UMUTSUZ VE ŞEYTANİ KADINLAR ROMANLARI ÜZERİNDEN DELİLİĞİN TEMSİLİ

Yıl 2026, Cilt: 17 Sayı: 1, 39 - 51, 30.01.2026

Dr. Hasan Morkoç

Öz

Bu makale, 19. yüzyıl sonu Fransız edebiyatından Léon Bloy'nun Umutsuz (1887) ve Jules Barbey d'Aurevilly'nin Şeytani Kadınlar (1874) adlı eserlerindeki delilik temasını inceler. Edebi bir motiften öte, delilik her iki metinde de derin manevi ve toplumsal çatışmaların bir yansıması olarak ele alınır. Analiz, Simone Weil'in "Tanrısal yokluk," Georges Bataille'ın "iç deneyim" ve Julia Kristeva'nın "atılmışlık" (abjection) kavramları üzerine kurulmuştur. Umutsuz romanında delilik, iki farklı karakterde tezahür eder: Yazarın alter-egosu olan Marchenoir'un isyankâr öfke ve paranoyası ile Véronique'in kendini feda etmeyle sonuçlanan mistik çılgınlığı. Marchenoir, Tanrı'nın yokluğunun yarattığı manevi krizle mücadele ederken, öfkesi ve polemikleri onu toplum nezdinde "deli" kılar; ancak bu durum, Bloy için asıl deliliğin toplumda olduğunu gösteren bir eleştiri aracıdır. Véronique ise Tanrı aşkı uğruna kendi kimliğini ve bedenini yok etmeyi seçer, bu da onu "deli bir azize" statüsüne yükseltir. Her ikisi de Weil'in bahsettiği "Tanrısal yokluk" karşısında kırılma ve teslimiyetin uç noktalarını temsil eder. Öte yandan Şeytani Kadınlar'da delilik, ahlaki sınırları aşan ve toplumsal normlara meydan okuyan kadın karakterlerin işlediği suçlar ve yaşadığı tutku deneyimlerinde görülür. "Suçta Mutluluk" öyküsündeki cinayet işleyip mutlu olan çift ve "Bir Kadının İntikamı" öyküsündeki itibarını yok etme pahasına intikam alan düşes, ahlaki delilik imgeleridir. Barbey, bu karakterleri “şeytani” olarak damgalarken, okuru hem dehşete düşüren hem de onlara hayranlık duyan bir ikilemde bırakır. Delilik, bu metinlerde Bataille'ın "iç deneyim" ve Kristeva'nın "atılmışlık" kavramlarıyla açıklanabilecek bir özgürleşme ve güç aracıdır. Sonuç olarak, her iki eser de deliliği hem bir yıkım hem de bir eleştiri ve özgürleşme aracı olarak kullanır.

Anahtar Kelimeler

Delilik Temsili , Léon Bloy , 19. Yüzyıl Fransız Edebiyatı , Jules Barbey d’Aurevilly

THE REPRESENTATION OF MADNESS THROUGH THE NOVELS DESPERATE AND EVIL WOMEN

Öz

This article examines the theme of madness in two late 19th-century French literary works: Léon Bloy’s novel Desperate (1887) and Jules Barbey d’Aurevilly’s short story collection Evil Women (1874). Rather than a simple literary motif, madness in both texts is a profound manifestation of spiritual and social conflicts. The analysis is framed by the theoretical concepts of Simone Weil's "divine absence," Georges Bataille's "inner experience," and Julia Kristeva's "abjection". In Desperate, madness takes on two forms: the rebellious rage and paranoia of the author’s alter-ego, Marchenoir, and the mystical frenzy of Véronique, driven by self-sacrifice. Marchenoir confronts the spiritual crisis caused by God's perceived absence, and his furious polemics make him appear "mad" to society; however, Bloy uses this as a tool to critique the true madness of society itself. Véronique, on the other hand, chooses to annihilate her identity and body for the love of God, elevating her to the status of a "mad saint". Both characters represent extreme responses to Weil’s "divine absence"—one through rebellion and the other through ultimate surrender. In Evil Women, madness is linked to the crimes and passions of female characters who defy moral boundaries and social norms. The happy murderers in "The Happiness in Crime" and the duchess who sacrifices her honor for revenge in "A Woman’s Revenge" are figures of moral insanity. Barbey labels these characters as "demonic," but he also places the reader in a paradoxical position of both horror and fascination. Madness in these stories serves as a means of liberation and power, best understood through Bataille's concept of "inner experience" and Kristeva's "abjection". Ultimately, both authors use madness as an instrument for both destruction and critique.

Anahtar Kelimeler

Represantation of Maddness , Léon Bloy , Jules Barbey d’Aurevilly , 19th Century French Literature

Kaynakça

• Barbey d'Aurevilly, J. (1874). Les Diaboliques, les six premières. Lemerre.
• Bataille, G. (1988). Inner experience (L. A. Boldt, Çev.). State University of New York Press. (Orijinal eserin yayımlanma tarihi 1954)
• Cardonne-Arlyck, É. (1984). Nom, corps, métaphore dans « Les Diaboliques » de Barbey d'Aurevilly. Littérature, 54, 3–19. https://www.jstor.org/stable/23799967
• Doucette, C. M. (1998). Power in perspective: Barbey d'Aurevilly’s “Le bonheur dans le crime”. Dalhousie French Studies, 44, 55–64. https://www.jstor.org/stable/40836460
• Glaudes, P. (1987). Léon Bloy et la crise du symbolique (L'Argent, le Père et la Langue dans "Le Désespéré"). Revue d'Histoire littéraire de la France, 87(1), 68–82. https://www.jstor.org/stable/40528738
• Glaudes, P. (1992). MARCHE-NOIR: Le symbolisme spatial dans "Le Désespéré". Francofonia, (23), 33–55. https://www.jstor.org/stable/43015850
• Gugelot, F. (2021). Le prêtre, l'écrivain et l'histoire [F. Gadeyne'in L’abbé Tardif de Moidrey, « l’homme des désirs » ve S. Lair & B. Mérand (Ed.), Léon Bloy dans l’Histoire kitaplarının incelemesi]. Archives de sciences sociales des religions, 66(196), 59–64. https://www.jstor.org/stable/10.2307/27126254
• Kéchichian, P. (2017, Ekim). LÉON BLOY, MENDIANT ET PROPHÈTE. Revue des Deux Mondes, 90–92. https://www.jstor.org/stable/44437648
• Kristeva, J. (1982). Powers of horror: An essay on abjection (L. S. Roudiez, Çev.). Columbia University Press. (Orijinal eserin yayımlanma tarihi 1980)
• Leslie, S. (1947, Haziran). Leon Bloy the Prophet. Studies: An Irish Quarterly Review, 36(142), 141–150. https://www.jstor.org/stable/30100156
• Mehlman, J. (1990). The Paranoid Style in French Prose: Lacan with Léon Bloy. Oxford Literary Review, 12(1/2), 139–154. https://www.jstor.org/stable/43974464
• Rodina, H. (1995). Textual harassment: Barbey d'Aurevilly's "Les Diaboliques". Nineteenth-Century French Studies, 24(1/2), 144–153. https://www.jstor.org/stable/23536933
• Rodina, H. (1999). Murder he wrote: Barbey d'Aurevilly's "Les Diaboliques". Romance Notes, 40(1), 67–74. https://www.jstor.org/stable/43803003
• Sarrazin, B. (1967, Nisan). LA BIBLE ANNOTÉE DE LÉON BLOY: UNE TENTATIVE D'EXÉGÈSE SPIRITUELLE A LA FIN DU XIX e SIÈCLE. Revue des Sciences philosophiques et théologiques, 51(2), 187–216. https://www.jstor.org/stable/44406456
• Toumayan, A. (1994). Barbey d'Aurevilly, Balzac, and "La Vengeance d'une femme". French Forum, 19(1), 35–43. https://www.jstor.org/stable/40551831
• Weil, S. (1948). La pesanteur et la grâce. Librairie Plon.