Araştırma Makalesi

SOSYAL BİLİMLERDE YENİ BİR YÖNTEM ÖNERİSİ OLARAK NETNOGRAFYA: AVANTAJLAR, DEZAVANTAJLAR VE ETİK İLKELER

Sayı: 49 29 Mayıs 2025
PDF İndir
EN TR

SOSYAL BİLİMLERDE YENİ BİR YÖNTEM ÖNERİSİ OLARAK NETNOGRAFYA: AVANTAJLAR, DEZAVANTAJLAR VE ETİK İLKELER

Öz

Gündelik hayatı derin bir şekilde dönüştüren internet tabanlı iletişim teknolojileri, toplumsal düzeyde gerek simetrik gerekse de kurgusal hayatların kurulmasına imkân vermektedir. Somut düz çizgisel zeminden soyut ve kurgusal bir zemine aktarılan bu yeni kültür gruplarının araştırılması kuşkusuz klasik yöntemleri aşan yeni teknikleri gerektirmektedir. Bu yönüyle günümüz dünyasında kültürün inşa edildiği ya da kurgulandığı yer olarak dijital alanın derin bilgisinin anlaşılması için netnografik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Zira dijital ortamda ortak kodlar etrafında bir araya gelen bireyler, gerçek hayatta var olan kültürel değerleri yaşatmaya çalıştıkları gibi, gündelik hayatta dışa vuramadıkları duygu ve düşünceleri kapsamında da bir kültür inşa etme eğiliminde olabilmektedirler. Netnografya çalışmalarının bilhassa, kısa zamanda önemli oranda veri toplama imkânı sunması, alanın sınırlı ve belirli olması, hedef odaklı kişilere ulaşımın kolaylığı, ekonomik olması gibi önemli avantajlar sunmasına rağmen bazı noktalarda da dezavantajlara sahiptir. Yöntemin, özellikle bireylerin dijital alana yansıttıkları kimliklerinin gerçek hayatta bir karşılığının olmama ve verilerin yanıltıcı olma ihtimali, kullanıcıların doğal ortamlarından soyutlanması gibi üretilecek bilginin bilimselliğini ve nesnelliğini büyük oranda etkileyecek birtakım dezavantajları da mevcuttur. Doğal olarak yeni etik tartışmaları da gündeme getiren netnografya çalışmalarında halen cevaplanmayı bekleyen sorular olmasına rağmen, büyük oranda var olan etik ilkelere uygunluk aranmaktadır. Bu yönüyle bu çalışmanın temel amacı, son dönemlerde gündelik hayatımızı derin bir şekilde etkileyen iletişim teknolojileri ile inşa edilen dijital alan kültürlerini incelemenin bir yöntemi olarak netnografyayı sosyal bilim alanları için anlaşılabilir kılmaktır. Ayrıca çalışma, netnografya yöntemi ile ortaya çıkan etik sorunları, yöntemin avantaj ve dezavantajlarını irdeleyerek, olası çalışmaların daha sağlam bir zeminde ilerlemesini sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aksoy, L. (2013). How do you measure what you can’t define? The current state of loyalty measurement and management”, Journal of Service Management, 24 (4), 365-381.
  2. Akturan, U. (2007). Tüketici davranışlarına yönelik araştırmalarda alternatif bir teknik: etnografik araştırma. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 6 (17): 237-252.
  3. Baki, Z. S. (2014). Internet folkloru/netlore bağlamında sözlü kültürün dönüşümüne netnografik yaklaşımlar: Katılımcı sözlük örnekleri. Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  4. Beaven, Z. & Chantal L. (2007). Never let me down again: loyal customer attitudes towards ticket distribution channels for live music events: a netnographic exploration of the us leg of the depeche mode 2005–2006 world tour, Managing Leisure, (12), 120–142.
  5. Beckmann, S. C. & Langer R. (2005b), Netnography: Rich insights from online research, https://stosowana.wordpress.com/wp-content/uploads/2010/10/670005_beckmann_langer_full_version.pdf
  6. Belz, F. M. & Baumbach, W. (2010). Netnography as a method of lead user ıdentification, Creativity and Innovation Management, 19 (3), 304–313.
  7. Brown, J., Broderick, A. & Lee, N. (2007). Word of mouth communication within online communities: conceptualizing the online social network, Journal of Interactive Marketing, 21 (3), 2-20.
  8. Buchanan, E. (2006). Introduction: Internet research ethics at a critical juncture, Journal of Information Ethics, 15(2): 14-17.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyolojik Metodoloji ve Araştırma Yöntemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

21 Kasım 2024

Kabul Tarihi

10 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 49

Kaynak Göster

APA
Aşkın, D. (2025). SOSYAL BİLİMLERDE YENİ BİR YÖNTEM ÖNERİSİ OLARAK NETNOGRAFYA: AVANTAJLAR, DEZAVANTAJLAR VE ETİK İLKELER. Sosyoloji Dergisi, 49, 147-171. https://doi.org/10.59572/sosder.1589416
AMA
1.Aşkın D. SOSYAL BİLİMLERDE YENİ BİR YÖNTEM ÖNERİSİ OLARAK NETNOGRAFYA: AVANTAJLAR, DEZAVANTAJLAR VE ETİK İLKELER. JOS. 2025;(49):147-171. doi:10.59572/sosder.1589416
Chicago
Aşkın, Deniz. 2025. “SOSYAL BİLİMLERDE YENİ BİR YÖNTEM ÖNERİSİ OLARAK NETNOGRAFYA: AVANTAJLAR, DEZAVANTAJLAR VE ETİK İLKELER”. Sosyoloji Dergisi, sy 49: 147-71. https://doi.org/10.59572/sosder.1589416.
EndNote
Aşkın D (01 Mayıs 2025) SOSYAL BİLİMLERDE YENİ BİR YÖNTEM ÖNERİSİ OLARAK NETNOGRAFYA: AVANTAJLAR, DEZAVANTAJLAR VE ETİK İLKELER. Sosyoloji Dergisi 49 147–171.
IEEE
[1]D. Aşkın, “SOSYAL BİLİMLERDE YENİ BİR YÖNTEM ÖNERİSİ OLARAK NETNOGRAFYA: AVANTAJLAR, DEZAVANTAJLAR VE ETİK İLKELER”, JOS, sy 49, ss. 147–171, May. 2025, doi: 10.59572/sosder.1589416.
ISNAD
Aşkın, Deniz. “SOSYAL BİLİMLERDE YENİ BİR YÖNTEM ÖNERİSİ OLARAK NETNOGRAFYA: AVANTAJLAR, DEZAVANTAJLAR VE ETİK İLKELER”. Sosyoloji Dergisi. 49 (01 Mayıs 2025): 147-171. https://doi.org/10.59572/sosder.1589416.
JAMA
1.Aşkın D. SOSYAL BİLİMLERDE YENİ BİR YÖNTEM ÖNERİSİ OLARAK NETNOGRAFYA: AVANTAJLAR, DEZAVANTAJLAR VE ETİK İLKELER. JOS. 2025;:147–171.
MLA
Aşkın, Deniz. “SOSYAL BİLİMLERDE YENİ BİR YÖNTEM ÖNERİSİ OLARAK NETNOGRAFYA: AVANTAJLAR, DEZAVANTAJLAR VE ETİK İLKELER”. Sosyoloji Dergisi, sy 49, Mayıs 2025, ss. 147-71, doi:10.59572/sosder.1589416.
Vancouver
1.Deniz Aşkın. SOSYAL BİLİMLERDE YENİ BİR YÖNTEM ÖNERİSİ OLARAK NETNOGRAFYA: AVANTAJLAR, DEZAVANTAJLAR VE ETİK İLKELER. JOS. 01 Mayıs 2025;(49):147-71. doi:10.59572/sosder.1589416

Sosyoloji Dergisi, Journal of Sociology, SD, JOS