Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Adaleti: Fe ve Kadem Dergileri Üzerinden Bir İnceleme

Bu çalışma, toplumsal cinsiyet eşitliği ve adaleti perspektiflerinin teorik ve pratik temellerini karşılaştırmalı ele alarak bu kavramların kadın hareketi ve feminist teori içindeki yerini ve etkilerini anlamayı amaçlamaktadır. KADEM Kadın Araştırmaları Dergisi ve FE Feminist Eleştiri Dergisi’nin 2015-2024 yılları arasında yayımlanan makalelerini içerik analizi yaparak iki farklı ideolojik yaklaşımın akademik üretim üzerindeki etkisini eleştirel bir perspektiften değerlendirmektedir. İki dergide yayımlanmış olan toplam 299 makale incelenmiştir. İnceleme, makalelerin biçimsel özellikleri, anahtar kelimeleri, konu başlıkları ve yöntemler gibi kriterler çerçevesinde yapılmıştır. Sonuçlar, her iki derginin belli epistemik cemaatler oluşturduğunu ve önemli içerikler ürettiğini göstermektedir. KADEM, daha çok uygulamaya dönük içerikler oluşturmuşken FE daha çok kuramsal içerikler oluşturmuştur. Yine her iki yaklaşımın da ataerkil yapıyı sorguladığını ve kadınların sosyal, ekonomik ve politik alanlarda güçlenmesi gerektiğini savunduğunu, kısaca, “kadına yönelik ayrımcılık” noktasında birleştikleri söylenebilir. Ancak son on yılda “eşitlik üstü adalet” söylemiyle ortaya çıkan ve eşitlik yerine adalet vurgusuyla daha kapsayıcı bir yaklaşım sunmayı amaçlayan “toplumsal cinsiyet adaleti” yaklaşımının eşitlikçi perspektifi de içeren bütüncül bir çerçeve geliştirdiğini söylemek güçtür. Ayrıca toplumsal cinsiyet adaleti yaklaşımının başlangıçta kendisini post-feminist bir çerçevede tanımlaması, ardından feminizmden uzaklaşarak “kadın hareketi” kavramına yönelmesi, zamanla toplumsal cinsiyet yerine yalnızca “kadın” söylemini merkeze alması ve giderek toplumsal cinsiyet tartışmalarına mesafeli bir tutum geliştirmesi, bu yaklaşımın süreç içinde belirgin bir “içe kapanma” yaşadığını ortaya koymaktadır.