THE PUBLIC SPHERE IN THE CONTEXT OF FREE WILL

Öz

The survival of humanbeings depends on the presence of other people. This necessity has given rise to communities, which have evolved from the smallest unit, the ‘nuclear family’, to neighborhoods, villages, towns, cities, and nations. The acceptance of individuals within a society is contigent upon their compliance with the rules set by that society. Social acceptance is achieved by imposing limitations on individuals when they share public spaces with others. Each society enforces such limitations in accordance with its cultural framework, shaped by prevalent religious beliefs, political views, and socio-economic conditions. Modern forms of the public sphere, which began to emerge in the mid-18th century, incorporate individuals who fulfill the roles prescribed by the macro-system, even though they are open to people from all walks of life. Public spaces thus allow the experience of togetherness, but within boundaries. Humans perceive life differently from other living beings, a distinction that has led to a search for meaning. At the core of this pursuit lies the belief – or at least the feeling – that are is free in their actions, decisions, and behaviors. Whether individuals are truly free in their lives is examined within the framework of free will. Because people are often unaware of the underlying causes of their actions, they tend to perceive themselves as entirely free in both public and private spheres. This study aims to reveal how individuals – who blindly believe in their possession of free will – have been unconsciously constrained in the public sphere from the past to the present. To this end, the study first defines the concepts of public and private space, then addresses the illusion of freedom, and finally discusses the emergence of individuals roles within the public sphere.

Anahtar Kelimeler

• Public sphere
• Free will
• Determinism
• Private sphere
• Social sphere

ÖZGÜR İRADE EKSENİNDE KAMUSAL ALAN

Öz

İnsanın yaşamını sürdürebilmesi, başka insanların varlığına bağlıdır. Bu gereksinim, toplulukları ortaya çıkarmıştır. Topluluklar, en küçüğü ‘çekirdek aile’den başlayarak mahalle, köy, kasaba, şehir, ülke boyutunda birimler halinde şekillenmiştir. Bireylerin yaşadıkları toplum tarafından kabul görmeleri, o toplumun belirlediği kurallara uydukları ölçüde mümkündür. Toplum tarafından kabul görmek, kamusal alanlarda başka insanlarla bir aradayken sınırlandırılmakla mümkündür. Her toplum, yaygın ve egemen dini inançlar, siyasi görüşler ve sosyo-ekonomik şartlar gibi unsurların etkisi ile oluşan kültürlerini dikkate alarak bu sınırlamayı yapar. Modern versiyonu 18. yüzyıl ortalarında görülmeye başlanan kamusal alanlar, -her kesimden insana açık olsalar bile- makro sistemin belirlediği rolleri ve kimlikleri yerine getiren bireyleri sisteme dahil eder. Kamusal alanlar bir aradalığın tecrübe edilmesine sınırlamalarla olanak sağlamaktadır. İnsan, yaşamı diğer canlılardan farklı algılar. Bu farklılık, insanı anlam arayışına sürüklemiştir. Yaşamı anlamlı kılmanın başında kişinin eylemlerinde, aldığı kararlarda, davranışlarında özgür olduğunu düşünmesi veya en azından hissetmesi gelir. Bireyin yaşamında özgür olup olmadığı özgür irade çerçevesinde ele alınmaktadır. İnsanlar davranışlarının altında yatan alt sebeplerin farkında olmadıkları için hem kamusal hem de özel/kişisel alanlarında kendilerini tamamen özgür hissederler. Bu çalışmada özgür iradeye sahip olduğuna kör gözle inanan bireyin geçmişten günümüze kamusal alanda farkında olmadan nasıl sınırlandırıldığının anlaşılması/farkına varması amaçlanmıştır. Bu amaçla öncelikle kamusal alanın ardından özel alanın tanımlanması yapılmış, özgürlük sanrısından bahsedilmiş, son olarak ise kamusal alanda bireyin rollerinin ortaya çıkmasına yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kamusal alan
• Özgür irade
• Determinizm
• Özel alan
• Toplumsal alan

Kaynakça

1. Özkurt, Ş. Ö. (2025). Türkiye'de Evcil Memeli Olmak. İstanbul: Sarmal Kitabevi.
2. Arendt, H. (2018). İnsanlık Durumu. (B. S. Şener, Çev.) İstanbul: İletişim Yayınları.
3. Bahtin, M. (2019). Rabelais ve Dünyası. (Ç. Öztek, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
4. Bal, H. (2020). Kent Sosyolojisi. Bursa: Sentez Yayıncılık.
5. Balzac, H. D. (2024). Goriot Baba. (T. Yücel, Çev.) İstanbul: Can Yayınları.
6. Berman, M. (2021). Katı Olan Her Şey Buharlaşıyor. İstanbul: İletişim Yayınları .
7. Durrell, L. (2017). BALTHAZAR; İskenderiye Dörtlüsü 2. (Ü. İnce, Çev.) İstanbul: Can Sanat Yayınları.
8. Elias, N. (2023). Uygarlık Süreci Toplumun Değişimleri Bir Uygarlaşma Teorisi İçin Taslak (Cilt 2). (E. Özbek, Çev.) İstanbul: İletişim Yayınları.

9. Flaubert, G. (2025). Madam Bovary. (T. Yücel, Çev.) İstanbul: Can Sanat Yayınları.
10. Freud, S. (2019). Uygarlığın Huzursuzluğu. (H. Barışcan, Çev.) İstanbul: Metis Yayınları.
11. Godelier, M. (2022). Toplumsal Yaşamın Temelleri. (A. Taban, Çev.) Ankara: Heretik Basın Yayın.
12. Goffman, E. (2020). Toplum İçinde Davranmak. (A. Bölükbaşı, Çev.) Ankara: Heretik Yayın.
13. Habermas, J. (2021). Kamusallığın Yapısal Dönüşümü. (T. Bora, & M. Sancar, Çev.) İstanbul: İletişim Yayınları. Hugo, V. (2019). Deniz İşçileri. (V. Yalçıntoklu, Çev.) İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
14. Jigl, K. (2008-2025). ResearchGate. Ağustos 2025 tarihinde https://www.researchgate.net/figure/The-illustration-by-Karl-Jilg-shows-how-much-public-space-weve-given-up-to-cars_fig4_363558420 adresinden alındı
15. Kant, I. (2020). Pratik Usun Eleştirisi. (İ. Z. Eyuboğlu, Çev.) İstanbul: Say Yayınları.
16. Nietzsche, F. (2019). Tragedyanın Doğuşu. (M. Tüzel, Çev.) İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
17. Nietzsche, F. (2020). Deccal. (R. G. Türker, Çev.) Ankara: Doğu Batı Yayınları.
18. Olgun, H. B. (2017). Jürgen Habermas, Hannah Arendt ve Richard Sennett'in Kamusal Alan Yaklaşımları. Sosyolojik Düşün, 2(1), 45-54.
19. Schopenhauer, A. (2013). Yaşam Bilgeliği Üzerine Aforizmalar. (M. Tüzel, Çev.) İstanbul: İş Bankası Yayınları.
20. Sennett, R. (2020). Kamusal İnsanın Çöküşü. (S. Durak, & A. Yılmaz, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
21. Sennett, R. (2022). Gözün Vicdanı, Kentin Tasarımı ve Toplumsal Yaşam. (S. Sertabiboğlu, & C. Kurultay, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
22. TDK. (2025, Şubat 13). Türk Dil Kurumu. Türk Dil Kurumu Sözlükleri: https://sozluk.gov.tr/?q=kamusal+alan&aranan= adresinden alındı
23. Tolstoy, L. (2023). Anna Karenina (Cilt 2). (U. Büke, Çev.) İstanbul: Can Yayınları.
24. Tomasello, M. (2018). İnsan Ahlakının Doğal Tarihi. (A. Onacak, Çev.) İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
25. Yükselbaba, D. Ü. (2011, Aralık 7). Kamusal Alan Modelleri ve Bu Modellerin Bağlamları. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 66(2), 227-271.