1960-1990 Yılları Arasında Toplumsal Eleştiri Perspektifinden Türk Güldürü Sineması
Öz
Altmışlı yıllarda başlayan ve kısa
sürede dünyayı saran ‘gerçekçi’ ve ‘karşı’ sinema eğilimlerinin Türk Sinemasına
yansımaları on yıl kadar gecikmeli olmuştur. Türkiye’de özellikle güldürü
alanında net bir eleştirel tavır ve yönetmen üslubu barındıran filmlerin ortaya
çıkması 80’leri buldu. Yeşilçam öncesinde 50’lere kadar, tiyatro etkisinde bir
sinemanın kendi olanaklarını keşfetmesi, 70’lere kadar ise keşfedilen sinema
dilinin olgunlaşması gerekmiştir. Yetmişler ise güldürü sinemasında
‘toplumsal’ın iyice belirmeye başladığı bir dönemdir. Bu dönemde çekilen komedilerde
toplumsal eleştiri anlamındaki kimi mesajların yanı sıra aynı zamanda ‘uyum ve
bütünleşme’ çağrısı da vardır. İhtiyatlı bir eleştiri ile uysallık bir
aradadır. Yetmişlere kadar çekilen filmler sinemasal üslup oluşturma çabasına
girmezler. Toplumsal konuların komik olanın içine ‘ciddi’ biçimde girmesi,
güldürü sinemasının yüksek sesli eleştiri yapması ve kişisel yönetmen
üsluplarının oluşmaya başlaması ise ancak 80’lerden sonra söz konusu olan bir
durumdur. Üstelik bu kazanımlar günümüze olumlu bir miras olarak yeterince
aktarılamamıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ABİSEL, N.; 1995, Popüler Sinema ve Türler, İstanbul: Alan Yayıncılık.
- ATAYMAN, V.; 1998, “Batı ve Yeşilçam Geleneğinde Düzen Söylemi”, 25. Kare Dergisi, 22. Sayı, Ankara: Yıldız Yayıncılık.
- ADORNO, T.W.; 1997, Minima Moralia, İstanbul: Metis Yayınları.
- ALTHUSSER, L.; 2003, İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları, İstanbul: İthaki Yayınları.
- BATUR, Y.; 1998, Bilimkurgu Sinemasında Şiddet ve İdeoloji, Ankara: Kitle Yayınları.
- BAYRAM, N.; 1999, “Varlıklı ve Egemen Olmayan Bir Aylak: Turist Ömer”, İletişim Dergisi, sayı: 99/2. Ankara: Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayını.
- BERGER, J.; 1993, Görme Biçimleri, İstanbul: Metis Yayınları.
- BÜKER, S.; 1996, Film Dili, İstanbul: Kavram Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Murat Ünal
*
0000-0002-5276-8519
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Mayıs 2018
Gönderilme Tarihi
10 Ocak 2018
Kabul Tarihi
30 Ocak 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Sayı: 37