MIGRATION IN OUR POETRY: ITS METAPHORICAL AND SOCIOLOGICAL REFLECTIONS

Yıl 2026, Cilt: 9 Sayı: 1 , 11 - 22 , 31.03.2026

Fuat Arpa

https://doi.org/10.38004/sobad.1853047

https://izlik.org/JA83FY29AA

Öz

ABSTRACT
World history includes war, exile, disasters, etc. It is a history full of migrations, sometimes optional and sometimes compulsory, for various reasons. Throughout this history, no social transformation and change has changed the fabric of societies as much as migration. Migration is the movement of human communities by settling from one geographical location to another in order to spend all or part of their lives due to religious, economic, political, social and other reasons. The lives of societies and individuals have been heavily affected, directly and indirectly, by migrations. Migration as a social reality; It is perhaps the greatest social and individual reality of human history as accepted in common definitions. The subject of migration can appear in many different ways in literary genres. The issue of migration has been addressed both by writers and poets who were exposed to migration, and by writers and poets who observed the lives of migrating societies and individuals and deeply felt and examined the traumas they experienced, thus creating a "migration literature" in the places they migrated to. In Turkish Poetry, migration has been discussed with its metaphorical and sociological reflections in our Classical Poetry, Folk Poetry and recent Turkish poetry. Migration, which mostly corresponds to mystical metaphors in our classical poetry, has been used with both its basic and metaphorical meanings in our folk poetry and recent poetry.
Key Words: Migration, İmmigrant, Literature, Poetry, Theme.

Anahtar Kelimeler

Migration , İmmigrant , Literatur , Poetry , Theme

METAFORİK VE SOSYOLOJİK YANSIMALARIYLA ŞİİRİMİZDE GÖÇ

https://izlik.org/JA83FY29AA

Öz

ÖZ
Dünya tarihi savaş, sürgün, afetler vb. nedenlerle bazen isteğe bağlı bazen de zorunlu bir gerekçeyle yaşanan göçlerle dolu bir tarihtir. Bu tarih içerisinde hiçbir sosyal dönüşüm ve değişim göç kadar toplumların dokusunu değiştirmemiştir. Göç, insan topluluklarının dini, iktisadi, siyasi, sosyal ve diğer sebeplerden dolayı hayatlarının tamamını veya bir bölümünü geçirmek üzere bir coğrafi mekandan başka bir coğrafi mekana yerleşmek suretiyle yaptıkları yer değiştirme hareketidir. Göçlerden toplumların ve bireylerin hayatı doğrudan ve dolaylı olarak yoğun şekilde etkilenmiştir. Göç, sosyal bir gerçeklik olarak; ortak tanımlamalarda kabul edilen şekliyle insanlık tarihinin belki de en büyük toplumsal ve bireysel gerçekliğidir. Edebi türlerde göçün konu edilmesi çok farklı şekillerde karşımıza çıkabilmektedir. Göç konusu hem göçe maruz kalmış yazar ve şairler tarafından hem de göç eden toplumların ve bireylerin yaşamını gözlemleyip onların yaşadığı travmaları derinden hisseden, inceleyen yazar ve şairler tarafından da ele alınmıştır ki böylelikle göç ettikleri yerlerde bir “göç edebiyatı” da oluşturmuşlardır. Türk Şiirinde göç, Klasik şiirimizde, Halk şiirimizde ve son dönem Türk şiirinde metaforik ve sosyolojik yansımalarıyla konu edilmiştir. Klasik şiirimizde daha çok mistik metaforlara karşılık gelen göç Halk şiirimizde ve son dönem şiirimizde hem temel hem metaforik anlamlarıyla kullanılmıştır.
Kaynak Kelimeler: Göç, Göçmen, Edebiyat, Şiir, Tema.

Anahtar Kelimeler

Göç , Göçmen , Edebyat , Şiir , Tema

Kaynakça

• Adıyaman, H. (2014). Yavuz Bülent Bakiler’in Şiirlerinde Türk Dünyası, Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 5(5), 52-61. https://doi.org/10.33692/avrasyad.175258
• Akın, G. (2002). Toplu şiirler 1956–1991. Yapı Kredi Yayınları.
• Akın, G. (2008). Uzak bir kıyıda 1984–2003. Yapı Kredi Yayınları.
• Akkayan, T. (1979). Göç ve değişme. İstanbul Üniversitesi Yayınları.
• Akgün, A. (2015). Türk Edebiyatı bağlamında edebiyat-göç ilişkisi ve göçmen edebiyatları üzerine bir değerlendirme. Göç Dergisi, 2(1). https://dergipark.org.tr/
• Aka, P. (2015). Yahya Kemal’de yolculuk ve şiirin varoluş serüveni. Göç Dergisi Özel Sayı: Edebiyat ve Göç, 2(1), 146–158.
• Arpa, F. (2025). Bahaettin Karakoç’un Şiirlerinde Halk Kültürü ve Halk Şiiri Geleneğinin Etkileri. Belgü Dil ve Edebiyat Dergisi (3), 47-58.
• Arı, B., Türkan, H. K. (2018). Karacaoğlan’da Göç. Türük Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 6 (12), 263-282.
• Asutay, H. (2021.) Türk-Alman Göçmen Edebiyatı, Paradigma Akademi yayınları.
• Bakiler, Y. B. (2014). Şiirle geçen ömür. Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları.
• Beyatlı, K. Y. (2004). Kendi gök kubbemiz. Yapı Kredi Yayınları.
• Bulut, Y. (2014). Filistin edebiyatında sürgün ve kimlik sorunu: Mahmud Derviş şiiri üzerine bir inceleme. Doğu Batı Düşünce Dergisi, 17(67), 185–204.
• Cansever, E. (2011). Gelmiş bulundum. Yapı Kredi Yayınları.
• Çamlıbel, F. N. (1969). Han duvarları. Milli Eğitim Basımevi.
• Çelik, N. (1984). Şafak türküsü. Alan Yayıncılık.
• Dıranas, A. M. (2004). Şiirler. Yapı Kredi Yayınları.
• Ensar, A.(1999). Bayburtlu Zihnî: Hayatı, sanatı ve şiirleri. Atatürk Üniversitesi Yayınları.
• Emre, Y. (2021). Divan E. Boz (Ed.), Y. Kartallıoğlu (Ed.), Yunus Emre Enstitüsü, Fatih Yazması (s. 38).
• Gülfer, S., Ihlamur, Ö., & Şirin, Ö. (Eds.). (2021). Küreselleşme çağında göç: Kavramlar, tartışmalar. İletişim Yayınları. Göç Dergisi. (2015). Özel sayı: Edebiyat ve göç, 2(1).
• Göç Terimleri Sözlüğü. (n.d.). International Organization for Migration. https://publications.iom.int/system/files/pdf/iml31_turkish_2ndedition.pdf
• Hikmet, N. (2016). Bütün şiirleri 1: 835 satır – Jokond ile Si-Ya-U – Varna yolcusu. Yapı Kredi Yayınları.
• IOM (2014). Göç Terimleri Sözlüğü,- IOM, Publications, https://publications.iom.int
• İlhan, N. (2012). Gülten Akın şiirinde kent, göç ve gecekondu algısı. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (Teke) Dergisi, 1(4), 85–106. https://dergipark.org.tr/
• İnan, M. A. (2015). Hicret. Eğitim-Bir-Sen Yayınları.
• Kaplan, H. (2021). Bir göç edebiyatı olarak klasik Türk şiiri. Çağlar Boyu Göç, Kitap Bölümü, Kalaycı, İ; Kalmış, G., Editör, Gazi Kitabevi, Ankara, ss.33-67,
• Karakoç, S. (2012). Hızırla kırk saat. Diriliş Yayınları.
• Karakoç, A. (2021). Dosta Doğru, Altınordu Yayınları.
• Kaya, Ö. (2014). Karacaoğlan. Kahramanmaraş Belediyesi.
• Kısakürek, N. F. (1962/2019). Çile. Büyük Doğu Yayınları.
• Köse, O. (2017). Geçmişten günümüze göç sempozyumu III. Canik Belediyesi Kültür Yayınları.
• Mevlana. (n.d.). Mesnevi [e-kitap ve PDF arşivi]. Semazen.net. https://www.semazen.net/e-kitap-ve-pdf-
• Öntürk, A. (2025). Âşık Celal Yenitürk’ün (Celalî) Şiirlerinde Göç Teması. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 21, 52-61
• Özden, H. (2022),Türk Romanında Zorunlu Göç, Psikanalitik ve Sosyolojik Bir Analiz, İstanbul, Doğu Kütüphanesi
• Sakaoğlu, S. (1986). Dadaloğlu. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
• Şemşit, S. (2018). Avrupa Birliği politikaları bağlamında uluslararası göç olgusu ve türleri: Kavramsal bakış. Yönetim ve Ekonomi, 25(1).
• TDK. (2011). Türkçe sözlük. Türk Dil Kurumu Yayınları.
• Terzioğlu, A. H. (2017). Göç destanı. Panama Yayınları.
• Telli, A. (2014). Su çürüdü. Everest Yayınları.
• Yazar, İ., Beyhan, E., (2024). Klâsik Türk Edebiyatında Göç Paradigma Akademi Yayınları.
• Yazıcı, H. (2003). Mehcer edebiyatı. TDV İslâm Ansiklopedisi.