ALEKSANDRA KOLLONTAY’IN “VASİLİSA MALIGİNA” İSİMLİ UZUN ÖYKÜSÜNDE YENİ KADIN PORTRESİ

Öz

Kadın sorunu güncelliğini koruyan ve her geçen gün daha fazla ilgi çeken bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Sovyet Dönemi kadın sorununun çözümüne yönelik önemli adımlar atılmış bir dönemdir ve edebiyatın bir propaganda aracı olarak kullanıldığı bu dönemde kadın sorununa yönelik eserler de kaleme alınmıştır. Sovyet Rusya’nın cinsler arası eşitsizliğin önlenmesine yönelik attığı adımlarda oldukça önemli bir rol oynayan A. Kollontay’ın edebi eserleri bunun en önemli örneklerinden biridir. Kollontay’ın 1923 yılında yayımlanan “İşçi Arıların Aşkı” isimli üçlemesinde yer alan “Vasilisa Malıgina” isimli uzun öyküsü, kadınların “kurtuluşları” için geçirmeleri gereken içsel değişime yönelik iyi bir kaynak niteliği taşıyıp Kollontay’ın oluşturmayı hedeflediği “yeni kadın” portresinin sınırlarını belirlerken biçembilimsel, sözcükbilimsel ve sözdizimsel özellikleri ile eserin taşıdığı mesajın hedef kitlesini genişletmektedir. Dolayısıyla eserin hitap ettiği kitle, içeriği ve amacı ile çalışmamızda incelenmiş olan biçembilimsel, sözcükbilimsel ve sözdizimsel özellikleri arasında organik bir bağ olduğunu söylemek mümkündür. Çalışmamızda “Vasilisa Malıgina” isimli uzun öykü bu özellikleri bakımından analiz edildikten sonra Kollontay’ın “yeni kadın” portresi açısından incelenecektir. Çalışmanın analiz bölümünde metnin orijinalinden, “yeni kadına” yönelik inceleme sırasında ise Gülay Türkyılmaz’ın Pencere Yayınları için yapmış olduğu çeviriden yararlanılmıştır. Sözcükbilimsel ve sözdizimsel analizler esnasında Textometr programına başvurulmuş, ilgili analizler sayısal verilere dayandırılmıştır. Bu bağlamda çalışmamızın amacı A. Kollontay’ın edebi eser verirken basit bir dil kullanmasının sebeplerini irdelemek ve Sovyet Rusya’da edebiyatın yeni bir toplum inşa etmek adına nasıl kullanıldığını göstermektir. Çalışmamızda açıklama, sözcükbilimsel analiz, sözdizimsel analiz, biçembilimsel analiz, karşılaştırma, edebi analiz, literatür taraması yöntemlerine başvurulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Aleksandra Kollontay
• Edebiyat
• Feminizm
• Kadın Sorunu
• Sovyet
• Rusya
• Vasilisa Malıgina

NEW WOMAN PORTRAIT IN ALEKSANDRA KOLLONTAI’S NOVELLA “VASILISA MALIGINA”

Öz

The woman question is an issue that remains current and attracts more attention every day. The Soviet Era was a period in which important steps were taken towards the solution of this problem. Also in this period, when literature was used as a propaganda tool, works on the women question were also written. The literary works of A. Kollontai, who played a very important role in the steps taken by Soviet Russia to prevent gender inequality, are one of the most important examples of this. Kollontai’s novella “Vasilisa Malıgina”, which is included in her trilogy titled "Love of Worker Bees" published in 1923, is a good source for the inner transition that women must go through for their "liberation" and determines the boundaries of the "new woman" portrait that Kollontai aims to create. It also expands the target audience of the message carried by the work with its stylistic, lexical and syntactic features. Therefore, it is possible to say that there is an organic connection between the audience, content and purpose of the work and its stylistic, lexicographic and syntactic features, which are examined in our study. In our study, the long story named “Vasilisa Maligina” will be analyzed in terms of these features and then examined in terms of Kollontai's portrait of the "new woman". In the analysis part of the study, the original of the text was used, and during the analysis of the "new woman", the translation made by Gülay Türkyılmaz for Pencere Yayınları was used. During lexicographic and syntactic analyses, Textometr program was consulted and the relevant analyzes were based on numerical data. In this context, the aim of our study is to examine the reasons why A. Kollontai used simple language while writing literary works and to show how literature was used to build a new society in Soviet Russia. In our study, description, lexical analysis, syntactic analysis, stylistic analysis, comparison, literary analysis and literature review methods were used.

Anahtar Kelimeler

• Aleksandra Kollontai
• Literature
• Feminism
• The Woman Question
• Soviet
• Russia
• Vasilisa Maligina

Kaynakça

1. Aşkın, B. (2019). Aleksandra Kollontay’ın İşçi Arıların Aşkı Üçlemesinden "Vasilissa Malıgina" Adlı Romanının Feminist Edebiyat Kuramlarına Göre İncelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies(75), s. 203-212.
2. Clements, B. E. (1973, Temmuz). Emancipation Through Communism: The Ideology of A. M. Kollontay. Slavic Review, 32(2), s. 323-338. https://www.jstor.org/stable/2495966 adresinden alındı
3. Eubanks Hayden, C. (1976). The Zhenotdel and the Bolshevik Party. Russian History, 3(2), s. 150-173. https://www.jstor.org/stable/24649710 adresinden alındı
4. Field, K. L. (1982, Mart). Alexandra Kollontai: Precursor of Eurofeminism. Dialectical Anthropology, 6(3), s. 229-244. https://www.jstor.org/stable/29790038 adresinden alındı
5. Gürsoy, Y. (2019, Haziran 15). Feminist Edebiyat Eleştirisi Bağlamında Aleksandra Kollontay’ın Vasilisa Malıgina Romanı. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi(15), s. 407-417. doi:10.29000/rumelide.580696
6. Hasbulatova, O. A. (2003). Jenşinı i obrazovaniye v Rossii: istoriçeskiy obzor (1960-2000 gg.). Jenşina v rossiyskom obşçestve(1-2), s. 31-35.
7. Hasbulatova, O. A. (2017). Jenskoye dvijeniye v Rossii kak faktor sotsial’nogo progressa (1900-1917 gg.). Jenşina v rossiyskom obşestve, s. 5-14. doi:10.21064/WinRS.2017.2.1
8. Hasbulatova, O. A., & Smirnova, İ. N. (2022). Evolyutsiya jenskogo voprosa v rossiyskom obşestve (1900-2020). Jenşina v rossiyskom obşestve, s. 3-21. doi:10.21064/WinRS.2022.1.1

9. Kollontay, A. (1922). Vasilisa Malıgina. https://bookchain.ai/read/kollontay-a-m/vasilisa-malygina adresinden alındı
10. Kollontay, A. (1996). İşçi Arıların Aşkı (2. b.). (G. Türkyılmaz, Çev.) İstanbul: Pencere Yayınları.
11. Kollontay, A., & Zetkin, C. (2021). Çego hotyat jenşinı. Moskva: İzdatel’stvo Rodina.
12. Lapoşina, A. N., & Lebedeva, M. Y. (2021). Tekstometr: onlayn-instrument opredeleniya erovnya slojnosti teksta po russkomu yazıku kak inostrannomu. Aralık 08, 2023 tarihinde Textometr: https://textometr.ru/ adresinden alındı
13. Mineeva, Y. K., & Semyonova, İ. Y. (2020). Rol’ Jenotdela TSK RKP(b) po ukrepleniyu cem’i v Sovetskom gosudarstve (istoriçeskiye uroki). Sovremennaya hauçnaya mısl’, s. 51-54.
14. Mitina, N. G. (2007). Marksistkiy gendernıy proekt. Vestnik TGEU(1), s. 114-126.
15. Novikov, S. G. (2012). Vospitaniye polovoy morali sovetskoy molodyoji: retrospektivnıy vzglyad na diskussii 1920-h godov. İstoriko-pedagogiçeskiy jurnal, s. 161-171.
16. Osipoviç, T. (1994). "Novaya jenşina" v belletristike Aleksandrı Kollontay. Preobrajeniye. Russkiy feministskiy jurnal.(2), s. 66-71. Haziran 6, 2023 tarihinde https://a-z.ru/women_cd1/html/preobrazh_2_1994_b.htm adresinden alındı
17. Razgovornıy stil’. Aralık 21, 2023 tarihinde MOODLE-Virtual’naya sreda obuçeniya KNİTU (KHTİ): https://moodle.kstu.ru/mod/book/view.php?id=17800 adresinden alındı Rowbotham, S. (2020). Kadınlar, Direniş ve Devrim. (G. Göner, Dü., & S. Öncü, Çev.) İstanbul: Yordam Kitap.
18. Şarov, S. A. (2003, Haziran 29). Statistika slov v russkom yazıke. Aralık 11, 2023 tarihinde Lingvisto: http://lingvisto.org/artikoloj/ru_stat.html adresinden alındı
19. Territoriya i naseleniye. (1977). Narodnoe hozyaystvo SSSR za 60 let. içinde Moskva: İzdatel’stvo "Statistika". https://istmat.org/node/18073 adresinden alındı
20. Tsvetkova, Y. A. (2022, Ocak). Kontseptsiya "Novoy jenşinı" v rabotah A.M. Kollontay. Voprosı studençeskoy nauki, 65(1), s. 112-115.
21. Yantsen, İ. D., & Koroleva, S. P. (2019). Semeyno-braçnıye otnoşeniya v SSSR v 1920-1930-e godı: ot defamilizatsii k klassiçeskoy sovetskoy sem’ye. Mejdunarodnıy jurnal gumanitarnıh i yestestvennıh nauk, 4(2), s. 29-31. doi:10.24411/2500-1000-2019-10745
22. Yegorışeva, İ. V. (2015). Ohrana materinstva mladençestva v perbıye godı deyatel’nosti narodnogo komissariata zdravoohraneniya RSFSR. Byulleten’ Natsional’nogo nauçno-issledovatel’skogo instituta obşestvennogo zdorov’ya imeni N. A. Semaşko, s. 29-36.