., Zeng, Q. & Huang, D. (2022). Good air quality and stock market returns. Research in International Business and Finance, 62, Article 101723. [https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2022.101723](https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2022.101723)
Sugianto, L. F. & Huang, C. L. (2020). The influence of weather factors to mood and human behavior on the stock market indices performance by the tendency towards geographical location. Advances in Economics and Business, 8(5), 277-293. [https://doi.org/10.13189/aeb.2020.080503](https://doi.org/10.13189/aeb.2020.080503)
Tarczyński, W., Majewski, S., Tarczyńska-Łuniewska, M., Majewska, A. & Mentel, G. (2021). The impact of weather factors on quotations of energy sector companies on warsaw stock exchange. Energies, 14(6), Article 1536. [https://doi.org/10.3390/en14061536](https://doi.org/10.3390/en14061536)
Tarı, R. (2015). Ekonometri. Umuttepe Yayınları.
Tufan, E. (2008). Davranışsal Finans. İmaj Yayınevi.
Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK], (6 Şubat, 2025). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2024. 16 Ekim, 2025 tarihinde [https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayal%C4%B1-N%C3%BCfus-Kay%C4%B1t-Sistemi-Sonu%C3%A7lar%C4%B1-2024-53783&dil=1](https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayal%C4%B1-N%C3%BCfus-Kay%C4%B1t-Sistemi-Sonu%C3%A7lar%C4%B1-2024-53783&dil=1)] adresinden erişilmiştir.
Vlady, S., Tufan, E. & Hamarat, B. (2011). Causality of weather conditions in Australian stock equity returns. The Young Economists Journal/Revista Tinerilor Economisti, 1(16), 161-175. [https://econpapers.repec.org/article/aiorteyej/v_3a1_3ay_3a2011_3ai_3a16_3ap_3a161-175.htm](https://econpapers.repec.org/article/aiorteyej/v_3a1_3ay_3a2011_3ai_3a16_3ap_3a161-175.htm)
Yerdelen Tatoğlu, F. (2017). Panel Zaman Serileri Analizi Stata Uygulamalı. Beta Yayınları.
Yücel, Ö. (2016). Finansal piyasa etkinliği: Borsa İstanbul üzerine bir uygulama. International Review of Economics and Management, 4(3), 107-123. [https://doi.org/10.18825/irem.16916](https://doi.org/10.18825/irem.16916)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Davranışsal Finans , Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Abdullah Ferit Erol ^*
0000-0001-6898-7540
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

17 Ekim 2025

Kabul Tarihi

4 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.71284/sjissr.2025524

IZ

https://izlik.org/JA69PZ62EH

APA

Erol, A. F. (2025). Hava Durumu Değişkenlerinin Borsa İstanbul Üzerine Etkisinin Araştırılması. Scientific Journal of Innovation and Social Sciences Research, 5(2), 146-165. https://doi.org/10.71284/sjissr.2025524

Scientific Journal of Innovation and Social Sciences Research (SJISSR), işletme ve yönetim bilimleri alanında faaliyet gösteren, uluslararası, hakemli ve açık erişimli bir dergidir. Dergi, yılda iki sayı (Haziran ve Aralık) yayımlanmaktadır. SJISSR’de yayımlanan tüm makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-SA 4.0) kapsamında lisanslanmaktadır. Dergi, COPE, DOAJ ve ÜAK etik yayıncılık ilkelerini esas almaktadır.

Hava Durumu Değişkenlerinin Borsa İstanbul Üzerine Etkisinin Araştırılması

Öz

Anahtar Kelimeler

Investigating The Effect of Weather Variables on Borsa İstanbul

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster