HUMİK ASİTİN TOPRAKLARIN FİZİKSEL, KİMYASAL VE BİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ
Öz
Günümüzde doğal dengenin bozulması zincirleme bir şekilde çevre, gıda ve
insan sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Araştırmalar humik asidin çeşitli
formları ve uygulama yöntemleri ile bitkilerin büyüme ve gelişmeleri yanında
susuzluk, tuzluluk gibi stres faktörleri ve toksik miktardaki elementlerin
olumsuz etkilerinin giderilmesi üzerinde yoğunlaşmıştır.
Humik asitler renkleri
sarıdan siyaha değişen, boyamaya dayanıklı, yüksek moleküler ağırlığa sahip,
heterojen doğal kaynaklar olarak tanımlanmaktadır ve torf, turbo, hayvan
gübreleri, linyitler ve leonardit gibi kaynaklarda değişik konsantrasyonlarda
bulunmaktadırlar. Humik asitler son yıllarda tarımda en fazla kullanılan toprak
düzenleyicileridir. Humik asitlerin tarımsal üretimde önemli görevleri vardır.
Özellikle humik asitlerin toprakların fiziksel, kimyasal ve biyolojik
özellikleri üzerinde olumlu etkileri bulunmaktadır. Toprakların katyon değişim
kapasitesini (KDK) ve verimliliği arttırmaktadırlar. Bitkinin gereksinim
duyduğu bazı makro ve mikro elementleri bitkiler için alınabilir forma
getirmektedir. Humik asit, toprakta suda-çözünebilir kimyasal gübreleri
muhafaza ederek bitkilerin ihtiyacı kadarını serbest bırakmaktadır. Böylece
kimyasal gübrelerin toksik etkilerini gidermektedir. Geniş bir pH aralığında
çalışarak tamponlama özelliği göstermektedirler. Humik asitler negatif yükleri
sayesinde katyonları bağlayarak, bitki kökleri tarafından kolayca alınmasını
sağlamaktadırlar.
Bu çalışmada; tarımsal
üretimde son yıllarda giderek kullanımı artan hümik asitlerin önemi ve
faydaları açıklanmaktadır. Hümik asitlerin özellikle toprakların fiziksel ve
kimyasal, biyolojik özellikleri üzerine etkileri de vurgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Humik asit,tarım,fiziksel,kimyasal,biyolojik özellikler,çevre birliği
Kaynakça
- Akıncı, Ş. (2011). Humik asitler, bitki büyümesi ve besleyici alımı. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 23 (1): 46-56.
- Ay, F. (2015). Humik asit ve humik asit kaynakları jeolojik ve ekonomik önemi. Cumhuriyet Üniversitesi Fen Fakültesi, Fen Bilimleri Dergisi (CFD). 36 (1): 28-51.
- Benz, M., Schink, B., Brunne, A. (1998). Humic acid redution by propionibacterium freudenreichi and other fermenting bacteria. Appl. Environ. Microbiol. 64: 4507-4512.
- Bidegain, R.A., Kaemmerer, M., Hafidi, M. , Rey F., Morard, P., Revel, J.C. (2000). Effect of humic substances from composted or chemically decomposed poplar sawdust on mineral nutrition of Ryegrass. Journal of Agricultural Science. 134 (3): 259-267.
- Du Jardin, P. 2015. Plant biostimulants: Definition, concept, main categories and regulation. Scientia Horticulturae. 196: 3-14.
- Duncan, D.A., Bodle, W. W., Bonerjerd, D.P. (1981). Energy from biomass and waste. 5 th Symposium papers: Institute of Gas Technology, Chicago pp.917.
- Ferrara, G. , Pacifigo, A., Simeone, P., Ferrara,E. (2007). Preliminary study on the effects of foliar applications of humic acids on Italian table grapes..XXXth World Congress of vine and wine, Budapest, Romania, June.
- Ghabbour, E.A., Davies, 2001. Humic substances structures, models and functions. Royal Society of Chemistry Publishing, England. 21.
- Harif, M., Khattak, R.A, Sarir, M.S. (2002). Effect of different levels of lignitic coal derived humic acid on growth of maize plants. Soil Science and Plant Analysis. 33: 3567.
- Helal, A.A. Imam, D.M., Khalifa, S.M.A, Aly, H.F. (2006). Interaction of pesticides with humic compunds and their metal complexes. Radiochemistry.48: 419.