Türkiye'de Üniversitelere Güvenin İtici Gücü Olarak Siyasal Kurumlara Güven

Hande Eslen-Ziya; Haktan Ural

Türkiye'de Üniversitelere Güvenin İtici Gücü Olarak Siyasal Kurumlara Güven

Öz

Üniversitelere duyulan güven, yalnızca yükseköğretime yönelik tutumları değil, aynı zamanda kurumsal güven ve siyasi yönelimin daha geniş örüntülerini de yansıtmaktadır. Siyasi kurumların tartışmalı ya da kutuplaşmış olduğu ülkelerde, üniversitelere yönelik kamusal tutumlar adalet sistemi, hükümet ve seçimlere ilişkin algılarla iç içe geçebilmektedir. Bu makale, Türkiye'deki Dünya Değerler Araştırması'nın 7. Dalgası'ndan elde edilen verilerin çok değişkenli bir modelleme ile analizine dayanarak, üniversitelere duyulan güvenin sosyoekonomik faktörler ve, özellikle, siyasi kurumlara duyulan güven tarafından nasıl biçimlendirildiğini incelemektedir. Türkiye'de üniversitelere yönelik kamusal güven genel düzeyde görece yüksek kalmakla birlikte, daha derinlemesine bir analiz farklılaşma örüntülerini açığa çıkarmaktadır. Bulgular, siyasi kurumlara duyulan güvenin üniversitelere olan güvenin en güçlü yordayıcısı olduğunu ortaya koymaktadır. Tamamlayıcı olarak uygulanan çoklu uyum analizi, kurumsal güvenin aynı zamanda parti tercihlerine göre yapılandığını göstermektedir. Siyasi bağlılıkların kamusal kurumlara yönelik genel tutumları nasıl biçimlendirdiğini gözler önüne sermektedir. Bu çalışma, üniversitelerin siyasi açıdan tarafsız alanlar olduğu varsayımını sorgulamak yerine, söz konusu kurumların daha geniş kurumsal meşruiyet perspektifleri aracılığıyla nasıl algılandığını ön plana çıkarmaktadır. Bu doğrultuda, rekabetçi otoriter bağlamlarda güven, kutuplaşma ve yükseköğretimin kamusal rolüne ilişkin süregelen tartışmalara katkı sağlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Alemdaroğlu, A. (2022). The University in the Making of Authoritarian Turkey. European Journal of Turkish Studies, 34.
Aydın, A., & Cenker, C. I. (2012). Public confidence in government: empirical implications from a developing democracy. International Political Science Review, 33(2), 230-250.
Bieber, F. (2018). Patterns of competitive authoritarianism in the Western Balkans. East European Politics, 34(3), 337–354. https://doi.org/10.1080/21599165.2018.1490272
Çarkoğlu, A. (2023). Last of us: illiberal science policies and erosion of academia in Turkey. Feminist Media Studies, 1–5. https://doi.org/10.1080/14680777.2023.2279926
Castaldo, A. (2020). Back to Competitive Authoritarianism? Democratic Backsliding in Vučić's Serbia. Europe-Asia Studies, 72(10), 1617–1638. https://doi.org/10.1080/09668136.2020.1817860
Cinar, K. ve Kose, T. (2025). Populism Versus Science in Competitive Authoritarian Regimes. International Journal of Public Opinion Research, 37(1). https://doi.org/10.1093/ijpor/edae063
Cinar, K., & Kose, T. (2020). Political trust in nonconsolidated democracies: The Turkish case in comparative perspective. Political Science Quarterly, 135(3), 467-497.
Donno, D. (2013). Elections and Democratization in Authoritarian Regimes. American Journal of Political Science, 57(3), 703–716. https://doi.org/10.1111/ajps.12013

Ecevit, Y. A. (2016). Turkey's Judicial Reforms and the Evolution of Public Confidence in the Legal System. C. Erisen ve P. Kubicek (Ed.), Democratic Consolidation in Turkey: Micro and Macro Challenges içinde (ss. 65–88). Routledge.
Erişen, C. (2018). Political Behavior and the Emotional Citizen: Participation and Reaction in Turkey. Londra: Palgrave Macmillan.
Ersoy, D. ve Karakoç, J. (2021). Political science in the age of populism: perspectives from Turkey. European Political Science, 20(1), 204–217. https://doi.org/10.1057/s41304-020-00310-w
Esen, B. ve Gumuscu, S. (2016). Rising competitive authoritarianism in Turkey. Third World Quarterly, 37(9), 1581–1606. https://doi.org/10.1080/01436597.2015.1135732
Esen, B. ve Gumuscu, S. (2018). Building a Competitive Authoritarian Regime: State–Business Relations in the AKP's Turkey. Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 20(4), 349–372. https://doi.org/10.1080/19448953.2018.1385924
Esen, B., Gümüşçü, Ş. ve Yavuzyılmaz, H. (2024). Türkiye'nin Yeni Rejimi: Rekabetçi Otoriterlik. İstanbul: İletişim.
Giersdorf, S. ve Croissant, A. (2011). Civil Society and Competitive Authoritarianism in Malaysia. Journal of Civil Society, 7(1), 1–21. https://doi.org/10.1080/17448689.2011.553401
Giorgi, A. ve Eslen-Ziya, H. (2025). Contestation of Science, Post-truth Regimes and Emotions: A Review. A. Fage-Butler, L. Ledderer ve K. H. Nielsen (Ed.), Science Communication and Trust içinde (ss. 63–82). Singapur: Springer Nature.
Glasius, M. (2018). What authoritarianism is … and is not: a practice perspective. International Affairs, 94(3), 515–533. https://doi.org/10.1093/ia/iiy060
Haerpfer, C., Inglehart, R., Moreno, A., Welzel, C., Kizilova, K., Diez-Medrano, J., ... Puanen, B. (2022). World Values Survey: Round Seven – Country-Pooled Datafile.
Kubicek, P. (2016). Majoritarian democracy in Turkey: causes and consequences. C. Erisen ve P. Kubicek (Ed.), Democratic Consolidation in Turkey içinde (ss. 135–155). Routledge.
Levitsky, S. ve Way, L. (2020). The New Competitive Authoritarianism. Journal of Democracy, 31(1), 51–65.
Levitsky, S. ve Way, L. A. (2010). Competitive Authoritarianism: Hybrid Regimes after the Cold War. Cambridge: Cambridge University Press.
Norris, P. (2011). Democratic deficit: Critical citizens revisited. Cambridge University Press.
Norris, P. (1999). Critical Citizens – Global Support for Democratic Governance. New York: Oxford University Press.
Özbudun, E. (2015). Turkey's Judiciary and the Drift Toward Competitive Authoritarianism. The International Spectator, 50(2), 42–55. https://doi.org/10.1080/03932729.2015.1020651
Pehlivanli, E. ve Eslen-Ziya, H. (2024). Conceptualizing academic sustainability. Feminist Media Studies, 24(5), 1225–1229. https://doi.org/10.1080/14680777.2023.2280902
Pehlivanli, E. ve Eslen-Ziya, H. (2025). Turkish Gender Studies' Scholars: Balancing Academic and Emotional Turbulence. Social Politics: International Studies in Gender, State & Society, 32(3), 637–660. https://doi.org/10.1093/sp/jxae028
Tekerek, M. (2023). Taşra Üniversiteleri: AK Parti'nin Arka Kampüsü. İstanbul: İletişim.
Unal, D. (2025). Populists' struggle for epistemic hegemony and anti-gender attacks on higher education in authoritarian contexts: the case of Turkey. British Journal of Middle Eastern Studies, 52(3), 707–726. https://doi.org/10.1080/13530194.2024.2331701
Vladisavljević, N. (2016). Competitive authoritarianism and popular protest: Evidence from Serbia under Milošević. International Political Science Review, 37(1), 36–50. https://doi.org/10.1177/0192512114535450
Wodak, R. (2015). The politics of fear: What right-wing populist discourses mean. Sage.
Yanatma, S. (2021). Advertising and Media Capture in Turkey: How Does the State Emerge as the Largest Advertiser with the Rise of Competitive Authoritarianism? The International Journal of Press/Politics, 26(4), 797–821. https://doi.org/10.1177/19401612211018610
Yıldırım, K., Baruh, L. ve Çarkoğlu, A. (2020). Dynamics of Campaign Reporting and Press-Party Parallelism: Rise of Competitive Authoritarianism and the Media System in Turkey. Political Communication, 38(3), 326–349. https://doi.org/10.1080/10584609.2020.1765913

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Sosyolojisi, Sosyolojide Niceliksel Yöntemler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hande Eslen-Ziya
0000-0001-7113-6771
Norway

Haktan Ural ^*
0000-0001-6991-8037
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

31 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

5 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 29 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA84TY35FY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Eslen-Ziya, H., & Ural, H. (2026). Türkiye’de Üniversitelere Güvenin İtici Gücü Olarak Siyasal Kurumlara Güven. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 29(2), 48-65. https://izlik.org/JA84TY35FY

AMA

1.Eslen-Ziya H, Ural H. Türkiye’de Üniversitelere Güvenin İtici Gücü Olarak Siyasal Kurumlara Güven. SAD / JSR. 2026;29(2):48-65. https://izlik.org/JA84TY35FY

Chicago

Eslen-Ziya, Hande, ve Haktan Ural. 2026. “Türkiye’de Üniversitelere Güvenin İtici Gücü Olarak Siyasal Kurumlara Güven”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 29 (2): 48-65. https://izlik.org/JA84TY35FY.

EndNote

Eslen-Ziya H, Ural H (01 Ekim 2026) Türkiye’de Üniversitelere Güvenin İtici Gücü Olarak Siyasal Kurumlara Güven. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 29 2 48–65.

IEEE

[1]H. Eslen-Ziya ve H. Ural, “Türkiye’de Üniversitelere Güvenin İtici Gücü Olarak Siyasal Kurumlara Güven”, SAD / JSR, c. 29, sy 2, ss. 48–65, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84TY35FY

ISNAD

Eslen-Ziya, Hande - Ural, Haktan. “Türkiye’de Üniversitelere Güvenin İtici Gücü Olarak Siyasal Kurumlara Güven”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi 29/2 (01 Ekim 2026): 48-65. https://izlik.org/JA84TY35FY.

JAMA

1.Eslen-Ziya H, Ural H. Türkiye’de Üniversitelere Güvenin İtici Gücü Olarak Siyasal Kurumlara Güven. SAD / JSR. 2026;29:48–65.

MLA

Eslen-Ziya, Hande, ve Haktan Ural. “Türkiye’de Üniversitelere Güvenin İtici Gücü Olarak Siyasal Kurumlara Güven”. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, c. 29, sy 2, Ekim 2026, ss. 48-65, https://izlik.org/JA84TY35FY.

Vancouver

1.Hande Eslen-Ziya, Haktan Ural. Türkiye’de Üniversitelere Güvenin İtici Gücü Olarak Siyasal Kurumlara Güven. SAD / JSR [Internet]. 01 Ekim 2026;29(2):48-65. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84TY35FY