KİLİSENİN OTORİTESİNE ELEŞTİRİ: MARSİLİUS'UN LAİKLİK YAKLAŞIM

Öz

Bu makale, Orta Çağ sonlarında Kilise'nin siyasi ve dini otoritesine karşı önemli eleştirilerde bulunan Marsilius de Padua’nın laiklik anlayışını incelemektedir. Marsilius, Defensor Pacis adlı eserinde, Kilise’nin sadece ruhani görevlerle sınırlı kalmasını ve din ile siyaset arasında kesin bir ayrım yapılmasını savunmuştur. Ona göre, papalığın siyasi gücü halkın egemenliği ile çelişmekte, toplumsal barış ve adaletin sağlanmasını engellemektedir. Marsilius, devletin halkın iradesine dayanması gerektiğini, Kilise’nin ise yalnızca dini görevleri üstlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Bu yaklaşım, dönemin teokratik düzenine ciddi bir meydan okuma olarak görülmüş ve modern laiklik anlayışının temellerini atmıştır. Marsilius’un fikirleri, bireylerin inanç özgürlüğünü savunurken, dinin devlet işlerinden ayrılması gerektiğini de vurgulamıştır. Aynı zamanda bu yaklaşım, modern demokrasilerin temel ilkeleriyle örtüşmekte ve günümüzde laiklik anlayışının gelişimine önemli bir katkı sunmaktadır. Makale, Marsilius’un bu düşüncelerinin, Orta Çağ’ın dini ve siyasi yapısını sorgulamasının yanı sıra, günümüz laiklik anlayışına nasıl katkı sağladığını ele almaktadır. Marsilius’un fikirleri, yalnızca teokratik düzeni eleştirmekle kalmamış, aynı zamanda halk temelli bir yönetim anlayışını destekleyerek demokratik sistemlerin gelişimine de zemin hazırlamıştır. Bu bağlamda, Marsilius’un laiklik anlayışı, din-devlet ilişkilerinde reform arayışlarının başlangıcı olarak kabul edilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Laiklik
• Marsilius
• Defensor Pacis
• Kilise otoritesi
• Din-devlet ilişkisi

CRITICISM OF THE AUTHORITY OF THE CHURCH: MARCELLUS' APPROACH TO SECULARISM

Öz

This article examines Marsilius de Padua's concept of secularism, which posed significant criticisms of the Church's political and religious authority during the late Middle Ages. In Defensor Pacis, Marsilius advocated for the Church's restriction to spiritual functions and a clear separation between religion and politics. He contended that the papacy's political power undermined the sovereignty of the people and obstructed the establishment of justice and social harmony. Marsilius proposed that governance should be rooted in the will of the people, with the Church confined to spiritual guidance. This perspective represented a direct challenge to the era's theocratic systems and established a foundation for modern secular thought. By advocating the separation of religion from state affairs, Marsilius not only defended individual freedom of belief but also aligned with the core principles of modern democracies. The article explores how Marsilius' ideas questioned the religious-political dynamics of the Middle Ages and contributed to the evolution of contemporary secularism. His emphasis on a people-centered government not only critiqued theocratic regimes but also facilitated the development of democratic frameworks. Thus, Marsilius’ approach is regarded as a pioneering reform in religion-state relations.

Anahtar Kelimeler

• Secularism
• Marsilius
• Defensor Pacis
• Church authority
• Religion-state relations.

Kaynakça

1. Ağaoğulları, M. A. ve Köker, L. (2011). İmparatorluktan Tanrı Devletine. (7. Baskı). Ankara: İmge Kitabevi, 192-257.
2. Ağaoğulları M. A., Türk, D., Yalçınkaya, A., Yılmaz, Z. ve Zabcı, F. (2019). Sokrates’ten jakobenlere Batı’da siyasal düşünceler. Ağaoğulları M. A. (Ed.). İstanbul: İletişim Yayınları.
3. Akad, M., Dinçkol, B., V., Bulut, N. (2016). Genel kamu hukuku. İstanbul: Der Yayınları.
4. Batuhan, H. (2007). Semiyotik, Fanatizm ve Tolerans. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
5. Berkes, N. (2011). Türkiye’de Çağdaşlaşma (16. baskı). YKY.
6. Çüçen, K. (2006). BATI AYDINLANMASININ DÜŞÜNSEL KÖKENLERİ VE ELEŞTİRİSİ. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25-34.
7. Evkuran, M. (2003). Ortaçağ paradigması ve siyasal düşüncenin evrimi. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2(4), 37-58.
8. Ebenstein, W. (2009). Siyasi felsefenin büyük düşünürleri (İ. Özel, Çev.). Şule Yayınları.

9. Gişi, E. (2015). Laiklik kavramının kronolojik evrimi. The Journal of Europe-Middle East Social Science Studies, 1(1), 1-13.
10. Güngör, C. (2012). Bir Reformasyon Öncüsü: Padovalı Marsilius. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(4), 183-247.
11. Güngör, C. (2011). Marsilius’ un siyaset kuramı: Defensor Pacis üzerine. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 15(4), 327-378.
12. Huberman, L. (2005). Feodal Toplumdan Yirminci Yüzyıla. (çev: Belge, M.). İletişim Yayınları. (Eserin orijinali 1963’te yayımlandı), 11-85.
13. Kaymak, T. (2019). Laik siyasetin Türkiye’de çok partili siyasal hayata etkisi (1945-1971) (Yüksek Lisans) Bursa Uludağ Üniversitesi. Türkiye.
14. Köktaş, M. (2017). Aydınlanma, Hristiyanlık ve Deizm. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 143-158.
15. Lecler, J. & Westow, T. L. (1960). Toleration and the Reformation. New York, NY: Association Press.
16. Lorca, Andrés Martinez (2008), İbn Rüşd’ün Skolastik ve Rönesans Felsefesi Üzerine Etkisi (Çev. Özdeş T.), Uluslararası İbn Rüşd Sempozyumu, 9-11 Ekim 2008, Sivas. http://andresmlorca.com/documentos/Traduccion_al%20turco_de_ articulo_sobre_ Averroes.pdf (Erişim Tarihi: 18.10.2024).
17. Marsilius of Padua. (2006). The defender of the peace (A. Brett, Çev.). Cambridge University Press.
18. Marsilius of Padua. (2005). Defensor Pacis. A. Brett (Ed. ve Çev.). Cambridge: Cambridge University Press.
19. Orhan, Ö. (2015). Aristoteles' te Siyasal Yönetim Kavramı ve Politikanın Türkçe Çevirilerinin Bir Eleştirisi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 70(3), 607-653.
20. Okdemir, İ. (2005). Din ve vicdan özgürlüğü ve laiklik bağlamında üniversitelerde türban sorunu (Yüksek Lisans Tezi), Akdeniz Üniversitesi.
21. Russel, Bertrand. (1996). Batı Felsefesi Tarihi, (M. Sencer, Çev.), İstanbul: Say Yayınları. Sarıkavak, K. (1996). Toledo, Bologna Ve Padua Okullarının Düşünce Tarihindeki Yerleri. Erdem, 14(40), 243-268.
22. Strauss, L., Cropsey, J. (1963). History of Political Philosophy. Chicago, IL: Rand McNally.
23. Tayhani, İ. (2009). Türkiye Cumhuriyeti’nin Temeli: Laiklik. Atatürk Yolu Dergisi, 11(43), 517-529.
24. Tannenbaum, Donald G. ve Schultz, David, Siyasî Düşünce Tarihi. Filozoflar ve Fikirleri, Çev. Fatih Demirci, Ankara: Adres Yayınları, 2005.
25. Türköne, Mümtaz’er (2006), Siyaset, Lotus Yayınları, 4.Baskı, Ankara
26. Yayla, A. (2004). Siyaset Teorisine Giriş. Siyasal Kitabevi. Ankara. 4. Baskı
27. Yücel, B. (2008). Parlamenter Hükûmet Sisteminin Rasyonelleştirilmesi ve Türkiye Örneği (Doktora Tezi), Anadolu University, Türkiye.