YABANCI ÖĞRENCİLER İÇİN HAZIRLANMIŞ TÜRKÇE DERS KİTAPLARININ KÜLTÜREL İLETİŞİM DEĞERİ: YENİ İSTANBUL ULUSLARARASI ÖĞRENCİLER İÇİN TÜRKÇE DERS KİTABI C1 ÖRNEĞİ
Öz
Yabancı dil öğrencilerinin özellikle ara ve ileri düzey için hazırlanmış ders kitaplarında yer alan kültür ile ilişkili metinler vasıtasıyla
toplumun kültürel değerleri ile buluşması sağlanır. Eğer dil öğrenme ve kültürel etkileşim süreci doğru planlanmamış,
ders kitaplarında yer alan metinler, bu amaçları gerçekleştirmekten uzak ise iletişimin istenilen
düzeyde gerçekleşmesi mümkün olmayacaktır. Bu çalışmada Yeni İstanbul Uluslararası
Öğrenciler İçin Türkçe Ders Kitabı C1’de yer alan metinlerin Türk dili kullanıcılarının
kültürel kodlarını taşıyan kavramlar dünyasını nasıl ve ne ölçüde yansıttığını ortaya koymak amaçlanmıştır.
Kültür ile ilgili kelime kadrosuna ulaşmak için metinde bütünlüğü ve
sürekliliği tesis eden, aynı zamanda metnin konu ve söyleminde belirleyici kelime kadrosunu sunan
sözcüksel bağdaşıklık unsurları ile gerekli veriler elde edilmiş, tespit edilen
kelime kadrosu vasıtasıyla ders kitabının tamamında sunulan söylem içerisinde metinlerin taşıdığı
kültürel iletişim değerine ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede birbirinden
kopuk metinlerin bütün içerisindeki kültürel etkisinin istenen düzeyde olmayacağı bu sebeple hedef
kültürle ilgili, kültürel etkileşim gücünü artıracak, birbirini tamamlayan metinlerin
ders kitabında seçilmesi; öğrencilerin hedef kültür ile ilgili yapabileceği yanlış
değerlendirmelerin önüne geçmek maksadıyla Türkiye, Türk kültürü ve Türk toplumunun
dünya tasavvuruna dair bilgileri içeren metinlerin seçiminde azami özenin gösterilmesi;
aynı konu ve benzer kelime kadrosuna sahip metinlerin tekrarı yerine daha farklı konu
ve kelime kadrosuna sahip metinlerle öğrencilerin buluşması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Metin, Sözcüksel bağdaşıklık, Kültürel iletişim, Hedef kültür, Yabancı dil öğretimi.
Kaynakça
- Açık, F. (2020). Kültürel içerikler. G. Aydın. (Editör). Yabancı/İkinci Dil Öğretiminde Kültür ve Kültürel Etkileşim. Birinci Baskı. Ankara: Pegem Akademi, s.89-120’deki makale.
- Akar, A. (2019). Hayat, zihin, dil ilişkileri açısından Türkçe kelimeler. F. Ağca ve A. Koç. (Editörler). X. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu Bildiri Kitabı. Birinci Baskı. Eskişehir: Osmangazi Üniversitesi Yayınları, s.36-40’daki makale.
- Akarsu, B. (1984). Wilhelm von humbold’ta dil-kültür bağlantısı. İstanbul: Evrim Matbaacılık.
- Aksan, D. (1977). Her yönüyle dil ana çizgileriyle dilbilim. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Aksan, D. (1999). Anlambilim anlambilim konuları ve Türkçenin anlambilimi. Ankara: Engin Yayınevi.
- Alptekin, C. (1993). Target-language culture in EFL materials. ELT Journal, 47, 36-143.
- Barker, C. (2002). Making sense of culturalstudies: Central problems and critical debates. London: Sage Publications.
- Beaugrande, R. A. D. and Dressler, W. (1981). Introduction to text linguistics. London: Longman Group Company. Web: https://www.academia.edu/31596533/ Introduction_to_Text_Linguistics adresinden 29 Eylül 2021’de alınmıştır.
- CEFRCV. (2020). Common european framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment. Companion Volume. Strasbourg: Council of Europe Publishing. Web: https://rm.coe.int/common-european-framework-of-reference- for-languages-learning-teaching/16809ea0d4 adresinden 29 Eylül 2021’de alınmıştır.
- Çiftci, M., Batur, Z. ve Keklik, S. (2013). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kültür. M. Durmuş ve A. Okur. (Editörler). Yabancılara Türkçe Öğretimi El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları, s. 365-379’daki makale.