Türkiye’de Yeşil Bina Sertifikasyonu: LEED Verileri Üzerinden Bir Değerlendirme

Öz

Yeşil bina kavramı, 20. yüzyılın sonlarından itibaren çevresel sürdürülebilirlik kaygılarının artmasıyla birlikte önem kazanmış ve enerji verimliliği, su tasarrufu, malzeme seçimi ve iç mekân kalitesi gibi unsurları içeren bir tasarım anlayışına dönüşmüştür. Bu bağlamda, bina sektöründe çevresel performansı değerlendirmek amacıyla çeşitli sertifikasyon sistemleri geliştirilmiştir. Çalışmada, küresel ölçekte yaygın olarak benimsenmiş olması ve Türkiye’de en sık kullanılan sistem olması nedeniyle LEED sertifikasyonu ele alınmıştır. Bu araştırma, Türkiye’deki LEED sertifikalı binaların sayısını ve dağılımını küresel veriler ışığında inceleyerek, ülkenin mevcut konumunu belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, USGBC tarafından yayımlanan Mart 2025 verileri temel alınarak, bina tipleri, sertifika seviyeleri ve dağılım analizleri yapılmıştır. Bulgular, Türkiye’de LEED sertifikalı yapıların büyük ölçüde ticari yapılarla sınırlı kaldığını ve üst seviyeli sertifikaların nispeten düşük oranlarda alındığını göstermektedir. Sonuç olarak, Türkiye’nin sürdürülebilir bina sertifikasyonu alanında gelişim gösterebilmesi için teşvik mekanizmalarının güçlendirilmesi, sertifikasyon süreçlerinin daha erişilebilir hale getirilmesi ve yenilenebilir enerji sistemlerinin entegrasyonunun artırılması gerekmektedir. Bu adımlar, Türkiye’nin küresel yeşil bina standartlarıyla uyumunu güçlendirecektir.

Anahtar Kelimeler

• Enerji verimliliği
• LEED sertifikası
• Sürdürülebilir çevre
• Yeşil bina uygulamaları
• Çevresel performans değerlendirmesi

Green Building Certification in Turkey: An Evaluation Based on LEED Data

Öz

The concept of green buildings has gained significance since the late 20th century, driven by increasing concerns over environmental sustainability. It has evolved into a design approach encompassing energy efficiency, water conservation, material selection, and indoor environmental quality. In this context, various certification systems have been developed to assess the environmental performance of buildings. This study focuses on the LEED certification system, given its widespread global adoption and its status as the most commonly used system in Turkey. This research aims to analyze the number and distribution of LEED-certified buildings in Turkey in comparison with global data, providing an assessment of the country's current position. The study is based on data published by the USGBC in March 2025, examining factors such as building types, certification levels, and distribution patterns. The findings indicate that LEED-certified buildings in Turkey are predominantly limited to commercial structures, with higher certification levels being achieved at relatively low rates. In conclusion, for Turkey to advance in the field of sustainable building certification, it is essential to strengthen incentive mechanisms, make certification processes more accessible, and enhance the integration of renewable energy systems. These steps will help align Turkey with global green building standards and promote the wider adoption of sustainable certification practices.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable environment
• LEED green building certification
• Energy efficiency
• Green building practices
• Environmental performance assessment

Kaynakça

1. Arslan, N. C. (2015). Yeşil bina projelerinde tasarım süreci için bir yaklaşım: Leed v4 sertifikalandırma süreci modeli. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
2. Bingöl, B. (2020). LEED Sertifikasyon Sisteminin Değerlendirilmesi Ve Türkiye Verilerinin Analizi. Mimarlık, Planlama ve Tasarım Alanında Teori ve Araştırmalar II sf:188-206. Gece Kitaplığı.
3. BRE. (2022). BREEAM: The World's Leading Sustainability Assessment Method. Building Research Establishment.
4. BREEAM. (2025). BREEAM-certified buildings in Turkey. Retrieved March 31, 2025, from https://tools.breeam.com/projects/explore/buildings.jsp?sectionid=0&projectType=&rating=&certNo=&buildingName=&client=&developer=&certBody=&assessor=&location=&countryID=7&partid=10023&Submit=Search
5. ÇEDBİK. (n.d.). Yeşil bina. Retrieved March 31, 2025, from https://www.cedbik.org/yesilbina?utm_
6. Çekici, N. (2014). Yeşil bina sistemlerinin gayrimenkul değerine etkisi. Gayrimenkul ve Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği.
7. DGNB. (2023). DGNB System for Sustainable Buildings. Deutsche Gesellschaft für Nachhaltiges Bauen.
8. DGNB. (2025). DGNB-certified projects. Retrieved March 31, 2025, from https://www.dgnb.de/en/certification/dgnb-certified-projects?tx_mqsolr_search[params]=31741f117a900c37acf391d47bf978c8_15325

9. Everblue, (2020). LEED Certification, LEED AP Acronym Comes with Some History & Context. Erişim adresi https://everbluetraining.com/want-become-leed-ap/
10. Gökbağ, A. Yıldız, Ö. (2016). Yeşil Binalar ve Yalıtım, Yeşil Bina Dergisi 36. Sayı (Mart-Nisan 2016), Retrieved March 31, 2025, from https://www.yesilbinadergisi.com/yayin/730/yesil-binalar-ve-yalitim_22252.html
11. GBCA. (2023). Green Star Certification.
12. Japan Sustainable Building Consortium. (2022). CASBEE: Comprehensive Assessment System for Built Environment Efficiency.
13. Johnston, D., & Gibson, S. (2008). Green from the ground up: The guide to healthy, sustainable, and energy-efficient construction. Taunton.
14. Kibert, C. J. (2008). Sustainable construction: Green building design and delivery. John Wiley & Sons.
15. Şantiye Dergisi. (2021). Türkiye, yeşil bina sayısında Avrupa’da ilk sırada. Şantiye Dergisi. Retrieved March 31, 2025, from https://www.santiye.com.tr/turkiye-yesil-bina-sayisinda-avrupa-da-i-lk-sirada-1673.html
16. USGBC. (2015). Green building facts.
17. USGBC. (2020). Brand. Where LEED began. Erişim adresi: https://www.usgbc.org/about/brand
18. USGBC. (2023). LEED Rating System https://www.usgbc.org/LEED
19. USGBC. (2025). LEED-certified projects in Turkey. Retrieved March 31, 2025, from https://www.usgbc.org/projects?Country=%5B%22Turkey%22%5D
20. United Nations Environment Programme. (2009). Buildings and climate change: Summary for decision makers. Sustainable Buildings and Climate Initiative. Retrieved March 31, 2025, from https://www.uncclearn.org/resources/library/buildings-and-climate-change-summary-for-decision-makers/
21. Yeşilbaş, S. (2014). Yeşil binaların yapım ve yönetim tekniklerinin enerji ve çevre dostu tasarımda liderlik (leed) kriterleri kapsamında incelenmesi ve peyzaj mimarlığı meslek disiplini ile ilişkilerinin irdelenmesi üzerine bir araştırma. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.