İleri biyolojik atıksu arıtma tesislerinde model bazlı proses optimizasyonu

Seval Sözen; Derin Orhon; Emine Ubay Çokgör; Güçlü İnsel; Özlem Karahan; Nevin Yağcı; Serdar Doğruel; Gülsüm Emel Zengin Balcı; Tuğba Ölmez Hancı; Didem Okutman Taş; Ebru Dülekgürgen; Aslı Seyhan Çığgın; İlke Pala; Tuğçe Katipoğlu

İleri biyolojik atıksu arıtma tesislerinde model bazlı proses optimizasyonu

Öz

Avrupa Birliği’ne uyum sürecinde ele alınan atık sorunu kapsamında, alıcı ortamlara yapılacak deşarjlarda konvansiyonal parametrelerin yanısıra azot ve fosfor (besi maddesi) parametrelerinin de belli standart değerlerin altına indirilmesi gerekli hale gelmiştir. Bu nedenle, “Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği, 2006” ile uyum sürecinde olan ülkemizde azot ve fosfor standartları mevzuatımıza dâhil edilmiştir. “Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği, 2006” kapsamında mevcut tesislerin besi maddesi giderimine yönelik olarak geliştirilmesi, yeni kurulacak tesislerin ise besi maddesi giderecek şekilde en uygun arıtma teknolojisi kavramı çerçevesinde boyutlandırılması gereklidir. Besi maddesi giderimine yönelik en uygun arıtma teknolojisi biyolojik prosesler, bunlar arasında en ekonomik çözüm ise aktif çamur sistemleri olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma aktif çamur tesislerinin, Avrupa Birliği normlarında performansını sağlayabilecek optimum tasarım ve işletme süreçlerinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu kapsamda, bir örnek olarak ele alınan İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Paşaköy İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’nde mevcut durumda atıksu karakterizasyonu ve sistem performansı deneysel olarak belirlenmiş, elde edilen bilgiler kullanılarak sürekli kullanıma uygun olacak model-bazlı tasarım ile işletme simülasyon programları hazırlanmış ve işletme optimizasyonu çerçevesinde çıkış besi maddesi konsantrasyonlarının düşürülmesi amacıyla işletme senaryoları oluşturularak önerilerde bulunulmuştur. Yürütülen senaryo analizleri ile, havalandırma tanklarındaki çözünmüş oksijen seviyelerinin uygun ayarlanması, tesisin geri devir denitrifikasyonu prensibi yerine A 2 O veya UCT tipi sistem şeklinde işletilmesi ile sistem veriminin arttırılabileceği ve dolayısıyla çıkış besi maddesi konsantrasyonlarının azaltılabileceği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

APHA, (2005). Standard methods for the examination of water and wastewater, 21 th Ed., Washington D.C.
Cokgor, E.U., Zengin, G.E., Tas, D.O., Oktay, S., Randall, C.W. ve Orhon, D., (2006). Respirometric assessment of primary sludge fermentation products, Journal of Environmental Engineering-ASCE, 132, 1, 68-74.
Ekama, G.A., Dold, P.L. ve Marais, G.v.R., (1986). Procedures for determining influent COD fractions and the maximum specific growth rate of heterotrophs in activated sludge systems, Water Science and Technology, 18, 91-114.
Henze, M., Grady C.P.L.Jr., Gujer, W., Marais, G.v.R. ve Matsuo, T., (1987). Activated sludge model No.1, IAWPRC Science and Technical Report No. 1, IAWPRC, London.
Insel, G., Orhon, D. ve Vanrolleghem, P.A., (2003). Identification and modelling of aerobic hydrolysis mechanism-application of optimal experimental design, Journal of Chemical Technology and Biotechnology, 78, 4, 437-445.
Insel, G., Sin, G., Lee, D.S., De Pauw, D., Weijers, D. ve Vanrolleghem, P.A., (2007). Evaluation of prediction performance of ASM2d for an intermittently aerated carousel type EBPR plant after three years its calibration, 10 th IWA Specialist Conference “Design, Operation and Economics of Large Wastewater Treatment Plants, 9-13 Eylül, Vienna. .
ISO 6060, International Standards Organization, Water Quality – Determination of the chemical oxygen demand, Ref.No. ISO 6060-1986.
Kentsel Atıksuların Arıtılması Yönetmeliği, (2006). 08 Ocak 2006 tarihli ve 26047 sayılı Resmi Gazete.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Su Kaynakları ve Su Yapıları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Seval Sözen ^* Bu kişi benim
Türkiye

Derin Orhon Bu kişi benim
Türkiye

Emine Ubay Çokgör Bu kişi benim
Türkiye

Güçlü İnsel Bu kişi benim
Türkiye

Özlem Karahan Bu kişi benim
Türkiye

Nevin Yağcı Bu kişi benim
Türkiye

Serdar Doğruel Bu kişi benim
Türkiye

Gülsüm Emel Zengin Balcı Bu kişi benim
Türkiye

Tuğba Ölmez Hancı Bu kişi benim
Türkiye

Didem Okutman Taş Bu kişi benim
Türkiye

Ebru Dülekgürgen Bu kişi benim
Türkiye

Aslı Seyhan Çığgın Bu kişi benim
Türkiye

İlke Pala Bu kişi benim
Türkiye

Tuğçe Katipoğlu Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2009

Gönderilme Tarihi

1 Eylül 2009

Kabul Tarihi

30 Eylül 2009

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2009 Cilt: 19 Sayı: 1-2

IZ

https://izlik.org/JA54MC26CA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sözen, S., Orhon, D., Ubay Çokgör, E., İnsel, G., Karahan, Ö., Yağcı, N., Doğruel, S., Zengin Balcı, G. E., Ölmez Hancı, T., Okutman Taş, D., Dülekgürgen, E., Çığgın, A. S., Pala, İ., & Katipoğlu, T. (2009). İleri biyolojik atıksu arıtma tesislerinde model bazlı proses optimizasyonu. Su Kirlenmesi Kontrolü Dergisi, 19(1-2), 101-110. https://izlik.org/JA54MC26CA

AMA

1.Sözen S, Orhon D, Ubay Çokgör E, vd. İleri biyolojik atıksu arıtma tesislerinde model bazlı proses optimizasyonu. Su Kirlenmesi Kontrolü Dergisi. 2009;19(1-2):101-110. https://izlik.org/JA54MC26CA

Chicago

Sözen, Seval, Derin Orhon, Emine Ubay Çokgör, vd. 2009. “İleri biyolojik atıksu arıtma tesislerinde model bazlı proses optimizasyonu”. Su Kirlenmesi Kontrolü Dergisi 19 (1-2): 101-10. https://izlik.org/JA54MC26CA.

EndNote

Sözen S, Orhon D, Ubay Çokgör E, İnsel G, Karahan Ö, Yağcı N, Doğruel S, Zengin Balcı GE, Ölmez Hancı T, Okutman Taş D, Dülekgürgen E, Çığgın AS, Pala İ, Katipoğlu T (01 Aralık 2009) İleri biyolojik atıksu arıtma tesislerinde model bazlı proses optimizasyonu. Su Kirlenmesi Kontrolü Dergisi 19 1-2 101–110.

IEEE

[1]S. Sözen vd., “İleri biyolojik atıksu arıtma tesislerinde model bazlı proses optimizasyonu”, Su Kirlenmesi Kontrolü Dergisi, c. 19, sy 1-2, ss. 101–110, Ara. 2009, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54MC26CA

ISNAD

Sözen, Seval - Orhon, Derin - Ubay Çokgör, Emine - İnsel, Güçlü - Karahan, Özlem - Yağcı, Nevin - Doğruel, Serdar v.dğr. “İleri biyolojik atıksu arıtma tesislerinde model bazlı proses optimizasyonu”. Su Kirlenmesi Kontrolü Dergisi 19/1-2 (01 Aralık 2009): 101-110. https://izlik.org/JA54MC26CA.

JAMA

1.Sözen S, Orhon D, Ubay Çokgör E, İnsel G, Karahan Ö, Yağcı N, Doğruel S, Zengin Balcı GE, Ölmez Hancı T, Okutman Taş D, Dülekgürgen E, Çığgın AS, Pala İ, Katipoğlu T. İleri biyolojik atıksu arıtma tesislerinde model bazlı proses optimizasyonu. Su Kirlenmesi Kontrolü Dergisi. 2009;19:101–110.

MLA

Sözen, Seval, vd. “İleri biyolojik atıksu arıtma tesislerinde model bazlı proses optimizasyonu”. Su Kirlenmesi Kontrolü Dergisi, c. 19, sy 1-2, Aralık 2009, ss. 101-10, https://izlik.org/JA54MC26CA.

Vancouver

1.Seval Sözen, Derin Orhon, Emine Ubay Çokgör, Güçlü İnsel, Özlem Karahan, Nevin Yağcı, Serdar Doğruel, Gülsüm Emel Zengin Balcı, Tuğba Ölmez Hancı, Didem Okutman Taş, Ebru Dülekgürgen, Aslı Seyhan Çığgın, İlke Pala, Tuğçe Katipoğlu. İleri biyolojik atıksu arıtma tesislerinde model bazlı proses optimizasyonu. Su Kirlenmesi Kontrolü Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2009;19(1-2):101-10. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54MC26CA