Bitkisel Sterollerin/Stanollerin Aterosklerotik Süreç ve Kardiyovasküler Hastalıklar Üzerine Etkisi
Abstract
Tüm dünyada ve ülkemizde kardiyovasküler hastalıklardan kaynaklanan morbiditenin ve mortalitenin ciddi rakamlara ulaştığı bilinmektedir. Günümüzde, yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıkları değişimi ile kardiyovasküler hastalıkların morbiditesi artmıştır. Diyet ile alınan bitkisel steroller/stanoller, bu olumsuz çevresel koşulları çeşitli mekanizmalar aracılığıyla değiştirebilir ve iyileştirebilir. Etki mekanizması ise enterohepatik döngü içindeki kolesterol ve lipid düzenleyici hedeflerin regülasyonudur. Bağırsak lümeninde eksojen (diyet) ve endojen kaynaklı kolesterol ile rekabet etmek, bağırsak kolesterolü emilimini azaltmak ve kolesterol sentezinde görevli genlerin ekspresyonunu değiştirmek gibi önemli etkileri vardır. Hepatik döngü içerisindeki etkinliği ile kardiyovasküler hastalıklar için risk faktörü olan total kolesterol, düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol ve trigliserit serum konsantrasyonlarını önemli ölçüde düşürmektedir. Bunun yanı sıra, aterosklerozun patogenezinde önemli rol oynayan plazma fibrinojen düzeylerini ve trombotik etkiye neden olan trombosit düzeylerini azaltarak aterosklerotik sürece etki etmektedir.
Keywords
References
- Tanrıverdi B, Tetik Savaş Ş. Atherosclerosis pathophysiology and risk factors. Marmara Pharm J 2017; 21: 1-9.
- Türk Kardiyoloji Derneği. Koroner kalp hastalığı korunma ve tedavi kılavuzu. Erişim adresi: http://www.tkd.org.tr/kilavuz/k11.htm. Erişim tarihi: 02.07.2018.
- Onat A. TEKHARF çalışması. 1. baskı. İstanbul: Figur grafik ve matbaacılık Tic. Ltd. Şti; 2009. s: 24.
- Zengin H. Pathogenesis of atherosclerosis. J Exp Clin Med 2012; 29: 101-106.
- Ordovas JM. Genetic influences on blood lipids and cardiovascular disease risk: tools for primary prevention. Am J Clin Nutr 2009; 89(5): 1509-1517.
- National Cholesterol Education Program (NCEP) Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults (Adult Treatment Panel III). Third Report of the National Cholesterol Education Program (NCEP) Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults (Adult Treatment Panel III) final report. Circulation 2002;106 (25): 3143-3421.
- Köhler J, Teupser D, Elsässer A, Weingärtner O. Plant sterol enriched functional food and atherosclerosis. Br J Pharmacol 2017; 174(11):1281-1289.
- Quillez J, Garcia-Lorda P, Salas-Salvado J. Potential uses and benefits of phytosterols in diet: present situation and future directions. Clin Nutr 2003;22: 343-351.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Review
Authors
Hande Çekici
*
This is me
0000-0001-9377-888X
Türkiye
Hilal Yıldıran
0000-0001-7956-5087
Türkiye
Publication Date
June 28, 2019
Submission Date
February 14, 2019
Acceptance Date
May 30, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 9 Number: 2