Araştırma Makalesi

ESRA BAHADIR CESAR’IN “ANAHTAR KÂTİBİ” ADLI ESERİNDE FANTASTİK KURGU İNCELEME TEORİSİ

Cilt: 9 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

ESRA BAHADIR CESAR’IN “ANAHTAR KÂTİBİ” ADLI ESERİNDE FANTASTİK KURGU İNCELEME TEORİSİ

Öz

Çocuk edebiyatını; çocuklara kültürel ve ahlaki değerler kazandırmanın, geçmişteki şahsiyet ve mekânları tanıtmanın bir aracı olarak gören Esra Bahadır Cesar; fantastik, macera ve gizem türlerinde eserler vermektedir. Yazar, düşüncelerini aktarmak için fantastik türü bilinçli biçimde kullanır ve kurgudaki yolculuklar aracılığıyla okurlarına kültürel deneyim kazandırmayı amaçlar. Bu çalışmanın amacı, yazarın “Anahtar Kâtibi” adlı eserini Fantastik Kurgu İnceleme Teorisi (Dumanlı Kadızade, 2025) kapsamında belirlenen kodlar çerçevesinde değerlendirmek ve eserin fantastik türe uygunluğunu belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi tekniği kullanılmış; eser, teoride belirlenen “kararsızlık, kaçış ve uzaklaşma, uzam (zaman ve mekân), düş, tılsımlı nesneler, yolculuk ve kişiler” kodlarına göre çözümlenmiştir. Bulgular, adı geçen yedi temel kodun da eserde yer aldığını; başkahraman Emin’in reel evrenden irreel evrene geçerek çıktığı zaman yolculuklarında Kadı İyâs, Ebussuud Efendi ve Kanuni Sultan Süleyman gibi tarihî şahsiyetlerle karşılaştığını ve adalet, dürüstlük, sorumluluk gibi değerleri içselleştirdiğini göstermektedir. Sonuç olarak “Anahtar Kâtibi”nin, Fantastik Kurgu İnceleme Teorisi’nde belirlenen kodların tamamını barındırdığı ve fantastik türün ölçütlerini taşıdığı; fantastik kurgunun yalnızca estetik bir anlatı biçimi değil, değer aktarımında etkili bir eğitim aracı olarak da işlev gördüğü tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Esra Bahadır Cesar, Anahtar Kâtibi, Fantastik Kurgu, Çocuk Edebiyatı, Değerler Eğitimi.

Kaynakça

  1. Bahadır Cesar, E. (2021). Esra Bahadır Cesar ile söyleşi. İstanbul Eğitim ve Kültür Dergisi. https://www.erdemyayinlari.com.tr/esra-bahadir-cesar
  2. Bahadır Cesar, E. (2024). Anahtar kâtibi. Turkuvaz Kitap.
  3. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388.
  4. Dumanlı Kadızade, E. (2025). Fantastik kurgu inceleme teorisi. İçinde A. U. Üstten & İ. Koyuncu (Ed.), Çocuk edebiyatı (ss. 145-162). Nobel Akademik Yayıncılık.
  5. Dumanlı Kadızade, E., & Bulut, G. E. (2021). Ahmet Büke’nin Gökçe’nin yolu adlı eserinin fantastik kurgu açısından incelenmesi. İçinde A. Oktay (Ed.), Edebiyattan pencereler (ss. 129-167). İksad Yayınevi.
  6. Dumanlı Kadızade, E., & Efe, Z. (2022). Michael Ende’nin Momo adlı eserinde fantastik kurgunun incelenmesi. Turkish Studies - Language and Literature, 17(1), 17-35.
  7. Dumanlı Kadızade, E., & Kocaoğlu, M. (2021). Roald Dahl’ın Charlie’nin büyük cam asansörü adlı eserinde fantastik kurgunun incelenmesi. İçinde A. Oktay (Ed.), Sembollerden romana (ss. 59-82). İksad Yayınevi.
  8. Dumanlı Kadızade, E., & Kurtoğlu, F. (2025). Fantastik kurgu inceleme teorisi bağlamında Odd ve Ayaz Devleri. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(1), 1-25.
  9. Dumanlı Kadızade, E., & Tatlı, Y. (2025). Fantastik kurgu inceleme teorisi bağlamında Koray Avcı Çakman’ın eserleri. Turkish Studies - Language and Literature, 20(Özel Sayı 1), 361-409.
  10. Dumanlı Kadızade, E., & Yiğit, İ. (2021). Lyman Frank Baum’un Oz Büyücüsü adlı eserinde fantastik kurgu incelemesi. İçinde H. A. Esir, D. Sancı Uzun, B. Gökçe, M. H. Kibar Furtun, & S. Tunç (Ed.), Yunus Emre Mehmet Akif armağanı Türkçe öğretimi araştırmaları (ss. 121-149). Akçağ Yayınları.

Kaynak Göster

APA
Dumanlı Kadızade, E., & Yildiz, M. (2026). ESRA BAHADIR CESAR’IN “ANAHTAR KÂTİBİ” ADLI ESERİNDE FANTASTİK KURGU İNCELEME TEORİSİ. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 9(3), 122-142. https://doi.org/10.38004/sobad.2034913
AMA
1.Dumanlı Kadızade E, Yildiz M. ESRA BAHADIR CESAR’IN “ANAHTAR KÂTİBİ” ADLI ESERİNDE FANTASTİK KURGU İNCELEME TEORİSİ. SOBAD. 2026;9(3):122-142. doi:10.38004/sobad.2034913
Chicago
Dumanlı Kadızade, Esma, ve Melek Yildiz. 2026. “ESRA BAHADIR CESAR’IN ‘ANAHTAR KÂTİBİ’ ADLI ESERİNDE FANTASTİK KURGU İNCELEME TEORİSİ”. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 9 (3): 122-42. https://doi.org/10.38004/sobad.2034913.
EndNote
Dumanlı Kadızade E, Yildiz M (01 Eylül 2026) ESRA BAHADIR CESAR’IN “ANAHTAR KÂTİBİ” ADLI ESERİNDE FANTASTİK KURGU İNCELEME TEORİSİ. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 9 3 122–142.
IEEE
[1]E. Dumanlı Kadızade ve M. Yildiz, “ESRA BAHADIR CESAR’IN ‘ANAHTAR KÂTİBİ’ ADLI ESERİNDE FANTASTİK KURGU İNCELEME TEORİSİ”, SOBAD, c. 9, sy 3, ss. 122–142, Eyl. 2026, doi: 10.38004/sobad.2034913.
ISNAD
Dumanlı Kadızade, Esma - Yildiz, Melek. “ESRA BAHADIR CESAR’IN ‘ANAHTAR KÂTİBİ’ ADLI ESERİNDE FANTASTİK KURGU İNCELEME TEORİSİ”. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 9/3 (01 Eylül 2026): 122-142. https://doi.org/10.38004/sobad.2034913.
JAMA
1.Dumanlı Kadızade E, Yildiz M. ESRA BAHADIR CESAR’IN “ANAHTAR KÂTİBİ” ADLI ESERİNDE FANTASTİK KURGU İNCELEME TEORİSİ. SOBAD. 2026;9:122–142.
MLA
Dumanlı Kadızade, Esma, ve Melek Yildiz. “ESRA BAHADIR CESAR’IN ‘ANAHTAR KÂTİBİ’ ADLI ESERİNDE FANTASTİK KURGU İNCELEME TEORİSİ”. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, c. 9, sy 3, Eylül 2026, ss. 122-4, doi:10.38004/sobad.2034913.
Vancouver
1.Esma Dumanlı Kadızade, Melek Yildiz. ESRA BAHADIR CESAR’IN “ANAHTAR KÂTİBİ” ADLI ESERİNDE FANTASTİK KURGU İNCELEME TEORİSİ. SOBAD. 01 Eylül 2026;9(3):122-4. doi:10.38004/sobad.2034913