Evaluation Of Well-Child Follow-Up in Children with Autism

Öz

Objective: Well-childcare visits play a crucial role in monitoring growth and development and in providing preventive health services, particularly for children with special needs such as autism spectrum disorder (ASD). This study aimed to evaluate the status of well-child follow-up visits and parental attitudes toward vaccination in children diagnosed with autism. Method: This descriptive cross-sectional study was conducted between January and March 2024 with the parents of 79 children aged 18 months to 18 years who had been diagnosed with autism and were registered at a special education center. Data were collected using a structured questionnaire developed by the researchers based on the literature. The questionnaire included sociodemographic characteristics, well-child follow- up practices, and vaccination status. Statistical analysis was performed using IBM SPSS Statistics version 25.0. Descriptive statistics and chi-square tests were used, and a p-value < 0.05 was considered statistically significant. Results: Of the 79 children included in the study, 77.2% (n=61) were male. It was determined that 93.7% (n=74) of the parents regularly attended well-child follow-up visits, with 65.5% (n=52) continuing these visits with their family physician. Regarding routine childhood immunization, 77.2% (n=61) of the families reported vaccinating their children according to the national schedule, whereas 13.9% (n=11) discontinued vaccinations after the autism diagnosis. In addition, 24.1% (n=19) of the parents reported having their children vaccinated with non-routine vaccines, and higher maternal education was associated with a higher likelihood of non-routine vaccination (p < 0.05). Conclusion: A proportion of parents discontinued vaccination after the diagnosis of autism, posing a risk for incomplete immunization. These findings emphasize the need for targeted counseling to support vaccination continuity in children wit

Anahtar Kelimeler

• Autism Spectrum Disorder
• Child Health Services
• Vaccination

Destekleyen Kurum

Otizm ve Gelişimsel Bozukluklar Uygulama ve Araştırma Merkezi

Etik Beyan

This study was conducted in accordance with the principles of the Declaration of Helsinki. Ethical approval was obtained from the Ethics Committee on 22 February 2024 (Approval No: E.886981).

Teşekkür

Bu çalışma için herhangi bir finansal destek alınmamış olup, hasta temini ve katılımcı erişimi Otizm ve Gelişimsel Bozukluklar Uygulama ve Araştırma Merkezi (GEBAM) tarafından sağlanmıştır.

Otizmli Çocukların Çocuk Sağlığı İzlemlerinin Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Sağlıklı çocuk izlemleri, büyüme ve gelişmenin izlenmesi ile koruyucu sağlık hizmetlerinin sunulmasında, özellikle otizm spektrum bozukluğu (OSB) gibi özel gereksinimi olan çocuklar için önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, otizm tanısı almış çocuklarda sağlıklı çocuk izlem durumunun ve ebeveynlerin aşıya yönelik tutumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu tanımlayıcı kesitsel çalışma, Ocak-Mart 2024 tarihleri arasında, özel eğitim merkezine kayıtlı ve otizm tanısı almış 18 ay–18 yaş arasındaki 79 çocuğun ebeveynleri ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından literatüre dayalı olarak geliştirilen yapılandırılmış bir anket formu kullanılarak toplanmıştır. Anket; sosyodemografik özellikler, sağlıklı çocuk izlem uygulamaları ve aşılanma durumunu içermektedir. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 25.0 kullanılarak yapılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler ve ki-kare testleri kullanılmış, p < 0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 79 çocuğun %77,2’si (n=61) erkekti. Ebeveynlerin %93,7’sinin (n=74) düzenli olarak sağlıklı çocuk izlemine devam ettiği, %65,5’inin (n=52) ise bu izlemleri aile hekimi ile sürdürdüğü saptandı. Rutin çocukluk çağı aşıları açısından, ailelerin %77,2’si (n=61) çocuklarını ulusal takvime uygun olarak aşılatırken, %13,9’u (n=11) otizm tanısı sonrasında aşılamayı bırakmıştır. Ayrıca ebeveynlerin %24,1’i (n=19) çocuklarına rutin dışı aşı yaptırdığını bildirmiş olup anne eğitim düzeyinin yüksek olması ile rutin dışı aşı yaptırma arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p < 0,05). Sonuç: Ebeveynlerin bir kısmının otizm tanısı sonrasında aşılamayı bırakması eksik bağışıklama açısından risk oluşturmaktadır. Bu bulgular, OSB’li çocuklarda aşılamanın sürekliliğini sağlamak amacıyla hedefe yönelik danışmanlık verilmesinin önemini vurgulamaktadır. Sağlıklı çocuk izlemleri, özel sağlık gereksinimi olan çocukların ihtiyaçlarını da kapsayacak şekilde planlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Otizm spektrum bozuklukları
• Çocuk sağlığı Hizmetleri
• Aşılama

Destekleyen Kurum

Autism and Developmental Disorders Application and Research Center (GEBAM) of Gazi Üniversitesi

Etik Beyan

Bu çalışma, Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür. Çalışma için etik kurul onayı 22.02.2024 tarihinde alınmıştır (Evrak Tarih ve Sayısı: E.886981).

Teşekkür

This study received no financial support. Institutional support, including participant recruitment, was provided by the Autism and Developmental Disorders Application and Research Center (GEBAM).

Kaynakça

1. 1. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 5th ed. Arlington (VA): American Psychiatric Publishing; 2013. p. 50-9.
2. 2. World Health Organization. ICD-11 for mortality and morbidity statistics [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2022 [cited 2026 Jan 15]. Available from: https://icd.who.int/browse11/l-m/en
3. 3. Ozonoff S, Goodlin-Jones BL, Solomon M. Evidence-based assessment of autism spectrum disorders in children and adolescents. J Clin Child Adolesc Psychol. 2005;34(3):523-40.
4. 4. Kogan MD, Vladutiu CJ, Schieve LA, Ghandour RM, Blumberg SJ, Zablotsky B, et al. The prevalence of parent-reported autism spectrum disorder among US children. Pediatrics. 2018;142(6):e20174161.
5. 5. Schendel DE, Thorsteinsson E. Cumulative incidence of autism into adulthood for birth cohorts in Denmark, 1980-2012. JAMA. 2018;320(17):1811-3.
6. 6. Kondolot M, Özmert EN, Öztop DB, Mazıcıoğlu MM, Gümüş H, Elmalı F. The modified checklist for autism in Turkish toddlers: A different cultural adaptation sample. Res Autism Spectr Disord. 2016;21:121-7.
7. 7. Fombonne E. The changing epidemiology of autism. J Appl Res Intellect Disabil. 2005;18(4):281-94.
8. 8. Akkuş PZ, Saygan BB, Bahadur Eİ, Tuna C, Özmert E. Otizm spektrum bozukluğu tanısı ile yaşamak: Ailelerin deneyimleri. Türk Çocuk Hast Derg. 2021;15(4):272-9.

9. 9. Eren G, Doğan U. Zihinsel engelli çocuğa sahip babaların stres düzeyleri ve stresle başa çıkma yöntemlerinin incelenmesi: Karma desenli bir çalışma. Yaşam Becerileri Psikoloji Derg. 2020;4(1):1-18.
10. 10. Bishop SL, Veenstra-VanderWeele J, Sanders SJ. Attention finally being paid to girls at risk of autism. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 2016; 55(3): 159-60.
11. 11. Burd L, Fisher W, Kerbeshian J. A prevalence study of pervasive developmental disorders in North Dakota. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 1987;26(5):700-3.
12. 12. Wing L. Sex ratios in early childhood autism and related conditions. Psychiatry Res. 1981;5(2):129-37.
13. 13. Lotter V. Epidemiology of autistic conditions in young children: I. Prevalence. Soc Psychiatry. 1966;1:124-37.
14. 14. Loomes R, Hull L, Mandy WPL. What is the male-to-female ratio in autism spectrum disorder? A systematic review and meta-analysis. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2017;56(6):466-74.
15. 15. Werling DM, Geschwind DH. Sex differences in autism spectrum disorders. Curr Opin Neurol. 2013;26(2):146- 53.
16. 16. Robins DL, Adamson LB, Barton M, Connell JE, Dumont-Mathieu T, Dworkin PH, et al. Universal autism screening for toddlers: Recommendations at odds. J Autism Dev Disord. 2016;46:1880-2.
17. 17. Daniels AM, Mandell DS. Explaining differences in age at autism spectrum disorder diagnosis: A critical review. Autism. 2014;18(5):583-97.
18. 18. Montenegro MC, Bernal E, Cukier S, Valdez D, Rattazzi A, Garrido G, et al. Age of diagnosis, service access, and rights of autistic individuals in Argentina: Caregivers reports of changes and similarities across time. Front Psychiatry. 2022;13:915380.
19. 19. Faja S, Dawson G. Autism spectrum disorder. In: Beauchaine TP, Hinshaw SP, editors. Child and Adolescent Psychopathology. 3rd ed. Hoboken (NJ): John Wiley & Sons; 2017. p. 745-782.
20. 20. McDonnell CG, DeLucia EA, Hayden EP, Penner M, Curcin K, Anagnostou E, et al. Sex differences in age of diagnosis and first concern among children with autism spectrum disorder. J Clin Child Adolesc Psychol. 2021;50(5):645-55.
21. 21. Karabekiroğlu B, Kuş C, Gümüştakım RŞ. Aile hekimlerinin sağlam çocuk izlemleri konusundaki bilgi düzey ve tutumlarının değerlendirilmesi. J Curr Pediatr. 2022;20(2):155-67.
22. 22. Yılmaz T, Şencan İ, Yılmaz TE, Kasım İ, Kaya A, Kahveci R, et al. The assessment of knowledge levels and practices of family physicians practicing in family health centers in Ankara with regard to well child follow- up. Ankara Med J. 2018;18(3):312-21.
23. 23. Yangı DT, Görpelioğlu S, Top M. Aile hekimlerinin periyodik muayene rehberine yönelik bilgi tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi. Türk Aile Hek Derg. 2018;22(3):104-17.
24. 24. Mazahery H, Camargo Jr CA, Conlon C, Beck KL, Kruger MC, Von Hurst PR. Vitamin D and autism spectrum disorder: a literature review. Nutrients. 2016;8(4):236.
25. 25. Özlü T, Arslan E, Kenger EB, Ergün C. Otizm spektrum bozukluğunda D vitamini. Turkiye Klinikleri J Pediatr. 2020;29(2):107-14.
26. 26. Wakefield AJ, Murch SH, Anthony A, Linnell J, Casson DM, Malik M, et al. RETRACTED: Ileal-lymphoid- nodular hyperplasia, non-specific colitis, and pervasive developmental disorder in children. Lancet. 1998;351(9103):637-41.
27. 27. Taylor LE, Swerdfeger AL, Eslick GD. Vaccines are not associated with autism: an evidence-based meta- analysis of case-control and cohort studies. Vaccine. 2014;32(29):3623-9.
28. 28. Gołoś A, Lutyńska A. Thiomersal-containing vaccines - a review of the current state of knowledge. Przegl Epidemiol. 2015;69(1):59-64, 157-61.
29. 29. Zerbo O, Modaressi S, Goddard K, Lewis E, Fireman BH, Daley MF, et al. Vaccination patterns in children after autism spectrum disorder diagnosis and in their younger siblings. JAMA Pediatr. 2018;172(5):469-75.
30. 30. Abu Kuwaik G, Roberts W, Zwaigenbaum L, Bryson S, Smith IM, Szatmari P, et al. Immunization uptake in younger siblings of children with autism spectrum disorder. Autism. 2014;18(2):148-55.