Araştırma Makalesi

EZİLMİŞLİĞİN KADİM HALİ: “YETİMLİK”

Sayı: 40 29 Kasım 2019
PDF İndir
EN TR

EZİLMİŞLİĞİN KADİM HALİ: “YETİMLİK”

Öz

Bir kimlik olarak yetimlik; damgalanma ve ötekileştirilme aracılığıyla toplumsal kurumlar tarafından inşa edilmektedir. Yetimlik, annesiz veya babasız olma durumu şeklinde tanımlanırken, toplumsal bir yanılgı olarak sadece babasız olmak durumuyla özdeş tutulmaktadır. Aynı zamanda babasız olmanın bir erkeğin mülkiyetinde olmamak olarak algılanması önem arz etmektedir. Çalışmanın hareket noktası tam da bu ‘olmayan’ ya da ‘eksiklik’ halidir. Sosyal bilimler literatüründe rastlanılan ve her yaş aralığında karşılaşılabilecek bir olgu olarak yetimlik erken ve geç dönem olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Erken dönemlerde yetimlikle tanışmak, yetimlik halinin yeniden üretiminde önemli problemlerin ortaya çıkmasına sebebiyet vermektedir. Erken dönemlerde toplumsal kurumlar özellikle eğitim kurumları yetimlik halinin problem olarak kodlanmasında önemli ölçüde rol oynamaktadır. Örgün eğitim kurumu olan okullarda düzenlenen özel günler ve haftalar gibi belirli dönemlerde yardım faaliyetleri düzenlenmektedir. Yürütülen bu çalışmalarla “acıma”yı ve “koruyup kollama”yı kendisine şiar edinmiş devletin altyapısal iktidarı yeniden üretilmektedir. Bu çalışma da söz konusu durum üzerine bir düşünme biçimi geliştirmek amacıyla, ‘yetim’ olarak yaftalanan beş kişi ile derinlemesine görüşmeler yaparak durumun öznesi olan kişilerin deneyimlerine odaklanmıştır. Açık uçlu sorulara yer verilen derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler söylem/betimsel/içerik analizi ortaya konmuştur. Çalışma, Erving Goffman’ın Damga kavramsallaştırması ve Michael Mann’ın altyapısal-müstebit iktidar tahayyüllerinin yetimlik üzerinden nasıl işlediğini ortaya koymasıyla sonuçlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ALYANAK, Oğuz. (2015). “Toplumsal Analizlerde Konumsallık Tasavvuru” Modus Operandi Sayı:1, Ankara: Heretik Yayıncılık.
  2. BAUMAN, Zygmunt. (1995). Modernite ve Holocaust, Çev: Süha Sertabiboğlu, İstanbul: Sarmal Yayınevi.
  3. BECKER, Hovard. (2015). Hariciler, Çev: Şerife Geniş-Levent Ünsaldı, Ankara: Heretik Yayıncılık.
  4. BOURDIEU, Pierre. (2015). Bilimin Toplumsal Kullanımları, Çev: Levent Ünsaldı, Ankara: Heretik Yayınları.
  5. ÇELİK, Yılmaz. (2016). “Asr-ı Saadet’te Kimsesiz Çocuklara Yönelik Sosyal Hizmetler” İstem, sayı:28.
  6. ÇEGIN, Güney. (2014). “Erken Cumhuriyet Dönemimde Rejimin Militarist Özerkliği”, (Der): Çeğin, Güney. ve Şirin, İbrahim. Türkiye’de Siyasal Şiddetin Boyutları, İstanbul: İletişim Yayıncılık.
  7. FOUCAULT, Michel. (2003). Cinselliğin Tarihi Cilt-1, Çev: Hülya Uğur Tanrıöver,İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  8. FRANKL, E, Viktor. (1994). Duyulmayan Anlam Çığlığı, Çev: Selçuk Budak. Ankara: Öteki Yayınevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Kasım 2019

Gönderilme Tarihi

12 Eylül 2019

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Sayı: 40

Kaynak Göster

APA
Akgül, Y. (2019). EZİLMİŞLİĞİN KADİM HALİ: “YETİMLİK”. Sosyoloji Dergisi, 40, 211-238. https://izlik.org/JA97AL85CT
AMA
1.Akgül Y. EZİLMİŞLİĞİN KADİM HALİ: “YETİMLİK”. JOS. 2019;(40):211-238. https://izlik.org/JA97AL85CT
Chicago
Akgül, Yasin. 2019. “EZİLMİŞLİĞİN KADİM HALİ: ‘YETİMLİK’”. Sosyoloji Dergisi, sy 40: 211-38. https://izlik.org/JA97AL85CT.
EndNote
Akgül Y (01 Kasım 2019) EZİLMİŞLİĞİN KADİM HALİ: “YETİMLİK”. Sosyoloji Dergisi 40 211–238.
IEEE
[1]Y. Akgül, “EZİLMİŞLİĞİN KADİM HALİ: ‘YETİMLİK’”, JOS, sy 40, ss. 211–238, Kas. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97AL85CT
ISNAD
Akgül, Yasin. “EZİLMİŞLİĞİN KADİM HALİ: ‘YETİMLİK’”. Sosyoloji Dergisi. 40 (01 Kasım 2019): 211-238. https://izlik.org/JA97AL85CT.
JAMA
1.Akgül Y. EZİLMİŞLİĞİN KADİM HALİ: “YETİMLİK”. JOS. 2019;:211–238.
MLA
Akgül, Yasin. “EZİLMİŞLİĞİN KADİM HALİ: ‘YETİMLİK’”. Sosyoloji Dergisi, sy 40, Kasım 2019, ss. 211-38, https://izlik.org/JA97AL85CT.
Vancouver
1.Yasin Akgül. EZİLMİŞLİĞİN KADİM HALİ: “YETİMLİK”. JOS [Internet]. 01 Kasım 2019;(40):211-38. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97AL85CT

Sosyoloji Dergisi, Journal of Sociology, SD, JOS