1881 TARİHLİ ŞEHBENDERLER NİZAMNAMESİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Osmanlı İmparatorluğu XIX. yüzyılın son çeyreğine girilirken iç ve dış birçok problemle uğraşmak zorunda kalmıştı. Bir yandan imparatorluğu ayakta tutmak ve güçlendirmek için Tanzimat’tan kalan ıslahat girişimlerinin devam etme zorunluluğu varken, diğer taraftan XIX. yüzyıl başlarında ilk emareleri görülen ayaklanma hareketleri yeniden filizlenmişti. Böyle bir ortamda yönetimi devralan II. Abdülhamid, her ne kadar iktidarının ilk yıllarında kontrolü dışında gelişen dış meseleler yüzünden iç işlerine esaslı olarak eğilemese de, takriben 1880 yılından sonra iç işlerinde bir dizi düzenlemeye gitme fırsatı yakalamıştı. Bu kapsamda birçok alanda nizamnameler neşredilmiş, bu nizamnamelerle devlet işlerinin belirli bir düzen çerçevesinde yürütülmesi sağlanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada, II. Abdülhamid döneminde Osmanlı İmparatorluğu adına yurtdışında görevli şehbenderlere dair yayımlanan ilk nizamname olan ve şehbenderlik teşkilatına dair önemli bir metin özelliği taşıyan 1881 tarihli Şehbenderler Nizamnamesi incelenerek, şehbenderlik müessesinin anlaşılmasına katkı sağlamak amaçlanmıştır.     

While the Ottoman Empire was entering the last quarter of the 19th century, it had to deal with many internal and external problems. On the one hand, in order to sustain and strengthen the empire, the reforms attempts from the Tanzimat must continue; while on the other hand, the uprising movements, whose first signs was seen in the early 19th century, was re-sprouted. Abdulhamid II, who took over the administration in such an environment, had not been able to focus on his internal affairs because of the external issues that emerged in the first years of his rule; but after about 1880, he had the opportunity to undertake a series of internal affairs. Within this scope, regulations were made in many areas and it was tried to ensure that the state affairs were carried out within the framework of a certain order. In this study, it was aimed to contribute to the understanding of the consulate organization by examining the Consuls Regulations of 1881, which was the first regulations published in the period of Abdulhamid II in the Ottoman Empire, and which was an important text about the organization of the Consortium.