Araştırma Makalesi

Kelebek ve Dalgıç (2007): Bilinçdışının POV'si

Cilt: 2 Sayı: 1 22 Mayıs 2026
PDF İndir

Kelebek ve Dalgıç (2007): Bilinçdışının POV'si

Öz

Bu çalışma, Kartezyen öznenin Descartes’tan Lacan’a uzanan öznenin felsefi dönüşümünü sinema kuramı bağlamında yeniden düşünmeyi amaçlamaktadır. Öznenin bütünlük, şeffaflık ve rasyonel merkezlilik iddiası; Kant, Nietzsche ve Freud üzerinden ilerleyen bir çözülme hattında parçalanarak Lacan’da dilsel ve bilinçdışı bir yapıya dönüşür. Bu teorik dönüşüm, sinematografik aygıtın öznenin kurucu işleyişiyle birlikte ele alınarak sinemanın yalnızca temsil eden bir sanat formu değil, öznenin imge ve bakış üzerinden yeniden üretildiği bir yapı olduğu iddiası tartışılmaktadır. Çalışma, Metz ve Baudry’nin sinema kuramı ile Lacancı psikanaliz arasında kurulan ilişkileri genişleterek, özellikle point of view (POV) tekniğini bilinçdışının görsel organizasyon biçimi olarak yeniden kavramsallaştırır. Bu bağlamda Kelebek ve Dalgıç (2007) filmi, parçalanmış beden deneyimi ve sınırlı bakış rejimi üzerinden öznenin sinemasal kurulumunu görünür kılan bir vaka analizi olarak ele alınmaktadır. Film, özdeşleşme mekanizmalarını kırarak, bakışın özneyi kuran ve bölen yapısını açığa çıkarır. Sonuç olarak çalışma, sinemanın yalnızca temsili bir alan değil, öznenin yapısal eksiklik ve bölünme üzerinden yeniden üretildiği bir düşünsel ve görsel rejim olduğunu ileri sürmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arslani, H. (Ed.). (2017). Özne: Felsefe, Bilim ve Sanat Yazıları-26. Kitap. İstanbul: Çizgi Kitabevi.
  2. Baudry, J.-L. (1986). Ideological Effects of the Basic Cinematographic Apparatus. P. Rosen (Ed.), Narrative, Apparatus, Ideology: A Film Theory Reader. New York: Columbia University Press.
  3. Cevizci, A. (1999). Paradigma Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
  4. Chiesa, L. (2022). Öznelik ve Ötekilik: Lacan'ın Felsefi Bir Okuması. (H. Gürvit, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
  5. Fink, B. (2020). Lacancı Psikanalize Giriş: Teori ve Teknik. (N. Özcan, Çev.). İstanbul: Bilge Kültür Sanat. Freud, S. (2000). Uygarlığın Huzursuzluğu. (H. Portakal, Çev.). İstanbul: Say Yayınları.
  6. Freud, S. (2011). Haz İlkesinin Ötesinde Ben ve İd. (A. Babaoğlu, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları. Hegel, G. W. F. (1977). Tinin Fenomenolojisi. (A. Yardımlı, Çev.). İstanbul: İdea Yayınevi.
  7. Jirgens, K. E. (2009 Yaz, sayı: 6-7). MonoKL Lacan Seçkisi “Lacan'a Giriş: Jacques {Marie Emile) Lacan Biyografisi (1901-1981)” (M. Kireçci, Çev.). İstanbul: MonoKL Yayınları.
  8. Kant, I. (2011). Saf Aklın Eleştirisi. (A. Yardımlı, Çev.). İstanbul: İdea Yayınevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Film Eleştirisi, Sinema (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

22 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

21 Nisan 2026

Kabul Tarihi

22 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Koşan, A. (2026). Kelebek ve Dalgıç (2007): Bilinçdışının POV’si. Soli Dergi, 2(1), 29-40. https://izlik.org/JA62WB26HN
AMA
1.Koşan A. Kelebek ve Dalgıç (2007): Bilinçdışının POV’si. Soli Dergi. 2026;2(1):29-40. https://izlik.org/JA62WB26HN
Chicago
Koşan, Aleyna. 2026. “Kelebek ve Dalgıç (2007): Bilinçdışının POV’si”. Soli Dergi 2 (1): 29-40. https://izlik.org/JA62WB26HN.
EndNote
Koşan A (01 Mayıs 2026) Kelebek ve Dalgıç (2007): Bilinçdışının POV’si. Soli Dergi 2 1 29–40.
IEEE
[1]A. Koşan, “Kelebek ve Dalgıç (2007): Bilinçdışının POV’si”, Soli Dergi, c. 2, sy 1, ss. 29–40, May. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62WB26HN
ISNAD
Koşan, Aleyna. “Kelebek ve Dalgıç (2007): Bilinçdışının POV’si”. Soli Dergi 2/1 (01 Mayıs 2026): 29-40. https://izlik.org/JA62WB26HN.
JAMA
1.Koşan A. Kelebek ve Dalgıç (2007): Bilinçdışının POV’si. Soli Dergi. 2026;2:29–40.
MLA
Koşan, Aleyna. “Kelebek ve Dalgıç (2007): Bilinçdışının POV’si”. Soli Dergi, c. 2, sy 1, Mayıs 2026, ss. 29-40, https://izlik.org/JA62WB26HN.
Vancouver
1.Aleyna Koşan. Kelebek ve Dalgıç (2007): Bilinçdışının POV’si. Soli Dergi [Internet]. 01 Mayıs 2026;2(1):29-40. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62WB26HN

Soli İletişim, Medya ve Kültür Dergisi (Soli Dergi); siyasal iletişim, görsel iletişim, kültürel çalışmalar, kültürlerarası iletişim, iletişimin ekonomi-politiği, halkla ilişkiler, reklamcılık, yeni medya ve medya üretim alanlarına ilişkin araştırmaları içerecek geniş bir yelpazeye açıktır.