CAMİ HUTBELERİNDE BİLİŞE DAİR SÜREÇLER: BAĞLAM, İCRA VE ALGILANMA
Öz
Bu makale, hutbelerin (cami hutbelerinin) katılımcıların bilişe dair süreçleri (anlama, tefekkür, duygulanma, ikna olma, davranışa yansıtma kararını verme) üzerindeki etkileri incelemektedir. Bunun için 2012-2013 yılları arasında Türkiye’de 20 hafta boyunca 10 farklı ilçede sürdürülen ampirik bir araştırmadan elde edilen verileri kullanıyoruz. Hutbelerin oluşturulma ve kavranış tarzına bir göndermeyle bilişe dair süreçlerin iki aşamasının olduğunu savunuyoruz: bunlardan ilki imamların hutbelerine dahil ettikleri tematik konularla oluşturduğu söylemler, ikincisiyse bu söylemlerin Cuma namazlarına katılanlar tarafından anlaşılması. Yanıt aranan araştırma sorusu, bilişe dair süreçlerin birinci aşamadan ikinci aşamaya nasıl evrildiği. Böylesi bir evrilmeyi test etmek için makalemizde iki hipotez öne sürüyoruz. Bunlardan birincisi, dinleyiciler arasındaki bilişe dair süreçlerin, imamın hutbesindeki dini söylemlerini cemaatin içinde konuşlandığı özel sosyo-ekonomik bağlamla ilişkilendirdiği ölçüde evrilmesi. İkincisi ise, dini söylemin formüle ve icra edildiği, form ve mekânsal düzenlemenin, bilişe dair süreçleri etkilemesi. Ampirik verilerin irdelenmesinden sonra makalemiz; cemaatlerin konuşlandığı sosyo-ekonomik bağlam ve hutbelere katılan dinleyicilerin sosyo-ekonomik altyapıları gibi dış etkenlerden çok, dinleyicilerin ifade ettiklerine göre, imamların otorite figürü olarak rollerinin hutbelerin kavranışını etkilediğini gösteriyor.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adams, J. ve Padamsee, T. (2001). Signs and Regimes: Rereading Feminist Work on Welfare States. Social Politics, 8(1), 1-23.
- Beaumont, J. (2008). Introduction: Faith-based Organisations and Urban Social Issues. Urban Studies, 45, 2011-2017.
- Becker, G. S. (1976). The Economic Approach to Human Behavior. Chicago: Chicago University Press.
- Béland, D. (2009). Gender, Ideational Analysis and Social Policy. Social Politics, 16(4), 558-581.
- Boyer, P. (2005). A Reductionist Model of Distinct Modes of Religious Transmission. Harvey Whitehouse and Robert N McCauley (Ed.), In Mind and Religion Psychological and Cognitive Foundations of Religiosity (p.3-30). Walnut Creek: Alta Mira Press.
- Brehm, S. S., Kassin, S. ve Fein, S. (2005). Social Psychology. Boston: Houghton Mifflin Company (6th ed.).
- Bourdieu, P. (1991). Language and Symbolic Power. Cambridge: Polity Press.
- Cox, R. H. ve Béland, D. (2013). Valence, Policy Ideas, and the Rise of Sustainability Governance. (forthcoming).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Nisan 2016
Gönderilme Tarihi
29 Nisan 2016
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 19 Sayı: 1
