YÜRÜMELİ GÖZLEM: İSTANBUL BOĞAZI KIYILARINDA HAREKET, KARŞILAŞMALAR VE SAHANIN YENİDEN KURULUŞU

İlhan Zeynep Karakılıç

YÜRÜMELİ GÖZLEM: İSTANBUL BOĞAZI KIYILARINDA HAREKET, KARŞILAŞMALAR VE SAHANIN YENİDEN KURULUŞU

Öz

Bu makale, İstanbul Boğazı kıyılarında amatör olta balıkçılığına odaklanan bir saha çalışmasından hareketle, yürümeli gözlemi yalnızca bir veri toplama tekniği olarak değil, araştırma süreci içinde işleyen kurucu bir pratik olarak ele almaktadır. Yürümeli gözlem, bu araştırmada sahaya erişimi mümkün kılan bir giriş pratiği, karşılaşmalar yoluyla veri üretimini şekillendiren bir yöntem ve aynı zamanda araştırma sahasının sınırlarını yeniden tanımlayan bir analitik araç olarak işlev görmüştür. Makale, bu işlevlerin sahada nasıl işlediğini gösterirken, yürümek ile düşünmek, veri üretimi ile veri analizi ve kent ile doğa arasındaki ayrımların sabit kategoriler olarak değil, araştırma pratiği içinde birlikte ortaya çıkan ve sürekli yeniden kurulan süreçler olduğunu ortaya koymaktadır. Yürüyüş sırasında ortaya çıkan araştırmacı deneyimlerinin yalnızca veri üretmekle kalmayıp, aynı zamanda araştırma sahasının kapsamını genişlettiği ve araştırmanın analitik yönelimini şekillendirdiği ileri sürülmektedir. Bu çerçevede yürümeli gözlem, yalnızca metodolojik bir tercih değil, bilginin nasıl üretildiğini etkileyen epistemolojik bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak makale, yürümeli gözlemin nitel araştırmalarda daha ilişkisel, hareketli ve refleksif analizler üretme potansiyeline dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu makale TÜBİTAK 1002 programı çerçevesinde desteklenen “İstanbul Boğazı Kıyılarındaki Amatör Olta Balıkçılarının Sosyo-Ekonomik Durumları, Deneyimleri ve İstanbul Gıda Sistemindeki Rolleri” başlıklı 223K156 numaralı proje çerçevesinde yazılmıştır.

Proje Numarası

223K156- TÜBİTAK 1002

Etik Beyan

Bu çalışma, Bahçeşehir Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu tarafından incelenmiş ve 02.11.2023 tarihli, 2023/09 sayılı toplantısında etik açıdan uygun bulunmuştur. E-85646034-604.02.02-69351 sayılı karar uyarınca, "İstanbul Boğazı Kıyılarındaki Amatör Olta Balıkçılarının Sosyo-Ekonomik Durumları, Deneyimleri ve İstanbul Gıda Sistemindeki Rolleri" başlıklı araştırma projesi, Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği’ne aykırılık içermediği onaylanarak yürütülmüştür.

Teşekkür

Bu projede uzman olarak yer alan Dr. S. Ünsal Karhan'a ve proje asistanları Tuana Akbulut ve Osman Berk Selvi'ye teşekkür ederim.

Kaynakça

Archer, M. S. (1995). Realist social theory: The morphogenetic approach. Cambridge: Cambridge University Press.
Beattie, L. I., ve Zihms, S.G. (2024). Poetic Reflexivity, Walking to Inform Poetry as a Response to Disembedded Research during a Pandemic, International Journal of Qualitative Methods, 23: 1–13. https://doi.org/10.1177/16094069241236215
Bektaş Ata, L. (2023). Kent Etnografisinde Çoklu Yöntem Kullanımı: Yürüyüş, Fotoğraf ve Video, İdealkent, 41(15): 666-689.
Benjamin, W. (1999). The Arcades Project. Cambridge, MA: Belknap Press of Harvard University Press.
Berardi, L. (2021). Neighborhood wisdom: An ethnographic study of localized street knowledge, Qualitative Sociology, 44:103–124. https://doi.org/10.1007/s11133-020-09454-z
Bhaskar, R. (1989). Reclaiming reality: A critical introduction to contemporary philosophy. Londra: Verso.
Bourdieu, P., & Wacquant, L. J. D. (1992). An invitation to reflexive sociology. Chicago: University of Chicago Press.
Chandler, E., Johnson, M., Gold, B., Rice, C., ve Bulmer, A. (2019). Cripistemologies in the City ‘Walking Together’ as Sense-Making, Journal of Public Pedagogies, 4:81-96. https://doi.org/10.15209/jpp.1177

de Certeau, M. (1984). “Walking in the City”. İçinde Practice of Everyday Life, (s. 91- 111) Berkeley ve Los Angeles, CA: University of California Press.
Gandy, M. (2024). Four urban ecologies: A working typology and alternative conceptual synthesis, Progress in Environmental Geography, 3(4): 352–374.
Hall, T. (2009). Footwork: Moving and knowing in local space(s), Qualitative Research, 9(5): 571–585. https://doi.org/10.1177/1468794109343626
Harvey, D. (1978). The urban process under capitalism: A framework for analysis, International Journal of Urban and Regional Research, 2(1–3): 101–131.
Heynen, N., Kaika, M. ve Swyngedouw, E. (2006). Urban political ecology: Politicizing the production of urban natures. N. Heynen, M. Kaika ve E. Swyngedouw içinde, In the nature of cities (s. 1–20). Londra ve New York: Routledge.
Holton, M. (2019). Walking with technology: Understanding mobility, technology assemblages, Mobilities, 14(4): 435-451.
Ingold, T. ve Vergunst, J. L. (2008). Introduction. T. Ingold ve J. L. Vergunst içinde, Ways of walking: Ethnography and practice on foot (s. 1–21). Londra ve New York: Routledge.
Ingold, T. (2021). Being Alive: Essays on Movement, Knowledge and Description. New York: Routledge.
Jacobs, J. (2011). Büyük Amerikan Şehirlerinin Ölümü ve Yaşamı. İstanbul: Metis Kitabevi.
Jung, Y. (2014). Mindful walking: The serendipitous journey of community-based ethnography, Qualitative Inquiry, 20(5): 621–627. https://doi.org/10.1177/1077800413505543
Kusenbach, M. (2003). Street phenomenology: The go-along as ethnographic research tool, Ethnography, 4(3): 455–485. https://doi.org/10.1177/146613810343007
Martini, N. (2020). Using GPS and GIS to enrich the walk along method, Field Methods, 32(2):180-192.
Middleton, J. (2010). Sense and the city: Exploring the embodied geographies of urban walking, Social and Cultural Geography, 11(6):575–596. https://doi.org/10.1080/14649365.2010.497913
Mills, C. W. (1959). The sociological imagination. New York: Oxford University Press.
O’Neill, M. ve Roberts, B. (2020). Walking methods: Research on the move. Londra ve New York: Routledge.
Önen, S. (2016). Kenti Yürüyerek Keşfetmenin Sosyolojisi, İdealkent, 18(7):286-303.
Pink, S. (2009). Doing sensory ethnography. Londra: Sage.
Rosaldo, R. (1989). Culture and truth: The remaking of social analysis. Boston, MA: Beacon Press.
Shilon, M. (2023). Effective Methodologies to Study Affects: New Tools for Engaging with Socio-Spatial Relations, International Journal of Qualitative Methods 22: 1–12.
Simmel, G. (1950). The Stranger. K. H. Wolff içinde The Sociology of Georg Simmel (s. 402–408). New York: Free Press.
Solnit, R. (2000). Wanderlust: A history of walking. New York: Viking.
Springgay, S., ve Truman, S. E. (2018). Critical walking methodologies and oblique agitations of place, Qualitative Inquiry, 28(2): 71–176.
Svensson, M. (2020).Walking in the historic neighbourhoods of Beijing: Walking as an embodied encounter with heritage and urban developments, International Journal of Heritage Studies, 27(8): 792–805. https://doi.org/10.1080/13527258.2020.1821240
Swyngedouw, E. (1996). The city as a hybrid: On nature, society and cyborg urbanization, Capitalism Nature Socialism, 7(2): 65–80. https://doi.org/10.1080/10455759609358679
Swyngedouw, E. (2006). Circulations and metabolisms: (Hybrid) natures and (cyborg) cities, Science as Culture, 15(2): 105–121. https://doi.org/10.1080/09505430600707970
Thoreau, H. D. (1966). Walden and civil disobedience. New York: Norton.
Urry, J. (2007). Mobilities. Cambridge ve Malden: Polity Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kent Sosyolojisi ve Toplum Çalışmaları, Sosyolojide Niteliksel Yöntemler, Sosyolojik Metodoloji ve Araştırma Yöntemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İlhan Zeynep Karakılıç ^*
0000-0003-2400-819X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

7 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

25 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA45KB72YW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karakılıç, İ. Z. (2026). YÜRÜMELİ GÖZLEM: İSTANBUL BOĞAZI KIYILARINDA HAREKET, KARŞILAŞMALAR VE SAHANIN YENİDEN KURULUŞU. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 29(2), 109-127. https://izlik.org/JA45KB72YW

AMA

1.Karakılıç İZ. YÜRÜMELİ GÖZLEM: İSTANBUL BOĞAZI KIYILARINDA HAREKET, KARŞILAŞMALAR VE SAHANIN YENİDEN KURULUŞU. SAD / JSR. 2026;29(2):109-127. https://izlik.org/JA45KB72YW

Chicago

Karakılıç, İlhan Zeynep. 2026. “YÜRÜMELİ GÖZLEM: İSTANBUL BOĞAZI KIYILARINDA HAREKET, KARŞILAŞMALAR VE SAHANIN YENİDEN KURULUŞU”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 29 (2): 109-27. https://izlik.org/JA45KB72YW.

EndNote

Karakılıç İZ (01 Ekim 2026) YÜRÜMELİ GÖZLEM: İSTANBUL BOĞAZI KIYILARINDA HAREKET, KARŞILAŞMALAR VE SAHANIN YENİDEN KURULUŞU. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 29 2 109–127.

IEEE

[1]İ. Z. Karakılıç, “YÜRÜMELİ GÖZLEM: İSTANBUL BOĞAZI KIYILARINDA HAREKET, KARŞILAŞMALAR VE SAHANIN YENİDEN KURULUŞU”, SAD / JSR, c. 29, sy 2, ss. 109–127, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45KB72YW

ISNAD

Karakılıç, İlhan Zeynep. “YÜRÜMELİ GÖZLEM: İSTANBUL BOĞAZI KIYILARINDA HAREKET, KARŞILAŞMALAR VE SAHANIN YENİDEN KURULUŞU”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 29/2 (01 Ekim 2026): 109-127. https://izlik.org/JA45KB72YW.

JAMA

1.Karakılıç İZ. YÜRÜMELİ GÖZLEM: İSTANBUL BOĞAZI KIYILARINDA HAREKET, KARŞILAŞMALAR VE SAHANIN YENİDEN KURULUŞU. SAD / JSR. 2026;29:109–127.

MLA

Karakılıç, İlhan Zeynep. “YÜRÜMELİ GÖZLEM: İSTANBUL BOĞAZI KIYILARINDA HAREKET, KARŞILAŞMALAR VE SAHANIN YENİDEN KURULUŞU”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, c. 29, sy 2, Ekim 2026, ss. 109-27, https://izlik.org/JA45KB72YW.

Vancouver

1.İlhan Zeynep Karakılıç. YÜRÜMELİ GÖZLEM: İSTANBUL BOĞAZI KIYILARINDA HAREKET, KARŞILAŞMALAR VE SAHANIN YENİDEN KURULUŞU. SAD / JSR [Internet]. 01 Ekim 2026;29(2):109-27. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45KB72YW